Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  ประสาทวิทยา  

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคลมชัก   ชักแบบตัวอ่อน  

บทนำ

“หมอครับ ช่วยดูลูกชายผมหน่อยครับ เขาขี่มอเตอร์ไซด์มาดีๆก็ล้มลงไปโดยไม่ได้เบรคหรือหลบรถคันไหนเลย แปลกมากครับ” ผมได้รับการปรึกษาให้ช่วยดูผู้ป่วยที่ประสบอุบัติเหตุมอเตอร์ไซด์ล้มทั้งๆที่ไม่ได้ขี่เร็ว ไม่ได้หลบอะไร ไม่ได้เมาเหล้า แต่ขี่รถมาเฉยๆก็ล้มลง

ผมถามข้อมูลเพิ่มเติมพบว่าผู้ป่วยเคยมีอุบัติเหตุแบบนี้มา 2 ครั้งแล้ว ดังนั้นผมจึงสงสัยว่าผู้ป่วยอาจเป็นการชัก/ลมชักแบบ “ชักตัวอ่อน (Atonic seizure หรือ Astatic seizure หรือ Drop seizure หรือ Drop attack)” จึงส่งตรวจคลื่นไฟฟ้าสมองเพิ่มเติมก็พบว่าเข้าได้กับอาการชักตัวอ่อน

ผมพบผู้ป่วยหลายต่อหลายรายที่มาพบแพทย์ด้วยอุบัติเหตุโดยที่หาสาเหตุไม่พบว่าทำ ไมเกิดอุบัติเหตุ สาเหตุหนึ่งของการเกิดอุบัติเหตุคือ การชักตัวอ่อน ต้องติดตามการชักตัวอ่อน ครับว่าเป็นอย่างไร

ชักตัวอ่อนคืออะไร? มีอาการอย่างไร?

ชักตัวอ่อน

การชักตัวอ่อน/ลมชักตัวอ่อนคือ การชัก/ลมชักชนิดทั้งตัวรูปแบบหนึ่ง มีลักษณะสำคัญ คือ การสูญเสียการตึงตัวของกล้ามเนื้อ (Muscle tone) หรือคือกำลังของกล้ามเนื้ออย่างทันที และขาดสติทุกครั้งที่เกิดชัก ระยะเวลาในการชักแต่ละครั้งนานไม่เกิน 15 วินาที ถ้านั่งอยู่ศีรษะ ก็กระแทกพื้นโต๊ะ ถ้ายืนก็ล้มลงกับพื้นทันที โดยอาจมีอาการสะดุ้งอย่างแรงก่อนแล้วจึงล้มลงทันที

ชักตัวอ่อนพบบ่อยหรือไม่?

อาการชักแบบตัวอ่อนนี้พบได้ไม่บ่อยประมาณ 1 - 3% ของการชักทั้งหมดในเด็ก พบเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มอาการชักแบบ Lennox Gastaut syndrome (การชักที่เกิดจากมีความผิดปกติในสมองตั้งแต่เกิด)

สาเหตุของการชักตัวอ่อนคืออะไร?

สาเหตุพบบ่อยของการชักตัวอ่อนคือ กลุ่มอาการชักแบบ Lennox Gastaut syndrome คือ มักเป็นจากความผิดปกติทางสมองของเด็กตั้งแต่เกิด แต่บางครั้งแพทย์หาสาเหตุไม่พบ

แพทย์วินิจฉัยชักตัวอ่อนได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยชักตัวอ่อนได้ โดยแพทย์ใช้ข้อมูลทางอาการที่เกิดขึ้นร่วมกับการตรวจร่าง กาย ประวัติทางการคลอด ประวัติเจ็บป่วยในอดีต โดยเฉพาะหลังคลอด และ/หรือช่วงเป็นเด็กเล็ก การตรวจคลื่นไฟฟ้าสมอง และการตรวจสมองทางรังสีวินิจฉัย (เช่น เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ และ/หรือเอมอาร์ไอ) เพื่อหาสาเหตุความผิดปกติในสมอง

อาการผิดปกติอะไรที่มีลักษณะคล้ายการชักตัวอ่อน?

อาการผิดปกติสาเหตุอื่นที่คล้ายลมชักตัวอ่อนคือ การล้มลงจากสาเหตุอื่นๆเช่น หมดสติจากหัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดรุนแรง การยืนหลับ ภาวะปวกเปียก (Cataplexy, กล้ามเนื้ออ่อนแรงเมื่อถูกกระตุ้นด้วยอารมณ์รุนแรง จากการขาดสมดุลของสารในสมองบางชนิดขณะเกิดอา รมณ์นั้นเช่น หัวเราะรุนแรง โดยจัดอยู่ในอาการกลุ่มหนึ่งของโรคลมหลับ) หรือ โรคลมหลับ(Narcolepsy)

ชักตัวอ่อนอันตรายหรือไม่?

การชักตัวอ่อนเป็นการชักที่อันตราย เพราะเกิดการล้มลงทันทีไม่รู้สึกตัว ศีรษะจึงกระ แทกพื้นและก่อเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย

ควรพบแพทย์เมื่อใด?

ผู้ที่สงสัยว่าจะเป็นการชักตัวอ่อน (มีอาการดังกล่าวในหัวข้อ อาการ) ให้รีบพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลอย่างเร็ว เพื่อให้การวินิจฉัยอย่างเร็ว เพื่อให้การรักษาที่เหมาะสม ป้องกันการเกิดชักซ้ำและอุบัติเหตุที่อาจพบได้

การรักษาชักตัวอ่อนมีวิธีใดบ้าง?

การรักษาการชักตัวอ่อนได้แก่

  • การทานยากันชัก: ระยะเวลาในการกินยาต่างกันในผู้ป่วยแต่ละคนขึ้นกับสาเหตุ ความรุนแรง ของอาการ และการตอบสนองต่อยา บางคนอาจต้องกินยาตลอดชีวิต
  • การผ่าตัดสมอง: ถ้าพบรอยโรคในสมองที่ต้องผ่าตัดเช่น เนื้องอกสมอง หรือกรณีผู้ป่วยไม่ ตอบสนองต่อการทานยากันชัก อาจต้องพิจารณาผ่าตัดตัวเชื่อมสมอง 2 ข้าง (Callosotomy)

นอกจากนั้นคือ

ผู้ป่วยควรระวังการทำกิจกรรมใดบ้าง?

เนื่องจากอาการชักตัวอ่อนที่เกิดขึ้นจะเกิดทันที ล้มลงกับพื้น จึงเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย ดังนั้นต้องระมัดระวังในการทำกิจกรรมที่เกิดอุบัติเหตุได้ง่ายเช่น การขับรถ อยู่ใกล้แหล่งน้ำ อาบน้ำในอ่าง ในคลอง แม่น้ำ ว่ายน้ำ อยู่ในที่สูง ทำงานกับเครื่องจักรกล กับของมีคม ทำกับ ข้าวกับเตาไฟ เตาแก้ส

ชักตัวอ่อนมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

การพยากรณ์โรคของลมชักตัวอ่อนแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ขึ้นกับหลายปัจจัยที่สำคัญ เช่น สาเหตุ ตำแหน่งของสมองที่เกิดรอยโรค ความรุนแรงของอาการ การตอบสนองต่อการรัก ษา และรวมถึงการปฏิบัติตนของผู้ป่วย ดังนั้นผู้ป่วยบางคนที่ตอบสนองดีต่อยากันชัก จึงอาจหยุดยาได้หลังการรักษาประมาณ 3 ปีเช่นเดียวกับโรคลมชักทั้งตัว/ชักแบบลมบ้าหมู หรือบางรายอาจต้องทานยากันชักตลอดไป

ดูแลตนเองอย่างไร?

เมื่อเป็นโรคลมชักตัวอ่อน ควรดูแลตนเองดังนี้เช่น

  • ปฏิบัติตามแพทย์พยาบาลแนะนำอย่างเคร่งครัด
  • กินยากันชักที่แพทย์สั่งให้ครบถ้วนถูกต้อง ไม่ขาดยา ไม่หยุดยาเอง
  • กินอาหารตามแพทย์พยาบาลโภชนากรแนะนำ
  • ไม่สูบบุหรี่ ไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะมีผลต่อการทำงานของสมอง
  • เลือกประเภทงานและการดำรงชีวิตที่ไม่เสี่ยงต่ออุบัติเหตุรุนแรงเช่น ไม่ขับขี่ยวดยาน
  • พบแพทย์ตามนัดเสมอ

ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อใด?

ผู้ป่วยลมชักตัวอ่อนควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเมื่อ

ป้องกันชักตัวอ่อนอย่างไร?

เมื่อดูจากสาเหตุ (ในหัวข้อ สาเหตุ) ปัจจุบันยังไม่มีวิธีป้องกันลมชักตัวอ่อน ดังนั้นผู้ปกครอง ควรสังเกตบุตรหลาน เมื่อพบอาการคล้ายชักตัวอ่อนหรือสงสัย ควรรีบนำเด็กพบแพทย์/ไปโรงพยาบาล เพราะการรักษาแต่เนิ่นๆจะช่วยให้ได้ผลการรักษาที่ดีขึ้น

สรุป

จะเห็นได้ว่า การชัก/ลมชักตัวอ่อนนั้นมีความรุนแรงไม่ต่างกับการชักแบบลมบ้าหมู แต่คนส่วนใหญ่ไม่รู้จัก ผมหวังว่าบทความนี้จะสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องต่อการชัก/ลมชักแบบตัวอ่อน



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน nanzaaa
Frame Bottom