Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาบูเดโซไนด์ (Budesonide) ซึ่งยาชื่อการค้าตัวหนึ่งที่เป็นที่รู้จักคือ “ยา Pulmicort” จัดเป็นยาในกลุ่ม Corticosteroid ประโยชน์ที่นำมาใช้ทางคลินิกจะเป็นการรักษาโรคหืด (Asthma) โรคโครห์น (Crohn’s disease) และโรคลำไส้ใหญ่อักเสบเป็นแผลเรื้อรัง (Ulcerative colitis) กล ไกการออกฤทธิ์โดยรวมของตัวยานี้คือ ยับยั้งการรวมตัวของกลุ่มเม็ดเลือดขาวรวมถึงป้องกันและควบคุมไม่ให้เกิดการอักเสบ ผลข้างเคียงที่พึงระวังคือ อาการหายใจไม่ออก อึดอัด หรือเกิดการบวมของใบหน้า รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้จะเป็นชนิดยารับประทาน ยาสเปรย์จมูก ยาพ่นคอ รวมถึงโฟมที่ใช้ฉีดเข้าทวารหนัก

จากการศึกษาด้านการกระจายตัวของบูเดโซไนด์พบว่าเมื่อยาดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด ปริมาณยาประมาณ 85 - 90% จะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนในเลือด ตับจะคอยเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีของยานี้อย่างต่อเนื่อง และร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 2 - 3.6 ชั่วโมงในการกำจัด ยา 50% ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะและอุจจาระ องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้บูเดโซไนด์เป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานของระดับชุมชน

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุให้ยาบูเดโซไนด์อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ โดยระบุการใช้เป็นลักษณะของยาเดี่ยวและยาผสมร่วมกับยา Formoterol (ยารักษาโรคหืดและโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง) เราสามารถพบเห็นการใช้ยาบูเดโซไนด์ตาสถานพยาบาลและมีจำหน่ายตามร้านขายยาใหญ่ๆโดยทั่วไป

ก่อนการเลือกใช้ยานี้ผู้บริโภค/ผู้ป่วยต้องได้รับการตรวจคัดกรองและให้แพทย์เป็นผู้สั่งจ่ายยานี้เท่านั้น อีกทั้งต้องเคร่งครัดต่อวิธีการใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำ

บูเดโซไนด์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

บูเดโซไนด์

ยาบูเดโซไนด์มีสรรพคุณดังนี้

บูเดโซไนด์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาบูเดโซไนด์คือ ตัวยาจะเข้าควบคุมอัตราการสังเคราะห์โปรตีน และเกิดกระบวนการกดการเคลื่อนย้ายหรือการมาชุมนุมของเม็ดเลือดขาวและเซลล์สร้างเส้นใย (Fibroblasts) ในบริเวณที่มีการอักเสบ พร้อมกับเปลี่ยนแปลงการซึมผ่านของสารเคมีตามผนังหลอดเลือดฝอย ร่วมกับเพิ่มความคงตัวของ Lysosome (สารที่มีเกี่ยวข้องกับเอนไซม์ในการกำจัดเชื้อโรค) ที่ อยู่ภายในเซลล์ จากกลไกที่กล่าวมาส่งผลให้ยานี้มีฤทธิ์รักษาตามสรรพคุณ

บูเดโซไนด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาบูเดโซไนด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

  • ยาพ่น ขนาดความแรง 100 และ 200 ไมโครกรัม/การพ่น 1 ครั้ง
  • ยาพ่นที่ผสมร่วมกับยา Formoterol เช่น

    Budesonide 80 ไมโครกรัม + Formoterol fumarate dihydrate 4.5 ไมโครกรัม,

    Budesonide 160 ไมโครกรัม + Formoterol fumarate dihydrate 4.5 ไมโครกรัม,

    Budesonide 320 ไมโครกรัม + Formoterol fumarate 9 ไมโครกรัม

  • ยาสเปรย์ทางจมูก ขนาดความแรง 50 และ 64 ไมโครกรัม/การสเปรย์ 1 ครั้ง
  • ยาชนิด Respules (ชนิดสูดดมผ่านเครื่อง) ขนาด 0.25, 0.5 และ 1 มิลลิกรัม/2 มิลลิลิตร (ต้องใช้คู่กับเครื่อง Jet-nebulizer)
  • ยาแคปซูลชนิดรับประทาน ขนาด 3 มิลลิกรัม/แคปซูล
  • ยาเม็ดชนิดรับประทานแบบปลดปล่อยตัวยาอย่างช้าๆ ขนาด 9 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาโฟมที่ฉีดเข้าทางทวารหนัก ขนาดความแรง 2 มิลลิกรัม/การฉีด 1 ครั้ง

บูเดโซไนด์มีขนาดรับประทาน/การบริหารยาอย่างไร?

ขนาดยาบูเดโซไนด์จะขึ้นกับชนิดของแต่ละโรคโดยมีแพทย์ผู้รักษาเป็นผู้สั่งขนาดยา ในที่นี้ขอยกตัวอย่างการใช้ยาในโรคลำไส้ใหญ่อักเสบเป็นแผลเรื้อรังและในโรคหืดดังนี้เช่น

ก. สำหรับลำไส้ใหญ่อักเสบเป็นแผลเรื้อรัง (Ulcerative colitis):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 9 มิลลิกรัมวันละครั้งในตอนเช้าเป็นเวลา 8 สัปดาห์ขึ้นไป ควรรับประทานยาพร้อมหรือหลังอาหาร โดยห้ามเคี้ยวหรือบดยาก่อนกลืน ให้รับประทานยาทั้งเม็ดแล้วดื่มน้ำ ตามอย่างเพียงพอ
  • เด็ก: ขนาดใช้ยานี้ของเด็กยังไม่มีการศึกษาและจัดทำอย่างเป็นทางการ

ข. รักษาอาการโรคหืด (Asthma):

ซึ่งก่อนการใช้ยานี้ผู้ป่วยต้องเรียนรู้ถึงวิธีการพ่นยาโดยปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์/พยาบาล/เภสัชกรให้ถูกต้อง และสามารถศึกษาการใช้ยานี้ได้จากคู่มือที่แนบมากับตัวผลิตภัณฑ์

  • ผู้ใหญ่: พ่นยาขนาด 200 - 400 ไมโครกรัม (0.2 - 0.4 มิลลิกรัม) วันละ 2 ครั้ง
  • เด็กอายุมากกว่า 6 ปีขึ้นไป: พ่นยาขนาด 200 ไมโครกรัม (0.2 มิลลิกรัม) วันละ 2 ครั้ง
  • เด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี: ยังไม่มีข้อมูลที่ชัดเจนในการใช้ยานี้ การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาบูเดโซไนด์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาบูเดโซไนด์สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

บูเดโซไนด์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาบูเดโซไนด์สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น ทำให้ผิวหนังมีการสูญเสียคอลลาเจน อาจเกิดรอยด่างที่ผิวหนัง ระคายเคืองและทำให้เกิดแผลในโพรงจมูกจนกระทั่งมีเลือดออกร่วมด้วย รู้สึกไม่สบายในกระเพาะอาหาร อาจมีอาการคลื่นไส้เล็กน้อย เกิดอาการไอ ปากแห้ง เจ็บคอ ปวดศีรษะ มีผื่นคันตาผิวหนัง กล้ามเนื้อเป็นตะคริว และอาจทำให้เกิดการติดเชื้อราในโพรงจมูกและเชื้อราช่องปาก

มีข้อควรระวังการใช้บูเดโซไนด์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้บูเดโซไนด์ดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาบูเดโซไนด์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควร ต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

บูเดโซไนด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาบูเดโซไนด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาบูเดโซไนด์อย่างไร?

ควรเก็บยาบูเดโซไนด์ที่ช่วงอุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

บูเดโซไนด์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาบูเดโซไนด์ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Aeronide 200 (แอโรไนด์ 200) Aerocare
Besonin Aqua (เบโซนิน อควา) Synmosa
Budecort CFC-Free (บูเดคอร์ท ซีเอฟซี-ฟรี) Cipla
Budesonide Inhalation CFC-Free (บูเดโซไนด์ อินฮาลาชั่น ซีเอฟซี-ฟรี) Jewim
BudeSpray (บูเดสเปรย์) Medispray
Budiair (บูดิแอร์) Chiesi
Bunase Nasal Spray (บูเนส นาซอล สเปรย์) Okasa Pharma
Bunase Respule (บูเนส เรสพิล) Okasa Pharma
Entocort EC (เอนโทคอร์ท อีซี) ASTRAZENECA
Giona Easyhaler (จีโอนา อิซี่ฮาเลอร์) Orion
Obucort (โอบูคอร์ท) Otsuka
Pulmicort (พูลมิคอร์ท) AstraZeneca
Pulmicort Turbuhaler (พูลมิคอร์ท เทอร์บูแฮเลอร์) AstraZeneca
Rhinocort Aqua (ไรท์โนคอร์ท อควา) AstraZeneca
Symbicort/Symbicort Forte (ซิมบิคอร์ท/ซิมบิคอร์ท ฟอร์ท) AstraZeneca
Uceris (ยูเซอริส) SANTARUS INC

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Budesonide [2015,March28]
2 http://www.drugs.com/mtm/budesonide.html [2015,March28]
3 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=budesonide [2015,March28]
4 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/53#item-8453 [2015,March28]
5 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/symbicort-symbicort%20forte/?type=brief [2015,March28]
6 http://www.drugs.com/mtm/entocort-ec.html [2015,March28]
7 http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/budesonide-oral-route/description/drg-20073233 [2015,March28]
8 http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/budesonide-inhalation-route/precautions/drg-20071233 [2015,March28]
9 http://www.mims.com/USA/drug/info/budesonide/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,March28]
10 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=budesonide&page=0 [2015,March28]
11 http://www.drugs.com/drug-interactions/budesonide-index.html?filter=3&generic_only= [2015,March28]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom