Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

อาการปวดปานกลางถึงรุนแรง 

บทนำ

ยาบิวพรีนอร์ฟีน (Buprenorphine) เป็นสารกลุ่มโอปิออยด์ (Opioid, ยาออกฤทธิ์เหมือนฝิ่น) ชนิดหนึ่ง ถูกพัฒนาขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. 1969 (พ.ศ.2512) โดยนักวิทยาศาสตร์จากบริษัทนานาชาติที่ผลิตยาและเครื่องใช้ทางการแพทย์ในประเทศอังกฤษชื่อ บริษัท Reckitt Benckiser จนยาสามารถ วางจำหน่ายได้ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1978 (พ.ศ. 2521) ที่ประเทศอังกฤษ

ทางคลินิกใช้ยาบิวพรีนอร์ฟีนในการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดที่ต้องเสพยาในขนาดสูงๆ อีกทั้งช่วยบรรเทาอาการปวดทรมานแบบเฉียบพลันและแบบเรื้อรังจากโรคต่างๆเช่น ในโรคมะเร็งมักผลิตออกมาในรูปแบบยาอมใต้ลิ้น ยาฉีด พลาสเตอร์ปิดผิวหนัง ยาพ่นจมูก ยาเหน็บทวารไปจนถึงยารับประทาน ซึ่งชื่อการค้าของยานี้ที่สามารถพบเห็นได้เช่น Buprenex, Subutex, Suboxone, Butrans เป็นต้น

การดูดซึมยาบิวพรีนอร์ฟีนเข้าสู่ร่างกายโดยการอมใต้ลิ้นอยู่ที่ประมาณ 55% ซึ่งเมื่อยาเข้าสู่กระ แสเลือดจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 96% โดยตับจะเป็นผู้เปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยา และต้องใช้เวลาเฉลี่ย 37 ชั่วโมงในการกำจัดยา 50% ออกจากร่างกายโดยผ่านไปกับอุจจาระและปัสสาวะ

ในบางประเทศแถบยุโรปจัดให้การใช้ยานี้อยู่ภายใต้ข้อควบคุมกฎหมายของยาเสพติด หากพิจารณาถึงข้อห้ามใช้ ผลข้างเคียง ข้อควรระวังที่มีมากมาย รวมถึงกลุ่มผู้ป่วยที่สามารถใช้ยานี้ได้อย่างปลอดภัยและเกิดประโยชน์สูงสุดนั้น จะต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

บิวพรีนอร์ฟีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

บิวพรีนอร์ฟีน

ยาบิวพรีนอร์ฟีนมีสรรพคุณดังนี้

  • บรรเทาอาการปวดตั้งแต่ระดับกลางจนถึงขั้นรุนแรง
  • เป็นยาร่วมโดยใช้ก่อนได้รับยาสลบเมื่อต้องเข้ารับการผ่าตัด
  • ช่วยลดอาการปวดระหว่างการผ่าตัด

บิวพรีนอร์ฟีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาบิวพรีนอร์ฟีนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์เข้าไปจับกับหน่วยรับ (Receptor) ในสมองที่เรียกว่า Mu-opioid receptors และออกฤทธิ์ต่อต้านบรรเทาอาการปวดได้ ซึ่งจะออกฤทธิ์อยู่ได้เป็นเวลานานกว่ามอร์ฟีน (Morphine)

บิวพรีนอร์ฟีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาบิวพรีนอร์ฟีนในประเทศไทยมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

  • ยาเม็ดชนิดอมใต้ลิ้น ขนาด 200 ไมโครกรัม/เม็ด
  • ยาฉีด ขนาด 0.3 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร
  • ยาฉีด ขนาด 0.3 และ 0.6 มิลลิกรัม/ 2 มิลลิลิตร
  • พลาสเตอร์ปิดผิวหนัง ขนาดความแรง 7.5, 10, 15 และ 20 ไมโครกรัม/ชั่วโมง

บิวพรีนอร์ฟีนมีขนาดใช้ยาอย่างไร?

ยาบิวพรีนอร์ฟีนมีขนาดยาสำหรับบรรเทาอาการปวดระดับกลาง - รุนแรงดังนี้เช่น:

  • ผู้ใหญ่: อมใต้ลิ้น 200 - 400 ไมโครกรัมทุก 6 - 8 ชั่วโมง
  • เด็กที่อายุมากกว่า 6 ปีขึ้นไป:
    • ช่วงน้ำหนักตัว 37.5 - 50 กิโลกรัม อมใต้ลิ้น 200 - 300 ไมโครกรัมทุก 6 - 8 ชั่วโมง
    • ช่วงน้ำหนักตัว 25 - 37.5 กิโลกรัม อมใต้ลิ้น 100 - 200 ไมโครกรัมทุก 6 - 8 ชั่วโมง
    • ช่วงน้ำหนักตัว 16 - 25 กิโลกรัม อมใต้ลิ้น 100 ไมโครกรัมทุก 6 - 8 ชั่วโมง
    • ช่วงน้ำหนักตัวอื่นๆอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ โดยประเมินจากความรุนแรงของอาการปวด สุขภาพโดยรวม และน้ำหนักตัวของเด็ก
  • เด็กที่อายุต่ำกว่า 6 ปี: ไม่สามารถใช้ยารูปแบบนี้ได้เพราะยังอมยาใต้ลิ้นไม่เป็น

*****หมายเหต:

  • การใช้ยานี้ในรูปแบบยาฉีดจะใช้ในสถานพยาบาล ส่วนรูปแบบยาพลาสเตอร์ปิดผิวหนัง ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาจะขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา
  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้นไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาบิวพรีนอร์ฟีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาบิวพรีนอร์ฟีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานในครั้งถัดไปให้รับประทานยาตามปกติ ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณการรับประทานเป็น 2 เท่า

บิวพรีนอร์ฟีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาบิวพรีนอร์ฟีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีฤทธิ์ของการสงบประสาท (ยาคลายเครียด) คลื่นไส้ วิงเวียนเหมือนบ้านหมุน มีความดันโลหิตต่ำ ปวดศีรษะ กดการทำงานของระบบหายใจ (หายใจตื้น เบาแผ่ว จนถึงหยุดหายใจได้) หัวใจเต้นช้าหรือไม่ก็เต้นเร็ว ปัสสาวะขัด อาเจียน ง่วงนอน เหงื่อออกมาก จิตใจสับสน ปากแห้ง อาจมีอาการถอนยาเกิดขึ้นได้ หรืออาจมีอาการโคม่าได้

มีข้อควรระวังการใช้บิวพรีนอร์ฟีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาบิวพรีนอร์ฟีนดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาบิวพรีนอร์ฟีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

บิวพรีนอร์ฟีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาบิวพรีนอร์ฟีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น การใช้ยาบิวพรีนอร์ฟีนร่วมกับยาหรือสารที่มีฤทธิ์กดการทำงานของสมองจะยิ่งส่งผลกดการทำงานของสมองมากยิ่งขึ้น จนอาจเกิดอันตรายติดตามมาเช่น หายใจแผ่วเบาจนถึงหยุดหายใจ หัวใจล้มเหลว จึงห้ามใช้ยาร่วมกัน ซึ่งกลุ่มยาหรือสารดังกล่าวเช่น แอลกอฮอล์ ยาชา/ยาสลบ ยาคลายความวิตกกังวล (ยาคลายเครียด) ยานอนหลับ ยากันชัก และยาในกลุ่ม TCAs

ควรเก็บรักษาบิวพรีนอร์ฟีนอย่างไร?

ควรเก็บยาบิวพรีนอร์ฟีนระหว่างอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

บิวพรีนอร์ฟีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาบิวพรีนอร์ฟีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Addnok (แอดนอก) Rusan Healthcare Pvt Ltd
Bunogesic (บิวโนเจสิก) Rusan Healthcare Pvt Ltd
Buprenex (บิวพรีเน็ก) Reckitt Benckiser Pharmaceuticals Inc
BuTrans (บิวทรานส์) Bard Pharmaceuticals Limited
Buprene (บิวพรีน) Tribhawan injectables
Buprigesic (บิวไพรเจสิก) Neon Laboratories Ltd
Buprine (บิวไพรน์) Paksons Pharmaceuticals (P) Ltd.
Buprinor (บิวไพรนอร์) Astra Zeneca Pharma India Limited
Morgesic (มอร์เจสิก) Samarth Pharma Pvt Ltd.
Norphin (นอร์ฟีน) Unichem Laboratories Ltd.
Pentorel (เพนทอเรล) Khandelwal Laboratories Ltd.
Subutex (ซูบิวเทค) Reckitt Benckiser
Talgesic (ทาลเจสิก) Indus Pharma Pvt. Ltd.
Tidigesic (ไทไดเจสิก) Sun Pharmaceutical Industries Ltd.

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Buprenorphine#History [2015,Jan17]
2 http://www.everydayhealth.com/drugs/buprenorphine [2015,Jan17]
3 http://www.everydayhealth.com/drugs/subutex [2015,Jan17]
4 http://www.medindia.net/drug-price/buprenorphine.htm [2015,Jan17]
5 http://www.mims.com/USA/drug/info/buprenorphine/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,Jan17]
6 http://www.drugs.com/drug-interactions/buprenorphine-index.html?filter=3&generic_only= [2015,Jan17]
7 http://www.mims.com/USA/drug/info/Buprenex/Buprenex%20Injection%2c%20Solution?type=fullA [2015,Jan17]
8 https://www.butrans.com/hcpportal/f?p=BUTRANSRX:HOME:0::::: [2015,Jan17]
9 https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/17008 [2015,Jan17]
10 http://www.fda.gov/Drugs/NewsEvents/ucm130961.htm [2015,Jan17]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน sirikul Thun Janee11 brightnaruto555 Scarecrowwarrior
Frame Bottom