Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ระบบทางเดินอาหาร  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อสัตว์เซลล์เดียว 

บทนำ

ยาทินิดาโซล (Tinidazole) เป็นยาที่มีฤทธิ์ต่อต้านปรสิตเช่น เชื้อโปรโตซัว (Protozoa) เคยถูกใช้อย่างแพร่หลายในแถบยุโรป ยานี้ถูกสังเคราะห์และพัฒนาขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1972 (พ.ศ. 2515) มีการวางจำหน่ายหลายชื่อการค้าเช่น Tindamax, Fasigyn, Simplotan และ Sporinex เป็นต้น นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นคว้าฤทธิ์ของการรักษาอย่างต่อเนื่องและพบว่าทินิดาโซลยังสามารถต่อต้านเชื้อแบคทีเรียได้อีกหลายชนิด ทั้งสามารถใช้เป็นยาร่วมรักษาอาการของผู้ป่วยที่มีโรคติดเชื้อเอชไพโลไร (Helicobactor pylori) อีกด้วย ผลข้างเคียงที่โดดเด่นของยาทินิดาโซลเห็นจะได้แก่ อาการไม่สบายในกระเพาะอาหารและลำไส้หลังรับประทานยา การรับรสชาติของลิ้นเปลี่ยนไป และอาจพบอาการผื่นคันตามร่างกาย รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้ที่พบเห็นและมีการใช้มาก จะเป็นยาชนิดรับประทาน

เมื่อยทินิดาโซลถูกดูดซึมจากทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือด ตัวยาจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 12% ตับจะคอยทำลายและเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีของยาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 12 - 14 ชั่วโมงในการกำจัดปริมาณยา 50% ออกจากกระแสเลือดและผ่านออกไปกับปัสสาวะและอุจจาระ

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้ระบุให้ยาทินิดาโซลเป็นยาอันตราย สำหรับการใช้ยากับผู้ป่วยควรต้องเป็นไปตามคำแนะนำของแพทย์ ประชาชนไม่ควรไปซื้อหายาทินิดาโซลมารับประทานเอง

ทินิดาโซลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ทินิดาโซล

ยาทินิดาโซลมีสรรพคุณดังนี้

ทินิดาโซลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาทินิดาโซลคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ทำลายและยับยั้งการสร้างสารพันธุกรรมในตัวของเชื้อที่เป็นสาเหตุของโรค ด้วยกลไกเหล่านี้จึงทำให้เชื้อโรคที่ได้รับยาทินิดาโซล หยุดการเจริญเติบโตและตายลงในที่สุด

ทินิดาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยานิดาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 500 มิลลิกรัม/เม็ด

ทินิดาโซลมีขนาดการรับประทานอย่างไร?

ยาทินิดาโซลมีขนาดการรับประทานดังนี้เช่น

ก. สำหรับรักษาโรคติดเชื้อ Protozoa ชนิด Trichomoniasis & Giardiasis:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 2 กรัมวันละครั้งเป็นเวลา 1 วัน
  • เด็ก: รับประทาน 50 - 75 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมเป็นเวลา 1 วัน

ข. สำหรับการติดเชื้ออะมีบาในลำไส้เล็ก (Intestinal amoebiasis):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 2 กรัมวันละครั้งเป็นเวลา 2 - 3 วัน
  • เด็ก: รับประทาน 50 - 60 มิลลิกรัม/วันเป็นเวลา 3 วัน

ค. สำหรับการติดเชื้อแอนแอโรบิคแบคทีเรีย (Anaerobic bacterial infections):

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทาน 2 กรัมครั้งเดียวในวันแรก จากนั้นรับประทาน 1 กรัมวันละครั้งเป็นเวลา 5 - 6 วัน
  • เด็ก: การใช้ยานี้ในเด็กกรณีโรคนี้จะอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ เพราะยังไม่มีข้อมูลการศึกษาชัดเจนถึงผลของยานี้ในเด็ก

ง. สำหรับป้องกันการติดเชื้อหลังผ่าตัด:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 2 กรัมครั้งเดียวก่อนเข้ารับการผ่าตัด 12 ชั่วโมง
  • เด็ก: การใช้ยานี้ในเด็กกรณีนี้จะอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ เพราะยังไม่มีข้อมูลการศึกษาชัดเจนถึงผลของยานี้ในเด็ก

*****หมายเหตุ:

  • ควรรับประทานยาทินิดาโซลพร้อมอาหาร
  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาทินิดาโซล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาทินิดาโซลสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ทินิดาโซลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาทินิดาโซลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีภาวะรบกวนการทำงานของระบบประสาท (เช่น อารมณ์แปรปรวน สั่น นอนไม่หลับ) รู้สึกไม่สบายในกระเพาะและลำไส้ คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร มีไข้ การรับรสชาติของลิ้นเปลี่ยนไป ปวดศีรษะ ปัสสาวะมีสีคล้ำ ท้องเสีย อาจเกิดอาการชัก มีภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำและอ่อนเพลีย

มีข้อควรระวังการใช้ทินิดาโซลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาทินิดาโซลดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาทินิดาโซลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ทินิดาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาทินิดาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

  • การใช้ยาทินิดาโซลร่วมกับยาต้านการแข็งตัวของเลือดเช่น Warfarin อาจทำให้ฤทธิ์ของ Warfarin เพิ่มมากขึ้นและเสี่ยงต่อภาวะเลือดออกง่าย หากมีความจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดรับประทานให้เหมาะสมเป็นรายบุคคลไป
  • การใช้ยาทินิดาโซลร่วมกับยาบางตัวเช่น Ciclosporin, Tacrolimus หรือ Lithium อาจทำให้เกิดพิษต่อร่างกายได้จึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ร่วมกับยากลุ่มดังกล่าว
  • การใช้ยาทินิดาโซลร่วมกับยา Colestyramine สามารถรบกวนการดูดซึมยา Colestyramine เข้าสู่ร่างกายและอาจส่งผลต่อการรักษา หากจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดการใช้ให้เหมาะสมเป็นกรณีไป
  • ห้ามรับประทานยาทินิดาโซลร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนผสมด้วยจะทำให้เกิดพิษและอาการข้างเคียงกับร่างกายหรือที่เรียกว่า Disulfiram-like reaction (อาการเช่น ตับอักเสบ ผิวหนังขึ้นผื่น มีอาการทางระบบประสาท ลมหายใจมีกลิ่นผิดปกติ) กรณีผู้ป่วยที่ดื่มสุราจะต้องหยุด ดื่มเป็นเวลา 3 วันขึ้นไปร่างกายจึงพร้อมที่จะรับยาทินิดาโซล

ควรเก็บรักษาทินิดาโซลอย่างไร?

สามารถเก็บยาทินิดาโซลภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ทินิดาโซลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาทินิดาโซลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Asiazole-TN (เอเชียโซล-ทีเอ็น) Asian Pharm
Fasigyn (ฟาสซิกายน์) Pfizer
Funida (ฟูนิดา) Nakornpatana
Gynogena (กายโนจีนา) Bangkok Lab & Cosmetic
Idazole (ไอดาโซล) Chew Brothers
Leuco (ลูโค) Chinta
Pagyn (แพจิน) Patar Lab
T.M. Dazole (ที.เอ็ม. ดาโซล) T. Man Pharma
Tinazole (ทินาโซล) General Drugs House
Tivagil-500 (ทิวาจิล-500) P P Lab
Trichonas (ทริโชนาส) Central Poly Trading
Tricogyn-500 (ทริโคจิน-500) Pharmaland
Tricozone (ทริโคโซล) B L Hua

บรรณานุกรม

1 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Fasigyn/?type=brief [2015,Feb28]
2 http://en.wikipedia.org/wiki/Tinidazole [2015,Feb28]
3 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=tinidazole&page=0 [2015,Feb28]
4 http://www.mims.com/USA/drug/info/tinidazole/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,Feb28]
5 http://www.drugs.com/mtm/tinidazole.html [2015,Feb28]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน sirikul Kachen
Frame Bottom