Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ช่องท้อง  ระบบทางเดินอาหาร 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ปวดท้อง 

บทนำ

ปวดท้อง (Abdominal pain หรือ Stomach pain หรือ Stomach ache) ได้แก่ อาการปวดที่เกิดขึ้นในบริเวณช่องท้องส่วนใดก็ได้ เป็นอาการพบบ่อยมากอาการหนึ่ง พบบ่อยในทุกอายุ และทุกเพศ เพศหญิงและเพศชายมีโอกาสเกิดเท่าๆกัน โดยทั่วไปเป็นอาการไม่รุนแรง มักดูแลรักษาตนเองได้ และ ‘ปวดท้อง เป็นอาการ ใช่โรค

ในสหรัฐอเมริกา พบผู้ป่วยที่มาพบแพทย์ด้วยอาการปวดท้อง คิดเป็นประมาณ 3% ของผู้ป่วยที่มาพบแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว และเป็นประมาณ 18% ของผู้ป่วยที่มาพบแพทย์ที่หน่วยฉุกเฉิน

อนึ่ง ช่องท้อง เป็นที่อยู่ของอวัยวะมากมายหลากหลายอวัยวะ ที่เป็นสาเหตุให้เกิดการปวดท้อง ที่พบเป็นสาเหตุได้บ่อยมักเกิดจาก กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ ตับ ถุงน้ำดี ตับอ่อน ไต ท่อไต กระเพาะปัสสาวะ หลอดเลือด และอวัยวะเพศ เช่น มดลูก และรังไข่

ปวดท้องมีสาเหตุจากอะไร?

ปวดท้อง

สาเหตุของอาการปวดท้องอาจเกิดได้ทั้งจากโรคของอวัยวะต่างๆในช่องท้อง หรือ โรคของอวัยวะนอกช่องท้อง

ก. ปวดท้องสาเหตุจากอวัยวะในช่องท้อง ที่พบบ่อย คือ

ข. ปวดท้องสาเหตุจากอวัยวะนอกช่องท้อง เรียกว่า อาการปวดที่ปวดร้าวมาจากอวัยวะอื่นๆ (Referred pain) ที่พบบ่อย คือ

แพทย์วินิจฉัยหาสาเหตุปวดท้องได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยหาสาเหตุอาการปวดท้องได้จาก

ก. วินิจฉัยจากลักษณะอาการปวดท้อง: เช่น

ข. วินิจฉัยจากตำแหน่งที่ปวดท้อง:

โดยทั่วไปมักแบ่งตำแหน่งของช่องท้องได้เป็น 7 ส่วน คือ

ดังนั้นเมื่อร่วมการแบ่งด้วย สะดือ และเส้นแบ่งกลางลำตัวเข้าด้วยกัน ช่องท้องจะแบ่งเป็น 4 ส่วน คือ

  • ส่วนด้านซ้ายตอนบน
  • ส่วนด้านซ้ายตอนล่าง
  • ส่วนด้านขวาตอนบน
  • และส่วนด้านขวาตอนล่าง

และแบ่งเพิ่มอีก 3 ส่วน (รวมเป็น7ส่วน) คือ

ดังนั้น เมื่อมีอาการปวดท้องในตำแหน่งเหล่านี้ มักเป็นตัวชี้นำว่า น่ามีโรคของอวัยวะต่างๆที่อยู่ในตำแหน่งเหล่านี้

ค. วินิจฉัยจากอาการร่วมอื่นๆ: อาการปวดท้องอาจเกิดร่วมกับอาการอื่นๆได้ ที่พบบ่อย คือ

รักษาอาการปวดท้องได้อย่างไร?

แนวทางการรักษาอาการปวดท้อง ได้แก่

ก. รักษาตามสาเหตุ: ซึ่งมีได้ตั้งแต่ ไม่ต้องกินยาใดๆ เพียงพักผ่อน อาการก็หายเองได้ หรือเป็นไปตามแต่ละสาเหตุ เช่น

ข. และการรักษาประคับประคองตามอาการ เช่น

อาการปวดท้องรุนแรงไหม? มีผลข้างเคียงไหม?

ความรุนแรง/การพยากรณ์โรคของอาการปวดท้องขึ้นกับสาเหตุ เช่น

อย่างไรก็ตาม ส่วนใหญ่ของอาการปวดท้อง เป็นอาการไม่รุนแรง ดูแลรักษาอาการด้วยตนเองที่บ้านได้ และโดยทั่วไป มักมีสาเหตุจากโรคที่ไม่รุนแรง สามารถรักษาได้หาย

*อนึ่ง ในส่วนผลข้างเคียงจากอาการปวดท้อง จะเป็นผลข้างเคียงจากสาเหตุที่ทำให้ปวดท้อง ซึ่งจะแตกต่างกันในแต่ละสาเหตุ แนะนำอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ในแต่ละโรค/ภาวะที่เป็นสาเหตุในเว็บ haamor.com

ดูแลตนเองอย่างไร? ควรพบแพทย์เมื่อไร?ควรพบแพทย์ฉุกเฉินเมื่อไหร่?

การดูแลตนเองเมื่อมีอาการปวดท้อง และการพบแพทย์/มาโรงพยาบาล คือ

ป้องกันอาการปวดท้องได้อย่างไร?

วิธีป้องกันอาการปวดท้อง คือ

บรรณานุกรม

  1. Braunwald, E., Fauci, A., Kasper, L., Hauser, S., Longo, D., and Jameson, J. (2001). Harrison’s principles of internal medicine (15th ed.). New York: McGraw-Hill.
  2. Cartwright, S., and Knudson, M. (2008). Evaluation of acute abdominal pain in adults. Am Fam Physician. 77, 971-978.
  3. Wallander.,M. et al. (2007). Unspecified Abdominal Pain in Primary Care: The Role of Gastrointestinal Morbidity. Int J Clin Pract. 61,1663-1670.
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Abdominal_pain [2019,April6]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน PRdelivery LyriCz bb15
Frame Bottom