Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ทั่วร่างกาย  

บทนำ

ยาดรอสไพรีโนน (Drospirenone หรือ 1, 2-dihydrospirorenone) เป็นฮอร์โมนเพศชนิดสังเคราะห์ ถูกนำมาใช้ประโยชน์ในรูปแบบยาเม็ดและเป็นฮอร์โมนบำบัดสำหรับสตรีวัยหมดประจำ เดือน ประโยชน์ของตัวยาดรอสไพรีโนนในด้านอื่นที่ถูกนำมาใช้ทางคลินิกเห็นจะได้แก่ ลดอาการ เกิดสิวของเพศหญิงซึ่งมีสาเหตุขาดสมดุลของฮอร์โมนเพศในร่างกาย กรณีนี้อาจต้องใช้เวลาในการรักษาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน ประโยชน์ข้อสุดท้ายเท่าที่พบเห็นจะเป็นการใช้ยาดรอสไพรีโนนบำบัดอาการรุนแรงก่อนมีประจำเดือนของสตรี (Premenstrual dysphoric disorder)

สำหรับการกระจายตัวในร่างกายหลังรับประทานยานี้ พบว่ามีการดูดซึมยาดรอสไพรีโนนจากระบบทางเดินอาหารได้ประมาณ 76% เมื่อยฮอร์โมนนี้เข้าสู่กระแสเลือดจะจับกับพลาสมาโปรตีน ได้ถึงประมาณ 97% ก่อนที่จะถูกส่งไปทำการเผาผลาญและเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีที่ตับ ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 30 ชั่วโมงขึ้นไปเพื่อกำจัดยาปริมาณครึ่งหนึ่งออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะและอุจจาระ

ชื่อการค้าที่เป็นที่รู้จักกันในตลาดต่างประเทศของยานี้คือ Yaz และ Yasmin โดยในสูตรตำรับ มีสัดส่วนการผสมของดรอสไพรีโนนกับฮอร์โมนสังเคราะห์ชนิดอื่นร่วมกันเช่น Drospirenone 3 มิลลิกรัม + Ethinylestradiol 20 ไมโครกรัม แถบอเมริกายังมีการผสม Folate (Folic acid) เพิ่มเข้าไปในสูตรตำรับอีกด้วยโดยใช้ชื่อการค้าว่า Beyaz

ด้านผลข้างเคียง/อาการขางเคียงของฮอร์โมนสังเคราะห์นี้อาจส่งผลต่อผู้บริโภคโดยมีข้อแตกต่างกันออกไป ผู้บริโภคบางคนอาจแทบไม่มีผลข้างเคียงใดๆ แต่บางคนพบอาการข้างเคียงมากจนถึงกับต้องปรับขนาดการใช้ยานี้กันใหม่ ผลข้างเคียงประการหนึ่งของยาดรอสไพรีโนนที่ต้องเฝ้าระวังได้แก่ การเกิดหลอดเลือดดำขอดด้วยฮอร์โมนสังเคราะห์ชนิดนี้จะทำให้เกิดลิ่มเลือดจับตัวกันได้ง่าย และเร็วๆนี้เองที่คณะกรรมการอาหารและยาหลายประเทศให้ระบุคำเตือนบนฉลากยาว่า “ควร หยุดการใช้ฮอร์โมนดรอสไพรีโนนก่อนและหลังการผ่าตัด” ด้วยเหตุผลที่มีความเสี่ยงสูงในการเกิดภาวะลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ

ข้อห้ามใช้บางประการของยาดรอสไพรีโนนที่ทั้งแพทย์/เภสัชกรเน้นย้ำก่อนการเลือกใช้ยาฮอร์โมนนี้ เห็นจะเป็นเรื่องห้ามใช้กับสตรีที่ตั้งครรภ์ หรือที่ป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูงประเภทที่ควบคุมไม่ได้ หรือเป็นโรคหัวใจ หรือมีภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ หรือเป็นหลอดเลือดดำขอด หรือป่วยด้วยโรคเบาหวานโดยเฉพาะเบาหวานชนิดที่เกิดเบาหวานขึ้นตา หรือผู้ป่วยด้วยโรคไต และสตรีที่มีประจำเดือนแบบผิดปกติโดยที่ยังไม่ทราบสาเหตุ

อนึ่ง เคยมีความเข้าใจว่าสตรีที่ใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดมีโอกาสเสี่ยงกับการเกิดมะเร็งเต้านม องค์ การอนามัยโลกได้ยกกรณีนี้มาทำการศึกษาและมีข้อสรุปว่าในสตรีวัย 45 ปีขึ้นไปที่เคยใช้ยาเม็ดคุม กำเนิดมาก่อนหน้านี้ไม่มีความเสี่ยงของการเป็นมะเร็งเต้านมแต่อย่างใด

ทั้งนี้ ยังมีประเด็นอื่นๆอีกมากมายที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยานี้ที่ไม่สามารถระบุลงในบทความนี้ ได้หมด จึงถือเป็นเหตุผลสำคัญที่ผู้บริโภคจะต้องใช้ยาประเภทฮอร์โมนเพศสังเคราะห์เหล่านี้อย่างถูกต้องและมีวินัย เป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์ และควรสามารถตรวจสอบร่างกายตนเองได้ระดับหนึ่งว่า มีการเปลี่ยนแปลงเนื่องจากการใช้ฮอร์โมนสังเคราะห์ชนิดต่างๆหรือไม่เช่น การเกิดก้อนเนื้อในเต้านม เป็นต้น

ดรอสไพรีโนนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ดรอสไพรีโนน

ยาดรอสไพรีโนนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

ดรอสไพรีโนนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาดรอสไพรีโนนเป็นฮอร์โมนสังเคราะห์ประเภทโปรเจสติน (Synthetic progestins) กลไกการออกฤทธิ์คือ เมื่อยาเข้าสู่ร่างกายจะซึมเข้าเนื้อเยื่อต่างๆเช่น อวัยวะของระบบสืบพันธุ์ ต่อมน้ำนม สมองส่วนที่เรียกว่า ไฮโปธาลามัสและพิทูอิทารี (Pituitary gland/ต่อมใต้สมอง) โดยจะเข้าจับกับตัวรับที่มีชื่อว่า Progesterone receptor ส่งผลไปยับยั้งการหลั่งฮอร์โมนโกนาโดโทรฟิน (Gonado tropin releasing hormone) ที่หลั่งจากสมองไฮโปธาลามัสส่งผลทำให้เกิดการชะลอของการตกไข่ในสตรีเพศ จากกลไกเหล่านี้จึงทำให้เกิดฤทธิ์ของการคุมกำเนิดและฤทธิ์ต่างๆตามสรรพคุณ

ดรอสไพรีโนนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาดรอสไพรีโนนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทานที่ผสมร่วมกับ Ethinyl estradiol เช่น

  • Drospireone 3 มิลลิกรัม + Ethinylestradiol 0.03 มิลลิกรัม/เม็ด
  • Estradiol hemihydrate 1 มิลลิกรัม + Drospirenone 2 มิลลิกรัม
  • Drospirenone 3 มิลลิกรัม + Ethinylestradiol 0.02

ดรอสไพรีโนนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาดรอสไพรีโนนมีขนาดรับประทานขึ้นกับข้อบ่งใช้ในแต่ละกรณี ในที่นี้ขอยกตัวอย่างเฉพาะสำหรับกรณีใช้เป็นยาเม็ดคุมกำเนิด

  • ผู้ใหญ่เฉพาะในผู้หญิง: ควรรับประทานยาเม็ดแรกในช่วงวันแรกของรอบประจำเดือน กรณีที่เริ่มใช้ยาคุมกำเนิดเป็นครั้งแรกควรมีมาตรการอื่นช่วยป้องกันการตั้งครรภ์ร่วมด้วยเช่น ใช้ถุงยางอนา มัยชาย เป็นต้น

สำหรับวิธีรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดแต่ละประเภทนั้นสามารถสอบถามจากแพทย์/เภสัชกร/พยาบาลรวมถึงตรวจสอบรายละเอียดจากเอกสารกำกับยาที่แนบมากับตัวผลิตภัณฑ์หรือค้นคว้าได้จากเว็ปไซด์ หาหมอ.com ในหัวข้อ “ยาเม็ดคุมกำเนิด (Birth control pill)”

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาดรอสไพรีโนน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดที่รวมถึงยาดรอสไพรีโนนสามารถรับประทานทันทีที่นึกได้โดย แต่การลืมรับประทานยาคุมกำเนิดบ่อยครั้งจะมีภาวะเสี่ยงกับการตั้งครรภ์ตามมา สามารถอ่านรายละเอียดเรื่องการลืมรับประทานยาคุมกำเนิดจะต้องปฏิบัติอย่างไรได้จากเว็ปไซด์ หาหมอ.com หัวข้อ “ยาเม็ดคุมกำเนิด (Birth control pill)”

ดรอสไพรีโนนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ฮอร์โมนสังเคราะห์ดรอสไพรีโนนรวมถึงที่เป็นยาผสมร่วมกับ Ethinylestradiol สามารถก่อให้ เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) แบ่งเป็นประเภทๆดังนี้

ก.อาการข้างเคียงที่พบบ่อยและถือเป็นปกติ: เช่น คัดตึงเต้านมไม่มาก ปวดศีรษะบ้าง ประจำ เดือนมาผิดปกติเช่น มาเร็วหรือมาช้ากว่ากำหนด และมีอาการคลื่นไส้ไม่มาก

ข.อาการข้างเคียงที่พบได้น้อย: เช่น ประจำเดือนมาช้าหรือมามากกว่าปกติ อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย อาเจียน

ค.อาการข้างเคียงที่ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด: ปวดท้อง หนาวสั่น มีไข้ ปวดศีรษะมาก ปัสสาวะ - อุจจาระมีสีคล้ำ อึดอัดหายใจไม่สะดวก/หายใจลำบาก ผื่นคัน เบื่ออาหารมาก พูดจากไม่ชัด หูอื้อ แขน - ขาอ่อนแรง รู้สึกเหม็นกลิ่นต่างๆมาก ตาพร่า อาเจียนเป็นเลือด ตาเหลือง ตัวเหลือง ซึ่งเมื่อมีอาการเหล่านี้ต้องรีบไปโรงพยาบาลหรือไปโรงพยาบาลทันทีขึ้นกับความรุนแรงของอาการ

ง. อาการข้างเคียงที่พบได้น้อยมากๆ: เช่น มีอารมณ์ซึมเศร้า อยากร้องไห้ อารมณ์เหวี่ยง/อารมณ์แปรปรวน น้ำหนักเพิ่ม และเบื่อหน่ายการมีเพศสัมพันธ์

ทั้งนี้ อาการข้างเคียงหลายอาการไม่จำเป็นต้องใช้ยารักษาแต่อย่างใด แต่ถ้าพบอาการข้าง เคียงที่ก่อให้เกิดความรำคาญและรบกวนการดำเนินชีวิตประจำวัน ควรกลับไปขอคำปรึกษาจากแพทย์/ไปโรงพยาบาลเพื่อแพทย์พิจารณาปรับการใช้ยา

มีข้อควรระวังการใช้ดรอสไพรีโนนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาดรอสไพรีโนนเช่น

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมดรอสไพรีโนนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่ม เติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ดรอสไพรีโนนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาดรอสไพรีโนนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาดรอสไพรีโนนอย่างไร?

ควรเก็บยาดรอสไพรีโนนภายใต้อุณหภูมิห้องที่เย็น ไม่เก็บยาในรถยนต์หรือในห้องน้ำ เก็บยา ในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ดรอสไพรีโนนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาดรอสไพรีโนนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Angeliq (แองจีลิก) Bayer HealthCare Pharma
Melodia (เมโลเดีย) Leon Farma/Sinensix Pharma
Yasmin (ยาสมิน) Bayer HealthCare Pharma
Yaz (ยาซ) Bayer HealthCare Pharma

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Drospirenone [2015,July25]
  2. http://www.mhra.gov.uk/home/groups/spcpil/documents/spcpil/con1418361863056.pdf [2015,July25]
  3. http://www.drugs.com/mtm/drospirenone-and-ethinyl-estradiol.html [2015,July25]
  4. http://www.drugbank.ca/drugs/db01395[2015,July25]
  5. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=drospirenone[2015,July25]
  6. http://www.drugs.com/drug-interactions/drospirenone-ethinyl-estradiol-index.html?filter=3&generic_only= [2015,July25]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน nanzaaa
Frame Bottom