Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ไต  ไทรอยด์  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคมะเร็งไต 

บทนำ

ยาคาโบแซนทินิบ(Cabozantinib) เป็นยารักษามะเร็งต่อมไทรอยด์ชนิด เมดัลลารี (Medullary thyroid cancer) และมะเร็งไตชนิดคาร์ซิโนมา (Renal cell carcinoma) มีการวางจำหน่ายยานี้เมื่อปี ค.ศ.2012 (พ.ศ.2555) เภสัชภัณฑ์ของยาคาโบแซนทินิบ เป็นยารับประทาน หลังการดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือด ตัวยานี้จะถูกทำลายโดยตับ ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 55 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยาคาโบแซนทินิบออกจากกระแสเลือดโดยทิ้งไปกับอุจจาระและปัสสาวะ

โดยทั่วไป แพทย์จะให้ผู้ป่วยรับประทานยาคาโบแซนทินิบวันละ 1 ครั้ง ตอนท้องว่าง และต้องรับประทานยานี้ต่อเนื่องเพื่อควบคุมการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง แพทย์จะสั่งหยุดรับประทานยานี้ก็ต่อเมื่อตรวจพบบาดแผลของอวัยวะภายใน หรือเกิดฝีคัณฑสูตรหรือมีภาวะเลือดออกในร่างกาย เช่น เลือดออกในทางเดินอาหาร เกิดกล้ามเนื้อหัวใจตาย เนื้อสมองตายด้วยเหตุขาดเลือด เกิดภาวะไตรั่วคือมีโปรตีนปนมากับปัสสาวะ มีภาวะความดันโลหิตสูงอย่างรุนแรง มีการตายของกระดูกขากรรไกร อาการดังกล่าวล้วนมีสาเหตุจากการใช้ยาคาโบแซนทินิบทั้งสิ้น ดังนั้นระหว่างที่ได้รับยาชนิดนี้/นี้ แพทย์จะขอนัดตรวจร่างกายของผู้ป่วยเป็นระยะๆ เพื่อดูระดับของเม็ดเลือด ตลอดจนกระทั่งดูการทำงานของอวัยวะภายในร่างกาย เช่น ตับ ไต หัวใจ เป็นต้น

ทั้งนี้ มีข้อควรระวังและข้อพึงปฏิบัติที่ผู้บริโภค/ผู้ป่วยควรทราบขณะที่ได้รับยาคาโบแซนทินิบ ดังนี้

ยาคาโบแซนทินิบจัดว่าเป็นยารักษามะเร็งรุ่นใหม่ การผลิตและจัดจำหน่ายจึงอยู่ภายใต้ลิขสิทธิ์ของบริษัทที่พัฒนายาชนิดนี้ขึ้นมา และอาจพบเห็นการใช้ยาชนิดนี้ในวงจำกัดแต่ในประเทศที่พัฒนาแล้วเท่านั้น โดยจัดจำหน่ายภายใต้ยาชื่อการค้าว่า Cabometyx และ Cometriq

คาโบแซนทินิบมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

คาโบแซนทินิบ

ยาคาโบแซนทินิบมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

คาโบแซนทินิบมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาคาโบแซนทินิบมีกลไกการออกฤทธิ์คือ ตัวยาจะยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ที่มีชื่อเรียกว่า Tyrosine kinase เอนไซม์ชนิดนี้มีความสำคัญต่อการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็ง โดยตัวยาจะเข้ารวมตัวกับตัวรับ(Receptor)ชนิด Tyrosine kinase receptor ส่งผลเกิดการปิดกั้นการทำงานของTyrosine kinase ทำให้เซลล์มะเร็งหยุดการแบ่งตัว และเป็นที่มาของสรรพคุณ

คาโบแซนทินิบมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

คาโบแซนทินิบมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ที่ประกอบด้วย Cabozantinib 20, 40 และ 60 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาแคปซูลชนิดรับประทาน ที่ประกอบด้วย Cabozantinib 20 และ 80 มิลลิกรัม/แคปซูล

คาโบแซนทินิบมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาคาโบแซนทินิบมีขนาดรับประทาน เช่น

ก. สำหรับมะเร็งต่อมไทรอยด์ชนิดเมดัลลารี:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานยาขนาด 140 มิลลิกรัม วันละ1ครั้ง (80 มิลลิกรัม 1 แคปซูล และ20 มิลลิกรัม 3 แคปซูล) ในขณะท้องว่าง

ข. สำหรับมะเร็งไตชนิดคาร์ซิโนนา:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานยาขนาด 60 มิลลิกรัม วันละ1ครั้ง (ยาเม็ดขนาด 60 มิลลิกรัม)ในขณะท้องว่าง

อนึ่ง:

  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัยการใช้ยานี้ในเด็ก
  • ควรรับประทานยานี้ก่อนอาหาร 1 ชั่วโมงหรือหลังอาหาร 2 ชั่วโมงขึ้นไป
  • ห้ามรับประทานยาชนิดเม็ดสลับไปมากับชนิดแคปซูล
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานยาด้วยตนเอง
  • ห้ามรับประทานยานี้พร้อมน้ำผลไม้จำพวก เกรปฟรุต (Grape fruit juice) ด้วยจะทำให้ระดับตัวยาคาโบแซนทินิบในกระแสเลือดเปลี่ยนแปลงไป
  • กลืนยานี้พร้อมน้ำดื่มอย่างเพียงพอ (240 มิลลิลิตรขึ้นไป) ห้ามกัด หัก แบ่ง เม็ดยาหรือเปิดแกะยานี้ออกจากแคปซูล
  • รับประทานยานี้ต่อเนื่องตามคำสั่งแพทย์ และไม่หยุดรับประทานยานี้เอง

*****หมายเหตุ: ขนาดและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้ เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาคาโบแซนทินิบ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาคาโบแซนทินิบ น้อยกว่า 12 ชั่วโมง สามารถรับประทานทันทีเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป(นานเกิน 12 ชั่วโมงขึ้นไป) ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า ให้รับประทานยาที่ขนาดปกติ

คาโบแซนทินิบมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาคาโบแซนทินิบสามารถกระตุ้นให้เกิด ผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อการทำงานของระบบอวัยวะต่างๆใน ร่างกายดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้คาโบแซนทินิบอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาคาโบแซนทินิบ เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้แพ้ยานี้
  • ห้ามรับการฉีดวัคซีนทุกชนิดขณะใช้ยาคาโบแซนทินิบ
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีมีครรภ์ สตรีในภาวะให้นมบุตร และเด็ก โดยไม่มีคำสั่งแพทย์
  • ป้องกันการตั้งครรภ์ขณะได้รับยานี้โดยสวมถุงยางอนามัยชายทุกครั้งเมื่อมีเพศสัมพันธ์
  • ดื่มน้ำวันละ 2–3 ลิตร/วันระหว่างใช้ยานี้
  • กรณีมีอาการอาเจียน ผู้ป่วยสามารถใช้ยาลดอาการอาเจียนได้โดยต้องให้แพทย์ ผู้ที่ทำการรักษาเป็นผู้สั่งจ่ายยาแก้อาเจียน ผู้ป่วยอาจรับประทานอาหารเป็นปริมาณน้อยๆต่อมื้อ แต่รับประทานอาหารบ่อยขึ้น
  • ขณะได้รับยานี้ ห้ามดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบด้วยจะส่งผลเพิ่มผลข้างเคียงรุนแรงของยานี้
  • พักผ่อนอย่างเพียงพอเพื่อให้อาการโรคดีขึ้นอย่างรวดเร็ว
  • รับประทานอาหารอย่างเหมาะสมตามคำแนะนำของ แพทย์ พยาบาล เภสัชกร
  • ระวังการติดเชื้อที่อาจเกิดขึ้นได้ง่าย ควรหลีกเลี่ยงการอยู่ในที่ที่มีผู้คนแออัด
  • ล้างมือบ่อยๆและหลีกเลี่ยงการขยี้ตา การแคะจมูก ซึ่งเป็นช่องทางทำให้เชื้อโรค เข้าสู่ร่างกายได้ง่าย
  • หลีกเลี่ยงการเกิดบาดแผลตามร่างกาย ด้วยจะทำให้เกิดภาวะเลือดออกง่าย
  • เลี่ยงการออกแสงแดดจัด ด้วยจะทำให้เกิดอาการทางผิวหนังตามมา หากจำเป็นต้องออกในที่โล่งแจ้ง/ออกแดด ควรสวมเสื้อผ้ามิดชิด หรือใช้ครีมกันแดดที่มีค่า SPF15 ขึ้นไปทาผิว
  • กรณีฝ่ามือ-ฝ่าเท้าลอก อาจบรรเทาด้วยการทาโลชั่นบำรุงผิวช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้กับผิวหนังบริเวณดังกล่าว
  • มาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลเพื่อรับการตรวจร่างกายตามแพทย์นัดหมายทุกครั้ง
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาคาโบแซนทินิบด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

คาโบแซนทินิบมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาคาโบแซนทินิบมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาคาโบแซนทินิบอย่างไร?

ควรเก็บยาตามเงื่อนไขที่ระบุในเอกสารกำกับยา ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

คาโบแซนทินิบมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาคาโบแซนทินิบ มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Cabometyx (คาโบเมติกซ์) Exelixis
Cometriq (โคมีทริก)Exelixis

บรรณานุกรม

  1. http://chemocare.com/chemotherapy/drug-info/cabozantinib.aspx [2018,March10]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Cabozantinib [2018,March10]
  3. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2012/203756lbl.pdf [2018,March10]
  4. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2016/208692s000lbl.pdf [2018,March10]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน new.kavin.1 santirat_
Frame Bottom