Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ตับอ่อน  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เป็นเบาหวาน 

บทนำ

ยาซัลโฟนิลยูเรีย (Sulfonylurea) เป็นกลุ่มยาที่นำมาใช้รักษาโรคเบาหวานประเภท 2 (Diabetes mellitus type 2) ถูกค้นพบโดยคณะนักเคมีนำโดย Marcel Janbon ชาวฝรั่งเศส ผู้ซึ่งกำลังศึกษาฤทธิ์ของยาซัลโฟนาไมด์ (Sulfonamide) ที่ใช้ในการต่อต้านแบคทีเรีย และค้นพบว่าซัลโฟนิลยูเรียซึ่งมีโครงสร้างแกนกลางของโมเลกุลที่ใกล้เคียงกับยาซัลโฟนาไมด์ สามารถออกฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือดของสัตว์ทดลองได้ จึงได้พัฒนาให้มาเป็นยารักษาเบา หวานในคน

เราอาจแบ่งกลุ่มยาซัลโฟนิลยูเรียที่ใช้รักษาโรคเบาหวานออกเป็นรุ่นๆเรียงตามลำดับการผลิตออกจำหน่ายก่อน - หลัง จากมีการปรับปรุงประสิทธิภาพการควบคุมโรคให้กว้างขวางขึ้นและลดผลข้างเคียงลง โดยเริ่มจากการผลิตในรุนแรก/รุ่นที่ 1 ดังนี้

  • ยารุ่นที่ 1 (First generation): เช่น Carbutamide, Acetohexamide, Chlorpropamide, Tolbutamide
  • ยารุ่นที่ 2 (Second generation): เช่น Glipizide, Gliclazide, Glibenclamide (Glybu ride), Glibornuride, Gliquidone, Glisoxepide, Glyclopyramide
  • ยารุ่นที่ 3 (Third generation): เช่น Glimepiride

ทั้งนี้ กลุ่มยาซัลโฟนิลยูเรียจะออกฤทธิ์ได้ดีก็ต่อเมื่อร่างกายผู้ป่วยยังมีเบต้าเซลล์ (Beta cell, เซลล์สร้างฮอร์โมนอินซูลิน) ของตับอ่อนเพียงพอที่จะผลิตอินซูลินเท่านั้น ด้วยเหตุผลและข้อจำกัดนี้ จึงไม่สามารถนำยาในกลุ่มซัลโฟนิลยูเรียไปรักษาผู้ป่วยเบาหวานประเภท 1 (Diabetes mellitus type 1 เบาหวานที่เกิดจากการขาด Beta cell) หรือผู้ป่วยหลังเข้ารับการผ่าตัดตับอ่อนได้

จากการศึกษาทางคลินิกพบว่า การใช้ยาซัลโฟนิลยูเรียรูปแบบยาเดี่ยวไม่สามารถควบคุมน้ำตาลในเลือดกับผู้ป่วยเบาหวานบางกลุ่มได้ จึงต้องใช้ยาเมทฟอร์มิน (Metformin) หรือ ยาอินซูลินร่วมในการรักษาด้วยกัน ทั้งนี้รูปแบบของยาซัลโฟนิลยูเรียที่มีจำหน่ายตามท้องตลาดจะเป็นลักษณะของยารับประทานเสียเป็นส่วนมาก

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยาบางตัวในกลุ่มซัลโฟนิลยูเรียลงในบัญชียาหลักแห่งชาติเช่น Chlorpropamide, Glipizide และ Glibenclamide เป็นต้น การคัดเลือกยาในกลุ่มเหล่านี้มาทำการรักษาผู้ป่วยย่อมต้องขึ้นกับแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น ผู้ป่วยไม่สมควรไปซื้อหายามารับประทานเอง

ซัลโฟนิลยูเรียมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ซัลโฟนิลยูเรีย

ซัลโฟนิลยูเรียมีสรรพคุณดังนี้

ซัลโฟนิลยูเรียมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาซัลโฟนิลยูเรียคือ ตัวยาจะเข้าไปกระตุ้นกลไกการทำงานของเบต้าเซลล์ในตับอ่อนให้หลั่งฮอร์โมนอินซูลินออกมา ทำให้ร่างกายสามารถใช้น้ำตาลในเลือดได้อย่างมีสมดุลมากขึ้น และยังพบว่ายากลุ่มนี้ช่วยลดการสร้างน้ำตาลกลูโคส (Glucose) ในตับ จากกลไกดังกล่าวจึงทำให้ยากลุ่มนี้มีฤทธิ์รักษาเบาหวานตามสรรพคุณ

ซัลโฟนิลยูเรียมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาซัลโฟนิลยูเรียมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 2.5 และ 5 มิลลิกรัม/เม็ด เช่น Glibencamide, Glipizide
  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 250 มิลลิกรัม/เม็ด เช่น Chlorpropamide,
  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 1, 2, 3 และ 4 มิลลิกรัม/เม็ด เช่น Glimepiride

ซัลโฟนิลยูเรียมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ขนาดการใช้ยากลุ่มซัลโฟนิลยูเรียจะขึ้นกับอาการและความรุนแรงโรคของผู้ป่วย จึงส่งผลให้ขนาดรับประทานมีความแตกต่างกันและเป็นเงื่อนไขของผู้ป่วยแต่ละราย แพทย์เท่านั้นที่สามารถสั่งจ่ายขนาดยาได้ถูกต้องปลอดภัยเหมาะสมกับคนไข้ ผู้ป่วยจึงต้องรับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ควรรับประทานยาพร้อมน้ำดื่มสะอาด ห้ามเคี้ยวหรือบดยาก่อนรับประทาน

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาซัลโฟนิลยูเรีย ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาซัลโฟนิลยูเรียสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ซัลโฟนิลยูเรียมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาซัลโฟนิลยูเรียสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง) ดังนี้เช่น อาจเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ระคายเคืองต่อระบบทางเดินอาหาร ปวดศีรษะ มีลักษณะคล้ายอาการแพ้ยา (เช่น ขึ้นผื่น มีไข้ หายใจลำบาก) โลหิตจาง คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย เกล็ดเลือดต่ำ วิตกกังวล การมองเห็นภาพไม่ชัดเจน หงุดหงิด สับสน หัวใจเต้นช้า ง่วงนอน เป็นต้น

มีข้อควรระวังการใช้ซัลโฟนิลยูเรียอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ซัลโฟนิลยูเรียดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาซัลโฟนิลยูเรียด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ซัลโฟนิลยูเรียมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาซัลโฟนิลยูเรียมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาซัลโฟนิลยูเรียอย่างไร?

สามารถเก็บยาซัลโฟนิลยูเรียที่อุณหภูมิห้อง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อน และความชื้น ไม่ควรเก็บยาไว้ในห้องน้ำ และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ซัลโฟนิลยูเรียมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาซัลโฟนิลยูเรียที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Diabinese (ไดเอบินิส)Pfizer
Dibecon (ไดเบคอน)Central Poly Trading
Dibemide (ไดเบไมด์)Suphong Bhaesaj
Propamide (โพรพาไมด์)Atlantic Lab
Daonil (ดาวนิล)sanofi-aventis
Daono (ดาวโน)Milano
Debtan (เด็บแทน)Yung Shin
Diabenol (ไดเอเบนอล)Greater Pharma
Dibesin (ไดเบสซิน)SSP Laboratories
Glamide (กลาไมด์)Community Pharm PCL
Glibenclamide Asian Pharm (ไกลเบนคลาไมด์ เอเซียน ฟาร์ม)Asian Pharm
Glibenclamide GPO (ไกเบนคลาไมด์ จีพีโอ)GPO
Glibetic (ไกลเบติค)The Forty-Two
Glibic (ไกลบิค)Medicine Products
Gliclamin (ไกลคลามิน)Inpac Pharma
Glicon (ไกลคอน)Suphong Bhaesaj
Glimide (ไกลไมด์)Pharmahof
Gluconil (กลูโคนิล)Utopian
Gluzo (กลูโซ)Pharmasant Lab
Locose (โลคอส)T. Man Pharma
Manoglucon (แมโนกลูคอน)March Pharma
Semi Diabenol (เซมิ ไดเอเบนอล)Greater Pharma
Sugril (ซูกริล)Siam Bheasach
T.O. Nil (ที.โอ. นิล)T. O. Chemicals
Xeltic (เซลติค)Unison
Amarax 2 (แอมาแร็กซ์ 2)Charoon Bhesaj
Amaryl (อะมาริล)sanofi-aventis
Amaryl M SR (อะแมริล เอ็ม เอสอาร์)sanofi-aventis
Diaglip (ไดอะกลิบ)Siam Bheasach
Dibiglim (ดิบิกลีม)Sandoz
Glazer (เกลเซอร์)Pharmadica
Glimepiride GPO (ไกลเมพิไรด์ จีพีโอ)GPO
Gliparil 2 (กลีพาริล 2)Polipharm
Losu-3 (โลซู-3)Unison
Dipazide (ดิแพไซด์)Siam Bheasach
Glizide (กลิไซด์)Pharmahof
Glucodiab (กลูโคไดแอบ)Bangkok Lab & Cosmetic
Glucotrol XL (กลูโคโทรล เอ็กซ์แอล)Pfizer
Glycediab (กลัยซีเดียบ)Community Pharm PCL
Glygen (กลีเกน)General Drugs House
GP-Zide (จีพี-ไซด์)Millimed
Minidiab (มินิเดียบ)Pfizer
Namedia (นามีเดีย)Central Poly Trading

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Sulfonylurea [2014,Dec20]
2 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Dipazide/?type=brief [2014,Dec20]
3 http://greatplainsregional.adam.com/content.aspx?productId=47&pid=47&gid=601895 [2014,Dec20]
4 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=CHLORPROPAMIDE [2014,Dec20]
5 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=GLIBENCLAMIDE [2014,Dec20]
6 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=GLIPIZIDE [2014,Dec20]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 6 คน Sertthaphong Daw283 Bobby1 eurokungza hackerza1231 nmaliwan2537
Frame Bottom