Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ปอด  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคหืดเรื้อรัง 

บทนำ

ยาซาลเมเทอรอล (Salmeterol) เป็นยาในกลุ่มออกฤทธิ์ยาวนาน (Long acting) ของยากลุ่ม Beta 2-adrenergic receptor agonist ทางคลินิกนำมาใช้เป็นยาบำบัดรักษาโรคหืด (Asthma) รวม ถึงโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังซึ่งมักมีอาการหายใจได้สั้นๆ มีเสียงหวีดของลมหายใจ (Wheezing เสียงที่เกิดจากลมผ่านหลอดลมที่ตีบแคบ) ไอ และแน่นหน้าอก ซึ่งนับเป็นอาการที่สร้างความทรมานกับผู้ ป่วยอย่างมาก

รูปแบบของยาแผนปัจจุบันของยาซาลเมเทอรอลจะเป็นยาชนิดพ่นเข้าทางปาก (Oral inhala tion) มีระยะเวลาออกฤทธิ์นานประมาณ 12 ชั่วโมงซึ่งยาวนานกว่าของยา Salbutamol ที่ออกฤทธิ์ได้ประมาณ 4 - 6 ชั่วโมงเท่านั้น

การใช้ยาซาลเมเทอรอลต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัดเช่น ให้พ่นยาทุกวันจนกว่าแพทย์จะมีคำสั่งเปลี่ยนแปลง ฤทธิ์ของยาจะทำให้กล้ามเนื้อเรียบที่อวัยวะในช่องทางเดินหายใจ คลายตัวส่งผลให้ทางเดินหายใจเปิดกว้างและผู้ป่วยหายใจได้สะดวกขึ้น

จากการใช้ยานี้กับสัตว์ทดลองที่ตั้งท้อง พบว่าตัวอ่อนที่ได้รับยาจะเจริญเติบโตแบบผิดรูปร่างและพิการ และถึงแม้จะยังไม่มีการทดลองกับมนุษย์อย่างแน่ชัด แต่ถือเป็นข้อห้ามและข้อระวังมิควร ใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร

สำหรับอาการข้างเคียงของยาซาลเมเทอรอลนั้นอาจเกิดกับผู้ป่วยแต่ละรายไม่เหมือนกัน ทั้งนี้ขึ้นกับสภาพร่างกายรวมถึงโรคประจำตัวของแต่ละบุคคลที่มีแตกต่างกันออกไป

มีการศึกษาการกระจายตัวของยานี้ภายในร่างกายมนุษย์และพบว่า หลังพ่นยาจะมีการดูดซึมยาเข้าสู่กระแสเลือด ตัวยาประมาณ 96% จะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีน จากนั้นจะถูกลำเลียงไปที่ตับเพื่อเผาผลาญและเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมี ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 5.5 ชั่วโมงเพื่อกำจัดปริมาณยาครึ่งหนึ่งที่ได้รับออกจากกระแสเลือด

ผู้ป่วยบางกลุ่มที่ป่วยด้วยโรคหืดอาจต้องใช้ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroid) ชนิดพ่นร่วมกับยาซาลเมเทอรอลทั้งนี้เพื่อเป็นการเสริมฤทธิ์และป้องกันความรุนแรงของโรคที่อาจกำเริบขึ้นมาโดยเฉพาะช่วงเวลากลางคืน

ก่อนที่แพทย์จะสั่งจ่ายยานี้ ผู้ป่วยมักจะได้รับคำถามต่างๆซึ่งผู้ป่วยต้องให้ความร่วมมือกับแพทย์ด้วยจะเป็นประโยชน์ต่อการรักษาและปลอดภัยกับตนเองเมื่อต้องใช้ยานี้เช่น

หลังการจ่ายยานี้ แพทย์พยาบาลจะกำกับวิธีการใช้ พร้อมกับนัดผู้ป่วยเป็นระยะๆ เพื่อเฝ้าติด ตามอาการหลังการรักษา ผู้ป่วยควรต้องพบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามนัดหมายด้วยอาจมีการปรับแนวทางการรักษาไม่ว่าจะเป็นกรณีที่อาการดีขึ้นหรือแย่ลงก็ตา

ซาลเมเทอรอลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ซาลเมเทอรอล

ยาซาลเมเทอรอลมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

ซาลเมเทอรอลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาซาลเมเทอรอลจะออกฤทธิ์เป็นลักษณะของยาซิมพาโทมิเมติก (Sympathomimetic drug ) โดยตัวยาจะเข้าจับกับตัวรับในหลอดลมที่มีชื่อว่า เบต้า-2 รีเซพเตอร์ (Beta 2 receptor) ทำให้กล้ามเนื้อเรียบของหลอดลมคลายตัวส่งผลให้การหายใจสะดวกขึ้น และเกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

ซาลเมเทอรอลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาซาลเมเทอรอลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

ซาลเมเทอรอลมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาซาลเมเทอรอลมีขนาดการบริหารยา/การใช้ยาเช่น

  • ก. สำหรับบรรเทาและรักษาอาการโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง:
    • ผู้ใหญ่: พ่นยาเข้าปาก 2 ครั้งเทียบเท่ากับยา 50 ไมโครกรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง
    • เด็ก: ขนาดบรรเทาและรักษาโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังของเด็กยังมิได้มีการจัดทำแน่ชัด
  • ข. สำหรับบำบัดรักษาอาการโรคหืด:
    • ผู้ใหญ่และเด็กอายุ 4 ปีขึ้นไป: พ่นยาเข้าปาก 2 ครั้งเทียบเท่ากับยา 50 ไมโครกรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง
    • เด็กอายุต่ำกว่า 4 ปี: ยังไม่มีการศึกษาแน่ชัดถึงผลของยานี้ในเด็กกลุ่มวัยนี้ การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา
  • ค. สำหรับป้องกันหอบหืดก่อนการออกกำลังกาย:
    • ผู้ใหญ่และเด็กอายุ 4 ปีขึ้นไป: พ่นยาเข้าปาก 2 ครั้งเทียบเท่ากับยา 50 ไมโครกรัมก่อนออกกำลังกาย 30 - 60 นาที
    • เด็กอายุต่ำกว่า 4ปี: ยังไม่มีการศึกษาแน่ชัดถึงผลของยานี้ในเด็กกลุ่มวัยนี้ การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาซาลเมเทอรอล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัช กรดังนี้

หากลืมใช้ยาควรทำอย่างไร?

หากลืมพ่นยาซาลเมเทอรอลสามารถพ่นยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับใช้ยาในครั้ง ถัดไป ไม่จำเป็นต้องพ่นยาเป็น 2 เท่า

ซาลเมเทอรอลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

สำหรับผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) จากการใช้ซาลเมเทอรอลแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มย่อยดังนี้เช่น

ก. อาการข้างเคียงที่พบได้บ่อย: เช่น ไอและมีเสมหะร่วมด้วย อึดอัดหายใจไม่สะดวก/หายใจลำบากแต่อาการไม่มาก ปวดศีรษะ ระคายคอ คัดจมูก จาม แน่นหน้าอกไม่มาก หายใจมีเสียงหวีด

ข. อาการข้างเคียงที่พบได้น้อย: เช่น ปวดท้อง ตาพร่า มีผื่นคัน รู้สึกเหมือนถูกเข็มทิ่มตำ หนาวสั่น ตัวเย็น ไอไม่มีเสมหะ ท้องเสีย วิงเวียน ปากแห้ง มีไข้คล้ายเป็นไข้หวัดใหญ่ รู้สึกไม่สบายตัว หิวและกระหายน้ำบ่อย ปัสสาวะถี่/บ่อย ปวดข้อ เบื่ออาหาร ปวดกล้ามเนื้อ คลื่นไส้ กระสับกระ ส่าย หัวใจเต้นช้า เป็นแผลในปากหรือที่ลิ้น เหงื่อออกมาก ตัวบวม นอนไม่หลับ อ่อนเพลีย อาเจียน เป็นรอยด่างในปาก

อนึ่ง อาการข้างเคียงบางอย่างไม่จำเป็นต้องใช้ยารักษาด้วยร่างกายจะค่อยๆปรับตัวจนคุ้นเคยไปเอง แต่ถ้าพบอาการข้างเคียงที่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อการดำรงชีวิตประจำวันหรือกังวลในอาการ ควรกลับไปพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา

ค. สำหรับอาการของผู้ที่ได้รับยานี้เกินขนาด: เช่น ปวดแขน-ปวดหลัง และปวดกราม สับสน วิงเวียน เป็นลม หัวใจเต้นเร็วหรือไม่ก็ช้า มือ-เท้า-ขา สั่น นอนไม่หลับต่อเนื่อง ซึ่งหากมีอาการเหล่า นี้ควรรีบไปโรงพยาบาลไม่ต้องรอวันนัดหรือไปโรงพยาบาลฉุกเฉินขึ้นกับความรุนแรงของอาการ

มีข้อควรระวังการใช้ซาลเมเทอรอลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาซาลเมเทอรอลเช่น

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาซาลเมเทอรอลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ซาลเมเทอรอลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาซาลเมเทอรอลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาซาลเมเทอรอลอย่างไร?

ควรเก็บยาซาลเมเทอรอลในช่วงอุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในรถยนต์หรือในห้องน้ำ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ซาลเมเทอรอลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาซาลเมเทอรอลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Seretide (เซเรไทด์) GlaxoSmithKline
Serevent (เซเรเวนท์) GlaxoSmithKline
Seroflo 125 (เซโรโฟล) Cipla

บรรณานุกรม

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Beta2-adrenergic_agonist [2015,July25]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Salmeterol [2015,July25]
  3. http://www.cimsasia.com/India/drug/info/salmeterol/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,July25]
  4. http://www.drugs.com/sfx/salmeterol-side-effects.html[2015,July25]
  5. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=salmeterol[2015,July25]
  6. https://www.medicines.org.uk/emc/PIL.17202.latest.pdf [2015,July25]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน Sertthaphong Daw283 Bobby1 hackerza1231 nmaliwan2537
Frame Bottom