Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ตับอ่อน  เภสัชกรรม  เภสัชวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เป็นเบาหวาน 

บทนำ

ยาซิตากลิปติน (Sitagliptin) เป็นยารักษาโรคเบาหวานชนิด 2 (Diabetes mellitus type 2) ถูกออกแบบในรูปยารับประทาน สามารถใช้เป็นลักษณะของยาเดี่ยว หรือใช้ร่วมกับยารักษาโรคเบาหวานตัวอื่นอีก เช่น Metformin หรือ Thiazolidinedione

ยาซิตากลิปตินถูกวางจำหน่ายในปี ค.ศ. 2007 (พ.ศ. 2550) โดยใช้ชื่อการค้าว่า ‘Janu via’ จากนั้นมีการพัฒนาต่อยอด โดยนำยาซิตากลิปตินมาผสมกับยาเมทฟอร์มินและวางจำ หน่ายภายใต้ชื่อการค้าว่า ‘Janumet ‘ ในปี ค.ศ. 2011 (พ.ศ. 2554)

จากการศึกษาเรื่องการกระจายตัวของยาเมื่อเข้าสู่ร่างกายพบว่า ซิตากลิปตินสามารถจับตัวกับโปรตีนในเลือดได้ประมาณ 38% และถูกเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีโดยอวัยวะตับ ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 12 ชั่วโมงในการกำจัดยาออกจากกระแสเลือด 50% โดยผ่านมากับปัสสาวะและอุจจาระ

ด้วยยาซิตากลิปติน เป็นยาที่พึ่งเข้าวงการตลาดยามาไม่กี่ปี และยังมิได้ถูกบรรจุลงในบัญ ชียาหลักแห่งชาติ แต่ก็สามารถพบเห็นการใช้ยานี้ในสถานพยาบาลได้เช่นกัน

ยาซิตากลิปตินจัดอยู่ในหมวดยาควบคุมพิเศษ แต่สูตรตำรับที่มีซิตากลิปตินผสมรวมกับยาเมทฟอร์มินจะถูกจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย ซึ่งมีข้อห้ามใช้ ข้อควรระวังมากมาย การใช้ยานี้จึงต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น

ยาซิตากลิปตินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ซิตากลิปติน

ยาซิตากลิปตินมีสรรพคุณใช้เป็นยาเดี่ยวในการรักษาโรคเบาหวานชนิด 2 หรือใช้ร่วมผสมกับยารักษาโรคเบาหวานตัวอื่น เช่น เมทฟอร์มิน (Metformin), ซัลโฟนิลยูเรีย (Sulfonylurea) หรือใช้ร่วมกับฮอร์โมนอินซูลิน

ยาซิตากลิปตินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาซิตากลิปตินมีกลไกการออกฤทธิ์ โดยตัวยาจะออกฤทธิ์ต่อกระบวนการเคมีในร่างกาย ส่งผลให้เพิ่มการหลั่งฮอร์โมนอินซูลิน และยับยั้งการหลั่งฮอร์โมนกลูคากอน (Glucagon: ฮอร์ โมนอีกชนิดหนึ่งที่สร้างจากตับอ่อนเช่นเดียวกับอินซูลิน แต่มีหน้าที่เพิ่มระดับน้ำตาลในเลือด) จากกลไกนี้ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงอยู่ในระดับปกติ และมีฤทธิ์ในการรักษาโรคเบา หวานตามสรรพคุณ

ยาซิตากลิปตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาซิตากลิปตินมีรูปแบบการจัดจำหน่าย ดังนี้

ยาซิตากลิปตินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาซิตากลิปตินมีขนาดรับประทาน ดังนี้

ก. ในรูปแบบของยาเดี่ยว: รับประทานครั้งละ 100 มิลลิกรัม วันละครั้ง หรือใช้ควบคู่กับยารักษาโรคเบาหวานตัวอื่น เช่น เมทฟอร์มิน (Metformin), ซัลโฟนิลยูเรีย, หรืออินซูลิน ซิตากลิปตินสามารถรับประทานก่อนหรือหลังอาหารก็ได้

ข. ในรูปแบบของยาผสม (ซิตากลิปติน 50 มิลลิกรัม + เมทฟอร์มิน 500 มิลลิกรัม/เม็ด): รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 2 ครั้ง เช้า - เย็น หลังอาหาร

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดรับประทานสูงสุดของยาซิตากลิปติน ต้องไม่เกิน 100 มิลลิกรัม/วัน
  • การปรับขนาดการใช้ยาสำหรับผู้ป่วย ต้องเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษา ผู้ป่วย ไม่ควรปรับขนาดรับประทาน หรือหยุดการใช้ยาด้วยตนเอง

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาซิตากลิปติน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาซิตากลิปติน สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาซิตากลิปตินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาซิตากลิปตินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง) ดังนี้ เช่น มีอาการน้ำ ตาลในเลือดต่ำ (เช่น หิว คลื่นไส้ วิงเวียน เป็นลม) อาจพบภาวะตับอ่อนอักเสบ ส่วนภาวะไตล้ม เหลวและอาการแพ้ยา ยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการในผู้ป่วยที่เคยใช้ยานี้

มีข้อควรระวังการใช้ยาซิตากลิปตินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาซิตากลิปติน ดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาซิตากลิปตินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.comบทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาซิตากลิปตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาซิตากลิปตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น ดังนี้

ควรเก็บรักษายาซิตากลิปตินอย่างไร?

สามารถเก็บยาซิตากลิปตินที่อุณหภูมิไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาให้พ้น แสงแดดและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาซิตากลิปตินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาซิตากลิปตินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิต เช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Janumet (แจนูเมท) MSD
Januvia (แจนูเวีย) MSD

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Sitagliptin#History [2014,June25]
2 http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=sitagliptin [2014, June25]
3 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Janumet/?type=brief [2014,June25]
4 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Januvia/?type=brief [2014,June25]
5 http://www.drugs.com/food-interactions/sitagliptin.html [2014,June25]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน Sertthaphong Bobby1 eurokungza hackerza1231 nmaliwan2537
Frame Bottom