Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ต่อมลูกหมาก 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคติดเชื้อ  ต่อมลูกหมากติดเชื้อ 

บทนำ

ต่อมลูกหมากอักเสบ(Prostatitis) หมายถึง การที่เซลล์หรือเนื้อเยื่อของต่อมลูกหมากเกิดมีการอักเสบขึ้น ทั้งนี้อาจเป็นการอักเสบที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย (Bacterial prostatitis) หรือการอักเสบเรื้อรังที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย(Chronic non-bacterial prostatitis) ที่เรียกว่า Prostatodynia หรือ Chronic prostatitis/Chronic pelvic pain syndrome ย่อว่า CP/CPPS)

อนึ่ง ในบทความนี้ จะกล่าวถึงเฉพาะ “โรคต่อมลูกหมากอักเสบจากการติดเชื้อแบคทีเรีย” เท่านั้น โดยขอเรียกว่า “โรค/ต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อ” หรือ “ต่อมลูกหมากติดเชื้อ

ต่อมลูกหมาก เป็นอวัยวะเฉพาะเพศชายที่อยู่ในอุ้งเชิงกราน มีหน้าที่ใน การสร้างน้ำอสุจิ ทั้งนี้ ต่อมลูกหมากจะอยู่ล้อมรอบส่วนโคนของท่อปัสสาวะช่วงที่ต่อออกมาจากตัวกระเพาะปัสสาวะ

ต่อมลูกหมากอักเสบเป็นโรคที่ให้การรักษาดูแลโดยศัลยแพทย์ระบบทางเดินทางเดินปัสสาวะ เป็นโรคพบได้บ่อยพอควรในผู้ชายทุกอายุ โดยพบได้น้อยมากในเด็ก แต่จะพบได้สูงขึ้นในผู้ชายวัยกลางคนขึ้นไป ทั่วโลกพบต่อมลูกหมากอักเสบได้ประมาณ 2-10% ของผู้ชาย และพบต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อได้ประมาณ 2-10%ของผู้ป่วยชายที่มีอาการต่อมลูกหมากอักเสบทั้งหมด

อนึ่ง ต่อมลูกหมากติดเชื้อเมื่อมีอาการเกิดขึ้นทันทีแล้วรักษาได้หายภายใน3 เดือน จะเรียกว่า ต่อมลูกหมากติดเชื้อเฉียบพลัน(Acute bacterial prostatitis) แต่ถ้าเกิดต่อมลูกหมากติดเชื้อมีอาการเรื้อรังนานเกิน 3 เดือน หรือเป็นๆหายๆเรียกว่า ต่อมลูกหมากติดเชื้อเรื้อรัง(Chronic bacterial prostatitis)

ต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อมีสาเหตุจากอะไร?

ต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อ

การอักเสบติดเชื้อเกือบทั้งหมดของต่อมลูกหมาก มีสาเหตุเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งผู้ป่วยชายวัยหนุ่ม ต่อมลูกหมากมักอักเสบติดเชื้อจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ที่พบบ่อย คือ จากโรค หนองใน จากเชื้อ Neisseria gonorrhoeae และโรคหนองในเทียม จากเชื้อ Chlamydia trachomatis และเชื้อเอชไอวี/HIV ส่วนในวัยอื่น เชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุต่อมลูกหมากติดเชื้อที่พบบ่อย เช่น Escherichia coli/E. Coli, Enterobacter, Pseudomonas, Proteus, เชื้อเอชไอวี/HIV

ใครมีปัจจัยเสี่ยงเกิดต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อ?

ผู้มีปัจจัยเสี่ยงเกิดต่อมลูกหมากติดเชื้อ ได้แก่

ต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อมีอาการอย่างไร?

อาการจากต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อ ได้แก่

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์?

ผู้ป่วยที่มีอาการดังกล่าวควรรีบพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลเสมอ เพื่อการรักษาแต่เนิ่นๆที่จะทำให้โรคหายได้เป็นปกติ ไม่กลายเป็นต่อมลูกหมากเป็นหนอง หรือ ต่อมลูกหมากอักเสบเรื้อรัง

แพทย์วินิจฉัยต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อได้จาก ประวัติอาการต่างๆ ประวัติการสัมผัสโรค เช่น การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ใช้ถุงยางอนามัยชาย การมีปัจจัยเสี่ยงต่างๆดังกล่าวในหัวข้อ “ปัจจัยเสี่ยงฯ” การตรวจร่างกาย การตรวจคลำต่อมลูกหมากด้วยการตรวจทางทวารหนัก การตรวจปัสสาวะ การตรวจเชื้อและ/หรือการเพาะเชื้อจากสารคัดหลั่งจากท่อปัสสาวะและจากปัสสาวะ การตรวจเลือดดูค่า CBC การเพาะเชื้อจากเลือดกรณีมีไข้สูงตั้งแต่ 38.5 องศ้เซลเซียส การตรวจภาพต่อมลูกหมากด้วย อัลตราซาวด์ นอกจากนั้นอาจมีการตรวจสืบค้นเพิ่มเติมตามดุลพินิจของแพทย์เพื่อการวินิจฉัยแยกโรคจากโรคต่อมลูกหมากโต การมีฝี/หนองในต่อมลูกหมาก มะเร็งต่อมลูกหมาก โรคของกระเพาะปัสสาวะ เช่น เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ และ/หรือเอมอาร์ไออุ้งเชิงกราน การส่องกล้องตรวจกระเพาะปัสสาวะ และอาจต้องตัดชิ้นเนื้อจากต่อมลูกหมาก หรือกระเพาะปัสสาวะ กรณีแพทย์พบความผิดปกติของเนื้อเยื่อ/อวัยวะดังกล่าว เป็นต้น

รักษาต่อมลูกหมากอักเสบอย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อ คือ การฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุด้วยยาปฏิชีวนะเพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรีย และการรักษาประคับประคองตามอาการ

ก.ยาปฏิชีวนะ:

ข. การรักษาประคับประคองตามอาการ: ได้แก่การรักษาอาการต่างๆของผู้ป่วย เช่น ยาแก้ปวด ยาลดไข้ การให้สารน้ำ/สารอาหารทางหลอดเลือดดำ กรณีกิน้ำ/กินอาหารได้น้อย เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีการใช้ยากรณีที่มีปัญหาในการขับถ่ายปัสสาวะลำบาก ได้แก่การให้ยาในกลุ่ม Alpha blocker เพื่อช่วยลดอาการต่างๆทางการปัสสาวะ เช่น การปัสสาวะขัด ปวดเบ่งปัสสาวะ เป็นต้น

ต่อมลูกหมากอักเสบมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

การพยากรณ์โรคของต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อ ได้แก่

ก. การติดเชื้อเฉียบพลัน: กรณีติดเชื้อที่ไม่รุนแรง การพยารณ์โรคจะดี โรคจะรักษาได้หาย กรณีเป็นการติดเชื้อรุนแรงและมีการติดเชื้อในกระแสโลหิตร่วมด้วย การรักษามักยุ่งยากซับซ้อนและใช้เวลาการรักษานาน ค่าใช้จ่ายในการรักษาสูง แต่อัตราเสียชีวิตต่ำ หรือกรณีได้รับยาปฏิชีวนะไม่ครบถ้วนตามระยะเวลาที่แพทย์กำหนด โรคอาจเปลี่ยนเป็น การติดเชื้อแบบเรื้อรัง

ข. การติดเชื้อแบบเรื้อรัง: การพยากรณ์โรค คือการรักษาควบคุมโรคได้เป็นระยะๆ แต่มักมีอาการกลับมาเป็นๆหายๆโดยจะกลับมามีอาการของการติดเชื้อแบบเฉียบพลันได้เป็นระยะๆ

อนึ่ง โรคต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อ เป็นโรคที่กลับเป็นซ้ำใหม่ได้เสมอหลังการรักษาหายแล้ว ถ้าผู้ป่วยกลับมาติดเชื้อซ้ำอีก นอกจากนั้น โดยทั่วไป โรคนี้ไม่ใช่โรคติดต่อ ยกเว้นกรณีเป็นการติดเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เชื้อจะติดต่อสู่คู่นอนของผู้ป่วยได้ อย่างไรก็ดี โรคนี้ไม่กลายเป็น โรคต่อมลูกหมากโต หรือ โรคมะเร็งต่อมลูกหมาก

มีผลข้างเคียงจากต่อมลูกหมากอักเสบอย่างไร?

ผลข้างเคียงจากต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อทั้งชนิดเฉียบพลันและชนิดเรื้อรัง เช่น ต่อมลูกหมากเป็นฝี/เป็นหนอง, เกิดโรคติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ, และอาจรุนแรงเป็นการติดเชื้อในกระแสเลือดได้

ในการติดเชื้อเฉียบพลัน ถ้าได้รับยาปฏิชีวนะไม่ครบตามระยะเวลาที่แพทย์สั่ง อาจส่งผลให้เกิดเป็นการติดเชื้อแบบเรื้อรังได้

ในการติดเชื้อแบบเรื้อรัง ผลข้างเคียงที่พบได้คือ จะมีการอักเสบติดเชื้อแบบเฉียบพลันเกิดขึ้นได้เป็นระยะๆ เป็นๆหายๆ

ดูแลตนเองอย่างไร?

การดูแลตนเองที่บ้าน เมื่อเป็นต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อ ได้แก่

ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไร?

เมื่อมีต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อ ควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเมื่อ

ป้องกันต่อมลูกหมากอักเสบได้อย่างไร?

การป้องกันต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อ ได้แก่

บรรณานุกรม

  1. Coker,J, and Dierfelot, D. (2016);93(2):114-120
  2. Sharp,V, and Takacs, E. Am Fam Physician 2010,82(4):397-406
  3. http://emedicine.medscape.com/article/785418-overview#showall [2016,Dec3]
  4. http://emedicine.medscape.com/article/785418-treatment [2016,Dec3]
  5. http://www.racgp.org.au/afp/2013/april/prostatitis/ [2016,Dec3]
  6. http://www.phac-aspc.gc.ca/std-mts/sti-its/cgsti-ldcits/section-4-5-eng.php [2016,Dec3]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน fqqq montreeza66666
Frame Bottom