Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ไขกระดูก  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาจีซีเอสเอฟ (G-CSF) หรือ Granulocyte-colony stimulating factor เป็นสารอินทรีย์ประ เภทโปรตีนชนิดหนึ่งที่เรียกว่า ไกลโคโปรตีน (Glycoprotein) ทำหน้าที่กระตุ้นไขกระดูกให้สร้างเซลล์เม็ดเลือดขาวและสเต็มเซลล์ (Stem cell, เซลล์ต้นกำเนิด) ของเม็ดเลือดขาว

นักวิทยาศาสตร์สังเคราะห์จีซีเอสเอฟที่ใช้กับมนุษย์ได้ครั้งแรกในปี ค.ศ.1986 (พ.ศ.2529) โดยใช้จุลชีพจำพวกยีสต์ (เชื้อรากลุ่มหนึ่ง) และแบคทีเรียกลุ่ม อี.โคไล (E.coli) เป็นเซลล์ต้นกำเนิด และนำมาใช้กับผู้ป่วยที่ได้รับการให้ยาเคมีบำบัดหรือผู้ป่วยที่ได้รับการฉายรังสี (รังสีรักษา) ด้วยโรค มะเร็ง จนทำให้ร่างกายชะลอการสร้างเม็ดเลือดขาวซึ่งเป็นภูมิต้านทานเชื้อโรคที่สำคัญของร่างกาย ในภาวะที่ร่างกายมีเม็ดเลือดขาวต่ำจะส่งผลให้เกิดการติดเชื้อได้ง่ายและเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยอย่างมาก จีซีเอสเอฟช่วยทำให้ร่างกายปลดปล่อยเม็ดเลือดขาวและสเต็มเซลล์เข้าสู่กระแสเลือดมากยิ่งขึ้น เม็ดเลือดขาวจะต่อต้านเชื้อโรคที่เข้าสู่ร่างกาย ส่วนสเต็มเซลล์จะช่วยร่างกายซ่อมแซมเซลล์ของอวัยวะได้ดียิ่งขึ้น

จีซีเอสเอฟไม่ใช่ยาสำหรับรักษาโรคมะเร็ง แต่เป็นยาที่ช่วยบำบัดและทำให้ภูมิคุ้มกันต้านทานโรคที่บกพร่องจากเม็ดเลือดขาวต่ำกลับมามีปริมาณเพิ่มขึ้นหรือใกล้เคียงกับของเดิม

ในทางเภสัชภัณฑ์จีซีเอสเอฟถูกพัฒนาเป็นรูปแบบของยาฉีด และจัดเป็นประเภทยาอันตราย บางสูตรตำรับได้ถูกขึ้นทะเบียนเป็นยาควบคุมพิเศษและมีใช้ในเฉพาะสถานพยาบาลเท่านั้น

ยาจีซีเอสเอฟมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

จีซีเอสเอฟ

ยาจีซีเอสเอฟมีสรรพคุณดังนี้

ยาจีซีเอสเอฟมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาจีซีเอสเอฟคือ ตัวยาจะกระตุ้นไขกระดูกให้เพิ่มการแบ่งตัวของเซลล์เม็ดเลือดขาว รวมถึงกระตุ้นการสร้างสเต็มเซลล์ซึ่งช่วยฟื้นฟูและซ่อมแซมส่วนที่เสียหายของอวัยวะในร่างกาย ด้วยกลไกข้างต้นจึงทำให้จีซีเอสเอฟมีฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

ยาจีซีเอสเอฟมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาจีซีเอสเอฟมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาฉีด ขนาด 30 และ 48 เอ็มยู (MU, หน่วยทางยา)/0.5 มิลลิลิตร
  • ยาฉีด ขนาด 300 ไมโครกรัม/มิลลิลิตร
  • ยาฉีด ขนาด 480 ไมโครกรัม/1.6 มิลลิลิตร
  • ยาผงชนิดละลายก่อนฉีด ขนาด 150 และ 300 ไมโครกรัม/ขวด

ยาจีซีเอสเอฟมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาจีซีเอสเอฟมีขนาดการบริหารยา/การใช้ยาดังนี้

ก. สำหรับผู้ป่วยมะเร็งที่มีภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำหลังจากได้รับยาเคมีบำบัดและ/หรือรังสีรัก ษา: ฉีดยาเข้าใต้ผิวหนัง 5 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน หรือหยดยาเข้าทางหลอดเลือดดำ ภายในเวลา 15 - 30 นาที

ข. สำหรับผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับการปลูกถ่ายไขกระดูก: หยดยาเข้าทางหลอดเลือดดำ 10 ไมโคร กรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วันภายในเวลา 4 - 24 ชั่วโมง

ค. ป้องกันและบำบัดภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำในผู้ป่วยเอชไอวี: ฉีดยาเข้าใต้ผิวหนังขนาด 5 ไมโคร กรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาจีซีเอสเอฟ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

ยาจีซีเอสเอฟมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาจีซีเอสเอฟอาจก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ คลื่นไส้ อาเจียน กรดยูริคในเลือดเพิ่มสูงขึ้น (โรคเกาต์) น้ำตาลในเลือดต่ำ อ่อนแรง อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ มีไข้ อาจหนาวสั่น ท้องผูก ท้องเสีย เบื่ออาหาร เจ็บหน้าอก ผื่นคัน ภาวะตับโตตรวจเลือดพบค่าเอนไซม์ในตับเพิ่มขึ้น ปัสสาวะขัด

มีข้อควรระวังการใช้ยาจีซีเอสเอฟอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาจีซีเอสเอฟดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาจีซีเอสเอฟด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาจีซีเอสเอฟมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ห้ามใช้ยาจีซีเอสเอฟทันทีหลังการทำเคมีบำบัด ต้องเว้นระยะเวลาอย่างน้อยประมาณ 24 ชั่วโมงไปแล้วจึงสามารถใช้ยาจีซีเอสเอฟกับผู้ป่วยได้

ควรเก็บรักษายาจีซีเอสเอฟอย่างไร?

ควรต้องเก็บยาจีซีเอสเอฟระหว่างอุณหภูมิ 2 - 8 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาจีซีเอสเอฟมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาจีซีเอสเอฟที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Granocyte (แกรโนไซท์) Chugai
Leuco-Plus (ลูโค-พลัส) Apexcela
Neupogen (นูโพเจน) Roche
Neutromax (นูโทรแม็กซ์) Bio Sidus

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Granulocyte_colony-stimulating_factor [2014,Nov15]
2 http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/cancers-in-general/treatment/cancer-drugs/gcsf [2014,Nov15]
3 http://chemocare.com/chemotherapy/drug-info/g-csf.aspx#.VDYJ32eSwug [2014,Nov15] 4 http://www.google.com/patents/EP2341061B1?cl=en [2014,Nov15]
5 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=granulocyte%20colony%20stimulating%20factor [2014,Nov15]
6 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Neupogen/?type=brief [2014,Nov15]
7 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Neutromax/?type=brief [2014,Nov15]
8 http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=sargramostim [2014,Nov15]
9 http://www.mims.com/USA/drug/info/sargramostim/?type=brief&mtype=generic [2014,Nov15]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน Sertthaphong Daw283 eurokungza hackerza1231 nmaliwan2537
Frame Bottom