Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

นอนไม่หลับ 

บทนำ

ยาซาเลปลอน(Zaleplon) เป็นยาในกลุ่มนอนเบนโซไดอะซิปีน(Non-benzodiazepine)คือกลุ่มยานอนหลับที่ไม่ใช่กลุ่มยา Benzodiazepine ทางการแพทย์ได้ใช้เป็นยารักษาอาการนอนไม่หลับโดยมีระยะเวลาการใช้ยานี้ในช่วงสั้นๆ ตัวยานี้จะออกฤทธิ์โดยกดการทำงานระบบประสาทหรือสมองจนทำให้เกิดอาการง่วงนอน ยาซาเลปลอนมีรูปแบบเภสัชภัณฑ์เป็นยารับประทาน หลังตัวยาถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือด ตับจะคอยทำลายโครงสร้างของยานี้อย่างต่อเนื่อง ยาซาเลปลอนจะมีเวลาอยู่ในร่างกายประมาณ 1–1.5 ชั่วโมงก่อนจะถูกขับทิ้งไปกับปัสสาวะ

มีข้อห้ามและข้อควรระวังบางประการที่ผู้บริโภค/ผู้ป่วยควรทราบก่อนการใช้ยาซาเลปลอน เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้เป็นระยะเวลานานๆกับผู้สูงอายุ ด้วยผู้ป่วยกลุ่มนี้มีความเสี่ยงต่อการเกิดอาการข้างเคียง(ผลข้างเคียง)จากยานี้มากกว่าผู้ป่วยกลุ่มอื่น
  • ห้ามใช้ยาซาเลปลอนกับสตรีมีครรภ์/ตั้งครรภ์ และสตรีในภาวะให้นมบุตร ทั้งนี้เพื่อป้องกันการส่งผ่านตัวยานี้ไปถึงทารก
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้กับผู้มีประวัติติดสาร/ยาเสพติด ผู้ที่ติดสุรา รวมถึงผู้ที่มีภาวะซึมเศร้า หรือผู้ป่วยด้วยโรคจิต ด้วยการใช้ยานี้กับผู้ป่วยกลุ่มนี้อาจก่อให้เกิดผลกระทบ/ผลข้างเคียงจากยานี้ต่อร่างกายผู้ป่วยมากกว่าประโยชน์ที่ผู้ป่วยจะได้รับ
  • ด้วยตัวยานี้ถูกทำลายโดยตับ และถูกขับทิ้งโดยไต การใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคตับหรือโรคไต ต้องเพิ่มความระมัดระวังอย่างมาก หรือหลีกเลี่ยงการใช้ยานี้กับผู้ป่วยกลุ่มนี้
  • ห้ามใช้ยานี้ร่วมกับยา Cimetidine หรือยา Sodium oxabate ด้วยการใช้ยาร่วมกัน จะทำให้ระยะเวลาการนอนหลับของผู้ป่วยยาวนานขึ้น ซึ่งไม่น่าจะเป็นผลดีเท่าใดนัก
  • ห้ามใช้ยาซาเลปลอนร่วมกับยา Carbamazepine, Phenobarbital, Phenytoin หรือ Rifampin ด้วยจะทำให้ประสิทธิภาพของยาซาเลปลอนลดต่ำลง
  • ห้ามรับประทานยานี้พร้อมกับอาหารที่มีไขมันสูงๆ ด้วยจะทำให้การออกฤทธิ์ของ ตัวยานี้ช้าลงกว่าเดิม
  • ห้ามรับประทานยานี้พร้อมเครื่องดื่มประเภทแอลกอฮอล์ เพราะจะก่อให้เกิดอาการวิงเวียนมากยิ่งขึ้น
  • การใช้ยานี้ อาจทำให้ผู้ป่วยเกิดภาวะผื่นแพ้แสงแดดได้ง่าย ดังนั้นระหว่างได้รับยานี้ควรหลีกเลี่ยงการออกแดดจัด
  • หากใช้ยานี้แล้ว อาการนอนหลับยากไม่ดีขึ้นภายใน 7 วัน ให้หยุดการใช้ยานี้ แล้วรีบกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาล โดยไม่ต้องรอถึงวันแพทย์นัด
  • ห้ามรับประทานยานี้ เกินจากคำสั่งแพทย์ ด้วยจะทำให้ได้รับอาการข้างเคียงจากยานี้ จนอาจถึงขั้นเป็นอันตรายต่อผู้ป่วย
  • *ผู้บริโภคสามารถสังเกตอาการของผู้ที่ได้รับยานี้เกินขนาด เช่น ซึม สับสน สูญเสียการครองสติและการทรงตัว จนถึงขั้นโคม่า ซึ่งหากเกิดอาการดังกล่าว ต้องรีบมาโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน
  • หากรู้สึกวิงเวียนเมื่อตื่นนอนในตอนเช้า อาจเกิดจากฤทธิ์ของยาซาเลปลอนที่ตกค้างในร่างกาย ผู้ป่วยต้องหลีกเลี่ยงการขับขี่ยวดยานพาหนะหรือการทำงานที่เกี่ยวข้องกับเครื่องจักรต่างๆ ด้วยจะเป็นสาเหตุให้เกิดอุบัติเหตุได้ง่าย

ยาซาเลปลอนเป็นยาที่ถูกออกแบบมาให้ใช้ในระยะสั้นๆ การใช้ยานี้ต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ และห้ามมิให้ผู้ป่วยไปซื้อหายานี้มารับประทานเอง ทั้งนี้ในต่างประเทศเราจะพบเห็นการจัดจำหน่ายยาซาเลปลอนภายใต้ชื่อการค้าว่า “Sonata”

ซาเลปลอนมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

ซาเลปลอน

ยาซาเลปลอนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

ซาเลปลอนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาซาเลปลอน มีกลไกการออกฤทธิ์ต่อการทำงานของสมองโดยเข้าจับกับตัวรับ(Receptor)ที่ชื่อ GABAA receptors จึงทำให้เกิดภาวะสงบประสาท มีความรู้สึกผ่อนคลาย และช่วยทำให้นอนหลับ

ซาเลปลอนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาซาเลปลอนมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาแคปซูลชนิดรับประทาน ที่ประกอบด้วย Zaleplon ขนาด 5 และ 10 มิลลิกรัม/แคปซูล

ซาเลปลอนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาซาเลปลอนมีขนาดรับประทาน เช่น

  • ผู้ใหญ่: รับประทานยาขนาด 10 มิลลิกรัม ก่อนนอน โดยขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 20 มิลลิกรัม/วัน
  • ผู้สูงอายุที่อายุมากกว่า 65 ปีขึ้นไป: รับประทานยาขนาด 5 มิลลิกรัม ก่อนนอนโดยขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 10 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็ก: ห้ามใช้ยานี้กับเด็ก

อนึ่ง:

  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคตับระยะรุนแรง
  • ใช้ยานี้ตามขนาดและระยะเวลาที่แพทย์กำหนดให้เท่านั้น

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาซาเลปลอน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาซาเลปลอน สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า ให้รับประทานยาในขนาดปกติ

ซาเลปลอนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาซาเลปลอนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ซาเลปลอนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาซาเลปลอน เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคตับระยะรุนแรง
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีมีครรภ์ สตรีในภาวะให้นมบุตร และเด็ก
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง
  • ห้ามใช้ยานี้นานเกินคำสั่งแพทย์
  • หลีกเลี่ยงการออกแดดจัดขณะใช้ยานี้
  • ระหว่างการใช้ยานี้ต้องระวังการขับขี่ยวดยานพาหนะหรือการทำงานที่เกี่ยวข้องกับเครื่องจักร
  • ระวังเรื่องการทรงตัวในช่วงตื่นนอนหรือก่อนการลุกขึ้นยืน
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง โรคหลอดลมอักเสบขั้นรุนแรง ผู้ป่วยโรคปอด ผู้ป่วยที่มีอาการหยุดหายใจขณะนอนหลับ(นอนหลับแล้วหยุดหายใจ)
  • ระวังการใช้ยานี้ในผู้สูงอายุ
  • ปฏิบัติตามคำแนะนำของ แพทย์/พยาบาล/เภสัชกร อย่างเคร่งครัด และ ต้องมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามแพทย์นัดหมาย
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาซาเลปลอนด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยา ใช้เองเสมอ

ซาเลปลอนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาซาเลปลอนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

  • การใช้ยาซาเลปลอนร่วมกับยาอื่นๆบางตัว สามารถทำให้ฤทธิ์สงบ/กดประสาท มีมากขึ้น หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน ยากลุ่มดังกล่าว เช่นยา TCAs , Antihistamines, Narcotic analgesics, Thioridazine, และ Diphenhydramine
  • การใช้ยาซาเลปลอนร่วมกับร่วมกับยาอื่นๆบางประเภทจะทำให้เกิดการกดประสาทส่วนกลางส่งผลให้หายใจลำบาก จนอาจเกิดอันตรายต่อผู้ป่วยได้ จึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน ยากลุ่มดังกล่าว เช่นยา Alfentanil, Buprenorphine , Codeine, Fentanyl ,Morphine , Oxycodone, Tramadol

ควรเก็บรักษาซาเลปลอนอย่างไร?

ควรเก็บรักษายาซาเลปลอน ในช่วงอุณหภูมิ 20-25 องศาเซลเซียส(Celsisus) ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ซาเลปลอนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาซาเลปลอน มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Sonata (โซนาตา) King Pharmaceuticals Inc

อนึ่ง ยาชื่อการค้าอื่นในต่างประเทศของยานี้ เช่น Starnoc, Andante , Hypron, Stilnite, Zalep, Zalpilo

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Zaleplon[2017,July8]
  2. https://www.drugs.com/cdi/zaleplon.html[2017,July8]
  3. https://www.drugs.com/dosage/zaleplon.html[2017,July8]
  4. https://www.drugs.com/drug-interactions/zaleplon-index.html?filter=3&generic_only=#R[2017,July8]
  5. http://www.mims.com/thailand/drug/info/zaleplon/?type=brief&mtype=generic[2017,July8]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน Sertthaphong Bobby1 eurokungza hackerza1231 nmaliwan2537
Frame Bottom