Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย 

บทนำ

ยาซัลฟาเมไทอะโซล (Sulfamethiazole) หรืออีกชื่อหนึ่งคือ ยาซัลฟาเมไทโซล (Sulfame thizole) เป็นยาปฏิชีวนะกลุ่มซัลฟา (Sulfa drug) มีฤทธิ์ต่อต้านการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย ทั้งชนิดแกรมบวกและลบ รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้จะเป็นยาชนิดรับประทานในลักษณะของยาเดี่ยวหรือเป็นยาผสมร่วมกับยาอื่นอย่างเช่น Trimethoprim การรับประทานยานี้ควรต้องดื่มน้ำเป็นปริมาณมากกว่าปกติ แพทย์อาจกำหนดให้ผู้ป่วยดื่มน้ำไม่ต่ำกว่า 2 ลิตร/วันทั้งนี้เพื่อป้องกันการตกตะกอนของยาในไตและในกระเพาะปัสสาวะ

เมื่อตัวยาซัลฟาเมไทอะโซลถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือด ตัวยาจะกระจายไปตาเนื้อเยื่อส่วนต่างๆของร่างกายได้อย่างมากมาย และสามารถตรวจพบยานี้ได้ในเยื่อหุ้มปอด เยื่อบุช่องท้อง ตามไขข้อ น้ำตา น้ำไขสันหลัง (CSF)

ยาซัลฟาเมไทอะโซลมีสรรพคุณในการรักษาโรคติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะโดยต้องใช้ยานี้ตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น

มีเงื่อนไขบางประการที่ผู้บริโภคควรทราบก่อนการใช้ยาซัลฟาเมไทอะโซลกล่าวคือ

ยานี้สามารถก่อให้เกิดอาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) เหมือนกับยาทั่วๆไปเช่น มีอาการคลื่น ไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร ท้องเสีย เป็นต้น นอกจากนี้ผู้ที่รับประทานยานี้ยังควรต้องเลี่ยงการสัมผัสกับแสงแดดโดยตรงเพราะยาทำให้เกิดภาวะผิวหนังไวต่อแสงแดด

อย่างไรก็ตามหากพบอาการแพ้ยาซัลฟาเมไทอะโซลหรือเกิดภาวะ Stevens-Johnson syndromes หลังใช้ยานี้ ควรหยุดใช้ยานี้ทันทีแล้วรีบนำผู้ป่วยมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลโดยเร็ว ทันที/ฉุกเฉิน

สำหรับประเทศไทยอาจพบเห็นการใช้ยานี้ได้น้อยอาจมาจากเหตุผลว่ามียาทางเลือกอื่นที่ประสิทธิภาพในการรักษาดีกว่า เราอาจพบเห็นการใช้ซัลฟาเมไทอะโซลในประเทศเพื่อนบ้านอย่าง เช่น อินเดีย ด้วยการตอบสนองของโรคและมีความต้องการจากประชากรอีกเป็นจำนวนมาก

ซัลฟาเมไทอะโซลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ซัลฟาเมไทอะโซล

ยาซัลฟาเมไทอะโซลมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เพื่อรักษาอาการ/โรคติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ (Urinary tract infections)

ซัลฟาเมไทอะโซลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ตัวยาซัลฟาเมไทอะโซลเป็นยาที่ออกฤทธิ์ในระยะสั้นๆ โดยมีกลไกการออกฤทธ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ในตัวแบคทีเรียที่ถูกเรียกว่า Dihydropteroate synthetase (เอนไซม์ช่วยสังเคาะห์สารบางชนิดที่จำเป็นต่อการมีชีวิตของแบคทีเรีย) รวมถึงยับยั้งสารชีวโมเลกุลที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของแบคทีเรียอย่างเช่น กรดโฟลิก (Folic acid) จากกลไกดังกล่าวส่งผลให้แบคทีเรียหยุดการเจริญเติบโต ขาดคุณสมบัติของการแพร่พันธุ์และตายลงในที่สุด

ซัลฟาเมไทอะโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาซัลฟาเมไทอะโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทานขนาด 500 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาเม็ดชนิดรับประทานที่ผสมร่วมกับยาอื่นเช่น Trimethoprim 160 มิลลิกรัม + Sulfamethia zole 800 มิลลิกรัม/เม็ด

ซัลฟาเมไทอะโซลมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาซัลฟาเมไทอะโซลมีขนาดรับประทานเช่น

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 1.5 - 4 กรัม/วันโดยแบ่งรับประทานเป็นวันละ 3 - 4 ครั้ง
  • เด็กอายุตั้งแต่ 2 เดือนขึ้นไป: รับประทาน 30 - 45 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วันโดยแบ่งรับประทานเป็นวันละ 4 ครั้ง
  • เด็กอายุต่ำกว่า 2 เดือน: ยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกเรื่องผลข้างเคียงของยานี้ในเด็กกลุ่มนี้ อย่างชัดเจน การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไป

*อนึ่ง

  • ควรรับประทานยานี้ในขณะที่ท้องว่าง
  • ผู้ป่วยโรคตับแพทย์อาจต้องปรับขนาดรับประทานลง

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้นไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาซัลฟาเมไทอะโซล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาซัลฟาเมไทอะโซลสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาซัลฟาเมไทอะโซลตรงเวลา

ซัลฟาเมไทอะโซลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาซัลฟาเมไทอะโซลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ซัลฟาเมไทอะโซลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาซัลฟาเมไทอะโซลเช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาซัลฟาเมไทอะโซลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ซัลฟาเมไทอะโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาซัลฟาเมไทอะโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาซัลฟาเมไทอะโซลอย่างไร?

ควรเก็บยาซัลฟาเมไทอะโซลภายใต้อุณหภูมิห้องที่เย็น ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ซัลฟาเมไทอะโซลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาซัลฟาเมไทอะโซลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
OKATRIM-DS (โอคาทริม-ดีเอส)Cipla
SULPHAMETHIZOLE (WARNER) (ซัลฟาเมไทโซล (วอร์เนอร์) Warner

บรรณานุกรม

  1. http://www.druglib.com/activeingredient/sulfamethizole/ [2016,March5]
  2. https://www.cimsasia.com/India/drug/info/sulfamethizole/ [2016,March5]
  3. http://edudrugs.com/S/Sulfamethiazole.html [2016,March5]
  4. https://www.cimsasia.com/India/drug/info/sulfamethizole/?type=full&mtype=generic#Dosage [2016,March5]
  5. https://www.cimsasia.com/India/drug/info/sulfamethizole/?type=full&mtype=generic#Dosage [2016,March5]
  6. http://www.drugbank.ca/drugs/DB00576 [2016,March5]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom