Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคมะเร็ง  ทั่วร่างกาย  

บทนำ

ยาดอโนรูบิซิน(Daunorubicin หรือ Daunorubicin hydrochloride หรือ Daunorubicin HCl) หรือในชื่ออื่นคือ ดอโนมัยซิน(Daunomycin ) หรือ Rubidomycin หรือ Rubidomycin hydrochloride หรือ Rubidomycin HCl อยู่ในกลุ่มยาเคมีบำบัด(Cytotoxic chemotherapy) ถูกจัดเป็นยาปฏิชีวนะที่มีฤทธิ์ต้านเซลล์มะเร็งหรือเซลล์เนื้องอก(Antitumor antibiotics) ยานี้สกัดได้จากเชื้อแบคทีเรียที่อาศัยในดินที่มีชื่อเรียกว่า Streptomyces peucetius ทางการแพทย์นำยาดอโนรูบิซินมาใช้รักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว เภสัชภัณฑ์ของยาชนิดนี้เป็นแบบยาฉีดเข้าหลอดเลือดดำ ตัวยาในกระแสเลือดสามารถกระจายเข้าสู่อวัยวะต่างๆของร่างกาย และยังผ่านเข้ารกและน้ำนมของมารดาได้อีกด้วย ยาดอโนรูบิซินจะถูกทำลายโครงสร้างทางเคมีที่ตับ ซึ่งร่างกายต้องใช้เวลานานประมาณ 26.7 ชั่วโมง เพื่อกำจัดยานี้ออกจากกระแสเลือด โดยผ่านทิ้งไปกับอุจจาระและปัสสาวะ

ยาดอโนรูบิซินเป็นยาที่สามารถทำอันตรายต่อเนื้อเยื่อต่างๆของร่างกาย ดังนั้นการฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำจะต้องใช้ความระมัดระวังเป็นอย่างมากเพื่อมิให้การแทงเข็มฉีดยาทะลุผ่านเส้นเลือด/หลอดเลือดจนทำให้ตัวยาดอโนรูบิซินรั่วออกมาสัมผัสกับเนื้อเยื่อรอบหลอดเลือดเพราะจะส่งผลให้เนื้อเยื่อที่สัมผัสยานี้เกิดการอักเสบและเกิดเนื้อตายเฉพาะส่วนนั้นๆได้

ยาดอโนรูบิซิน จะออกฤทธิ์ยับยั้งการสังเคราะห์สารพันธุกรรม(DNA)ของเซลล์มะเร็งทำให้ชะลอการเจริญเติบโตและหยุดการแพร่กระจาย แพทย์จะบริหารการใช้ยาชนิดนี้กับผู้ป่วยมะเร็ง โดยคำนวณขนาดยาต่อพื้นที่ผิวของร่างกายมาเป็นเกณฑ์ตัดสิน และเพื่อประสิทธิผลของการรักษา ผู้ป่วยต้องมาโรงพยาบาล/มารับการให้ยานี้ตรงตามที่แพทย์นัดหมายอย่างสม่ำเสมอ

ผู้ได้รับยาดอโนรูบิซิน จะพบอาการข้างเคียง(ผลข้างเคียง)ที่เกิดขึ้นได้บ่อยๆ เช่น

อาจสรุป ข้อควรระวัง ข้อควรปฏิบัติ และข้อห้าม เกี่ยวกับยาดอโนรูบิซินเพิ่มเติมได้อีกดังนี้ เช่น

องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้ยาดอโนรูบิซินเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานที่สถานพยาบาลควรมีสำรองไว้ให้บริการกับประชาชน ยานี้ยังไม่มีจำหน่ายในประเทศไทย แต่ในต่างประเทศจะพบเห็นการจัดจำหน่ายภายใต้ชื่อการค้าว่า “Cerubidine”

ดอโนรูบิซินมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

ไรซาทริปแทน

ยาดอโนรูบิซินมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เพื่อใช้รักษา

ดอโนรูบิซินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาดอโนรูบิซิน มีกลไกการออกฤทธิ์โดย ตัวยาจะยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ที่ชื่อว่า Type II topoisomerase เอนไซม์นี้เป็นกลไกสำคัญที่ช่วยการสังเคราะห์และซ่อมแซมสารพันธุกรรม(DNA) ทั้งในเซลล์ปกติของร่างกายรวมถึงเซลล์มะเร็งด้วย จากกลไกยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ดังกล่าว ทำให้เซลล์มะเร็งหยุดการเจริญเติบโต ไม่สามารถแพร่กระจาย จึงก่อให้เกิดฤทธิ์รักษาโรคมะเร็งได้ตามสรรพคุณ

ดอโนรูบิซินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาดอโนรูบิซินมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาฉีดที่ประกอบด้วยตัวยา Daunorubicin HCl ขนาด 20 มิลลิกรัม/ขวด(vial)

ดอโนรูบิซินมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

การรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว แพทย์อาจต้องใช้ยาเคมีบำบัดตัวอื่นร่วมกับยาดอโนรูบิซิน โดยมีขนาดการใช้ยาดอโนรูบิซินเป็นดังนี้ เช่น

ก. สำหรับมะเร็งเม็ดเลือดขาวเอเอ็มแอล(Acute Myeloblastic Leukemia):

  • ผู้ใหญ่ที่อายุต่ำกว่า 60 ปีลงมา: ในวันที่ 1, 2 และ 3 ให้ยาทางหลอดเลือดดำ ขนาด 45 มิลลิกรัม/พื้นที่ผิวของร่างกาย 1 ตารางเมตร/วัน โดยต้องใช้เวลาในการให้ยานานประมาณ 2–5 นาที แพทย์อาจเว้นระยะเวลาการให้ยา 3–4 สัปดาห์ ตามความเหมาะสมจึงนัดผู้ป่วยมารับยาในครั้งถัดไป การให้ยานี้ในครั้งถัดไปผู้ป่วยจะได้รับยาดอโนรูบิซินในวันที่ 1 และ 2
  • ผู้ใหญ่ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป: แพทย์อาจลดขนาดยาดอโนรูบิซินเป็น 30 มิลลิกรัม/พื้นที่ผิวร่างกาย 1 ตารางเมตร/วัน
  • เด็ก: แพทย์ไม่นิยมใช้ยานี้กับเด็ก ด้วยสุ่มเสี่ยงต่อการเกิดอาการของโรคหัวใจ อย่างไรก็ตาม หากมีความจำเป็นต้องใช้ยานี้กับผู้ป่วยเด็ก การใช้ยานี้และขนาดยาจะอยู่ในดุลยพินิจของแพทย์เป็นสำคัญ

อนึ่ง:

การเตรียมยานี้เพื่อฉีดให้ผู้ป่วย สามารถใช้สารละลาย 0.9% Sodium chloride เป็นตัวทำละลายตัวยาดอโนรูบิซิน

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาดอโนรูบิซิน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมมารับการฉีดยาควรทำอย่างไร?

กรณีไม่สามารถมารับการฉีดยาดอโนรูบิซินตามแพทย์นัด ให้ผู้ป่วยรีบติดต่อแพทย์ พยาบาล ผู้ที่ทำการรักษา เพื่อทำการนัดหมายมารับการฉีดยาครั้งใหม่โดยเร็

ดอโนรูบิซินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาดอโนรูบิซินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ดอโนรูบิซินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาดอโนรูบิซิน เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยานี้ และ/หรือแพ้ส่วนประกอบของยานี้
  • ผู้ป่วยที่ได้รับ รังสีรักษาในช่วงทรวงอก/หัวใจ เมื่อได้รับยาดอโนรูบิซิน อาจมีโอกาสเกิดโรคหัวใจล้มเหลวตามมาได้ง่าย
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีมีครรภ์ สตรีในภาวะให้นมบุตร นอกจากมีคำสั่งแพทย์
  • ขณะฉีดยานี้ต้องระวังการแทงเข็มทะลุออกนอกหลอดเลือด ด้วยยาดอโนรูบิซินสามารถก่อให้เกิดอันตรายกับเนื้อเยื่อที่มีการสัมผัสกับตัวยานี้ได้
  • ผู้ป่วยต้องได้รับการตรวจประเมินการทำงานของระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายหลังได้รับยาดอโนรูบิซินเป็นระยะๆตามแพทย์สั่ง เช่น การทำงานของ หัวใจ ตับ และระบบเลือด
  • หากมีอาการวิงเวียนหลังจากรับการดอโนรูบิซิน ผู้ป่วยต้องหลีกเลี่ยงการขับขี่ยวดยานพาหนะทุกชนิดรวมถึงการทำงานที่เกี่ยวข้องกับเครื่องจักรต่างๆเพราะจะเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย
  • ปฏิบัติตามคำแนะนำของ แพทย์ พยาบาล เภสัชกร และมาโรงพยาบาล/มารับการให้ยานี้ตามแพทย์นัดหมายทุกครั้ง
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาดอโนรูบิซินด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

ดอโนรูบิซินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาดอโนรูบิซินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาดอโนรูบิซินอย่างไร?

ควรเก็บรักษายาดอโนรูบิซิน ดังนี้ เช่น

  • ยาฉีดที่มีลักษณะเป็นผง สามารถเก็บยาภายใต้อุณหภูมิ 15-25 องศาเซลเซียส(Celsius)
  • ยาฉีดที่มีลักษณะเป็นสารละลาย ต้องเก็บภายใต้อุณหภูมิ 2-8 องศาเซลเซียส
  • ยานี้ทั้งสองลักษณะ ห้ามเก็บในช่องแข็งตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ดอโนรูบิซินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาดอโนรูบิซินมียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Cerubidine (เซอรูบิดีน)Ben Venue Laboratories, Inc.

อนึ่ง ยาชื่อการค้าอื่นของยานี้ เช่น Daunocin, Daunoside, Norubin, Daunorubitec

บรรณานุกรม

  1. http://chemocare.com/chemotherapy/what-is-chemotherapy/types-of-chemotherapy.aspx[2017,Nov18]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Daunorubicin#Mechanism_of_action[2017,Nov18]
  3. http://www.mims.com/thailand/drug/info/daunorubicin/?type=brief&mtype=generic[2017,Nov18]
  4. https://www.oncolink.org/print/pdf/16506[2017,Nov18]
  5. https://www.drugs.com/cdi/daunorubicin-conventional.html[2017,Nov18]
  6. https://www.drugs.com/dosage/daunorubicin.html[2017,Nov18]
  7. https://www.drugs.com/sfx/daunorubicin-side-effects.html[2017,Nov18]
  8. https://www.drugs.com/drug-interactions/daunorubicin-index.html?filter=3&generic_only=[2017,Nov18]
  9. https://www.drugs.com/pro/cerubidine.html[2017,Nov18]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน sirikul nattaphong_123
Frame Bottom