Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย 

บทนำ

ยาคาร์เบนิซิลลิน (Carbenicillin) เป็นยาปฏิชีวนะที่จัดอยู่ในกลุ่มยา Penicillin มีฤทธิ์ต่อต้านและทำลายเชื้อแบคทีเรียชนิดแกรมลบซึ่งรวม Pseudomonas aeruginosa ด้วย แต่ยานี้ไม่สามารถทำลายแบคทีเรียชนิดแกรมบวกได้ ปกติทางคลินิกนำมาใช้รักษาการติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ และที่ต่อมลูกหมาก รูปแบบของยาแผนปัจจุบันของยานี้จะเป็นยาชนิดรับประทานและยาฉีด

แพทย์จะใช้ยาคาร์เบนิซิลลินเป็นทางเลือกในการรักษาโรคโดยต้องอาศัยเงื่อนไขดังนี้

นอกจากนี้ยังมีข้อมูลที่อาจเป็นประโยชน์ที่ผู้บริโภค/ผู้ป่วยควรรับทราบเกี่ยวกับการใช้ยาคาร์เบนิซิลลินอาทิเช่น

จะเห็นได้ว่าการใช้ยาปฏิชีวนะไม่ว่าจะเป็นยาคาร์เบนิซิลลินหรือยาปฏิชีวนะกลุ่มอื่นๆ ล้วนแล้ว แต่มีข้อควรระวังทั้งสิ้น การจะใช้ยาปฏิชีวนะได้อย่างปลอดภัยและเหมาะสมจึงควรต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น

คาร์เบนิซิลลินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

คาร์เบนิซิลลิน

ยาคาร์เบนิซิลลินมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

คาร์เบนิซิลลินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาคาร์เบนิซิลลินคือ ตัวยาจะยับยั้งการสร้างสาร Peptidoglycan ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญของผนังเซลล์ในตัวแบคทีเรียส่งผลให้แบคทีเรียหยุดการเจริญเติบโตและตายลงในที่สุด

คาร์เบนิซิลลินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาคาร์เบนิซิลลินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 382 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาฉีด ขนาด 1 และ 5 กรัม/ขวด (Vial)

คาร์เบนิซิลลินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาคาร์เบนิซิลลินมีขนาดรับประทานเช่น

ก.สำหรับการติดเชื้อที่กระเพาะปัสสาวะ (กระเพาะปัสสาวะอักเสบ):

  • ผู้ใหญ่: รับประทานครั้งละ 382 - 764 มิลลิกรัมวันละ 4 ครั้งก่อนอาหารเป็นเวลา 3 - 7 วัน

ข.สำหรับการติดเชื้อที่ต่อมลูกหมาก:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานครั้งละ 764 มิลลิกรัมวันละ 4 ครั้งก่อนอาหารเป็นเวลา 14 วัน

*อนึ่ง:

  • ในเด็ก: ยังไม่มีการศึกษาที่แน่ชัดถึงผลข้างเคียงของยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็กจึงขึ้นอยู่กับดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป
  • การใช้ยาฉีด: จะขึ้นกับชนิดและความรุนแรงของโรคตลอดจนถึงสุขภาพทั่วไปของผู้ป่วย การใช้ยาฉีดจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาคาร์เบนิซิลลิน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาคาร์เบนิซิลลินสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาคาร์เบนิซิลลินให้ตรงเวลา

คาร์เบนิซิลลินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาคาร์เบนิซิลลินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข่างเคียง) โดยรวมได้ดังนี้เช่น มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย การรับรสชาติเปลี่ยนไป มีไข้ ผื่นคัน อาจพบภาวะโลหิตจาง Thrombocytopenia (เกล็ดเลือดต่ำ) Leukopenia (เม็ดเลือดขาวต่ำ) Neutropenia (เม็ดเลือดขาวชนิด Neutrophil ต่ำ) และ Eosinophilia (เม็ดเลือดขาวชนิด Eosinophilสูง) รวมถึงทำให้ตับทำงานผิดปกติ หากเป็นสตรีอาจพบอาการช่องคลอดอักเสบ

มีข้อควรระวังการใช้คาร์เบนิซิลลินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาคาร์เบนิซิลลินเช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้หรือแพ้ยากลุ่มเพนิซิลลิน (Penicillin)
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานยานี้ด้วยตนเอง
  • ห้ามใช้ยาที่มีสภาพเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคตับ โรคไต โรคหัวใจล้มเหลว
  • การใช้ยานี้เป็นเวลานานต้องเฝ้าระวังการติดเชื้อราตามมา
  • หากพบอาการแพ้ยาเช่น หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก ตัวบวม มีลมพิษ ผื่นคันขึ้นเต็มตัว ให้หยุดใช้ยานี้ทันทีแล้วนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาคาร์เบนิซิลลินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

คาร์เบนิซิลลินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาคาร์เบนิซิลลินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

  • การใช้ยาคาร์เบนิซิลลินร่วมกับยา Tetracycline จะทำให้ประสิทธิภาพของตัวยาคาร์เบนิซิลลินด้อยลงไปดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาทั้งสองร่วมกัน
  • การใช้ยาคาร์เบนิซิลลินร่วมกับยา Methotrexate อาจส่งผลให้ระดับยา Methotrexate ในกระแสเลือดเพิ่มมากขึ้นจนอาจนำมาซึ่งอาการข้างเคียงมากมาย หากจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์ จะปรับขนาดการใช้ยาให้เหมาะสมเป็นกรณีบุคคลไป
  • ไม่ควรรับประทานยาคาร์เบนิซิลลินร่วมกับอาหารด้วยจะทำให้ลดการดูดซึมของยานี้จนส่งผลต่อประสิทธิภาพของการรักษา

ควรเก็บรักษาคาร์เบนิซิลลินอย่างไร?

ควรเก็บยาคาร์เบนิซิลลินในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

คาร์เบนิซิลลินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาคาร์เบนิซิลลินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
GEOCILLIN (จีโอซิลลิน) pfizer

บรรณานุกรม

  1. http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2008/050435s009lbl.pdf [2015,Dec5]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Carbenicillin [2015,Dec5]
  3. http://www.drugs.com/cdi/carbenicillin-indanyl.html [2015,Dec5]
  4. http://www.cimsasia.com/India/drug/info/carbenicillin/?type=brief&mtype=generic [2015,Dec5]
  5. http://www.drugs.com/dosage/carbenicillin.html [2015,Dec5]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom