Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ภูมิแพ้ 

บทนำ

ยาคาร์บินอกซามีน (Carbinoxamine หรือ Carbinoxamine maleate) เป็นยาที่มีฤทธิ์ต่อต้านสารฮีสตามีนและสารคลอริเนอร์จิก (Antihistamine and Anticholinergic agents) มีการวางจำหน่ายครั้งแรกในแถบซีกโลกตะวันตกภายใต้ชื่อการค้าว่า Clistin และใช้เป็นที่แพร่หลายในเวลาต่อมา สรรพคุณของยานี้จะมุ่งเน้นรักษาอาการภูมิแพ้ต่างๆเช่น แพ้อากาศ เยื่อจมูกอักเสบ เยื่อตาอักเสบจากภูมิแพ้ ผื่นคัน และลมพิษที่ขึ้นตาผิวหนัง รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้จะเป็นยาชนิดรับประทานทั้งที่เป็นสูตรตำรับยาเดี่ยวและสูตรผสมร่วมกับตัวยาลดน้ำมูกอย่างเช่น Pseudoephedrine

ยาคาร์บินอกซามีนเป็นยาที่สามารถดูดซึมได้ดีจากระบบทางเดินอาหาร ตัวยาส่วนมากในกระแสเลือดจะถูกเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีเมื่อผ่านไปยังตับ ร่างกายต้องใช้เวลาถึงประมาณ 24 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยาออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะ

กลุ่มผู้ป่วยที่จะต้องใช้ความระมัดระวังเป็นอย่างมากเมื่อต้องการใช้ยาคาร์บินอกซามีนคือ สตรีตั้งครรภ์ ด้วยยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกระบุว่ายานี้ก่อให้เกิดอันตรายต่อทารกในครรภ์หรือไม่ สำหรับสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตรพบว่า ตัวยาคาร์บินอกซามีนสามารถซึมผ่านทางน้ำนมมารดาและส่งผ่านเข้าตัวทารกได้ ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ยานี้กับผู้ป่วยกลุ่มนี้ รวมถึงไม่ควรใช้ยานี้กับ

อาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) ที่พบบ่อยขณะที่รับประทานยาคาร์บินอกซามีนคือ ง่วงนอน ดังนั้นเมื่อรับประทานยานี้จึงไม่ควรขับขี่ยวดยานพานะและ/หรือทำงานกับเครื่องจักรด้วยจะเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย

สำหรับผู้ที่รับประทานยาคาร์บินอกซามีนเกินขนาด จะสังเกตพบอาการดังต่อไปนี้เช่น มีภาวะตัวสั่นของร่างกาย วิตกกังวล ท้องอืด ท้องเสีย เกิดอาการลมชัก วิงเวียน นอนไม่หลับ รู้สึกตัวร้อน รูม่านตาขยายเปิดกว้าง ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ปวดท้อง อาเจียน แน่นหน้าอก หากพบอาการเหล่านี้ควรนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน การบำบัดภาวะได้รับยานี้เกินขนาดนั้น แพทย์จะรักษาตามอาการของผู้ป่วยโดยตรวจวัดสัญญาณชีพต่างๆนำมาประกอบในการรักษาพยาบาลเช่น ชีพจร อัตราการหายใจ ความดันโลหิต อุณหภูมิของร่างกาย และค่า EKG (การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ) เป็นต้น

การกระตุ้นให้ผู้ป่วยอาเจียนเพื่อขับเอายานี้ในกระเพาะอาหารออกมาเป็นเรื่องที่ควรหลีกเลี่ยง แต่สามารถใช้วิธีล้างท้องหรือใช้ยาถ่านกัมมันต์ร่วมในการรักษาได้หากผู้ป่วยมีอาการที่เรียกว่า แอนไทโคริเนอร์จิกในระดับที่รุนแรง (Severe anticholinergic effect ตัวอย่างอาการเช่น อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้น ไม่มีเหงื่ออก ปากแห้ง หัวใจเต้นเร็ว ตาพร่า รูม่านตาขยาย ปัสสาวะขัด/ปัสสาวะไม่ออก) แพทย์อาจต้องใช้ยา Physostigmine ในการช่วยรักษา

ยาคาร์บินอกซามีนอาจก่อให้เกิดอันตรายได้หากใช้ผิดวิธี เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภคจึงควรใช้ยานี้ตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น

คาร์บินอกซามีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

คาร์บินอกซามีน

ยาคาร์บินอกซามีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

คาร์บินอกซามีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาคาร์บินอกซามีนมีกลไกการออกฤทธิ์โดย ตัวยาจะออกฤทธิ์ต่อต้านสารฮีสตามีน (Hista mine) และสารกลุ่มโคลิเนอร์จิก (Cholinergic, สารที่เกี่ยวข้องกับสารสื่อประสาท) โดยจะรวมตัวกับตัวรับ (Receptor) ประเภท H1-receptor (Histamine1 receptor) ที่มีอยู่ในผนังเซลล์ของกระเพาะอาหาร ลำไส้ หลอดเลือด รวมถึงอวัยวะของระบบทางเดินหายใจ ส่งผลให้ยับยั้งอาการแพ้ต่างๆ และเกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

คาร์บินอกซามีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาคาร์บินอกซามีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

  • ยาน้ำชนิดรับประทานขนาด 1.5, 1.75 และ 4 มิลลิกรัม/5 มิลลิลิตร
  • ยาเม็ดชนิดรับประทานขนาด 4 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาเม็ดชนิดรับประทานที่ผสมร่วมกับยาอื่นเช่น Carbinoxamine maleate 6 มิลลิกรัม + Pseudoephedrine HCl/Hydrochloride 60 มิลลิกรัม/เม็ด

คาร์บินอกซามีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาคาร์บินอกซามีนมีขนาดรับประทานเช่น

  • ผู้ใหญ่: รับประทานครั้งละ 4 - 8 มิลลิกรัมวันละ 3 - 4 ครั้ง
  • เด็กอายุ 6 - 11 ปี: รับประทานครั้งละ 2 - 4 มิลลิกรัมวันละ 3 - 4 ครั้ง
  • เด็กอายุ 2 - 5 ปี: รับประทาน 0.2 - 0.4 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน
  • เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี: ยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกเรื่องผลข้างเคียงของยานี้ในเด็กกลุ่มนี้อย่างชัดเจน การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไป

*อนึ่ง

  • ยานี้รับประทานก่อนหรือหลังอาหารก็ได้
  • ขนาดรับประทานสูงสุดของผู้ใหญ่ไม่ควรเกิน 24 มิลลิกรัม/วัน ขนาดรับประทานสูงสุดของเด็กอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นแต่ละรายผู้ป่วย
  • ผู้ป่วยบางรายรับประทานยาเพียง 4 มิลลิกรัม/วันก็สามารถควบคุมอาการแพ้ได้ตลอดทั้งวัน ดังนั้นขนาดการใช้ยาจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นแต่ละรายผู้ป่วย

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์ หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาคาร์บินอกซามีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาคาร์บินอกซามีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาคาร์บินอกซามีนตรงเวลา

คาร์บินอกซามีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาคาร์บินอกซามีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้คาร์บินอกซามีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาคาร์บินอกซามีนเช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยาคาร์บินอกซามีน
  • ห้ามใช้ยานี้กับเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปีลงมาและสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์รวมถึงผู้สูงอายุโดยไม่มีคำสั่งจากแพทย์
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง
  • ห้ามใช้ยาที่มีสภาพเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
  • ห้ามรับประทานยานี้พร้อมสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบ
  • ห้ามใช้ยานี้ร่วมกับยากลุ่ม MAOIs
  • ระหว่างใช้ยานี้ควรระวังอาการดังต่อไปนี้เช่น ความดันในตาเพิ่มขึ้น ภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนสูง (ต่อมไทรอยด์เป็นพิษ) มีอาการทางโรคหัวใจ และความดันโลหิตสูง
  • กรณีพบอาการแพ้ยาเช่น เกิดผื่นคันเต็มตัว ใบหน้า-ลิ้น-ปาก-คอเกิดอาการบวม หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก ต้องหยุดใช้ยานี้ทันทีแล้วรีบนำตัวผู้ป่วยมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน
  • กรณีใช้ยานี้แล้วอาการไม่ดีขึ้นหรือกลับแย่ลงกว่าเดิมให้ผู้ป่วยรีบกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมคาร์บินอกซามีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

คาร์บินอกซามีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาคาร์บินอกซามีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาคาร์บินอกซามีนอย่างไร?

ควรเก็บยาคาร์บินอกซามีนภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิดพ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

คาร์บินอกซามีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาคาร์บินอกซามีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Histin (ฮีสทิน) Kenyaku
Rhinar (ไรนาร์) TP Drug
Rhinohist (ไรโนฮิสท์) Seng Thai

อนึ่งยาคาร์บินอกซามีนที่จำหน่ายในประเทศอื่น มียาชื่อการค้าอื่นเช่น Palgic, Rondec, Rhinopront

บรรณานุกรม

  1. http://www.drugs.com/pro/carbinoxamine.html [2016,March12]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Carbinoxamine [2016,March12]
  3. https://www.mims.com/Thailand/drug/info/Histin/ [2016,March12]
  4. http://www.drugs.com/drug-interactions/carbinoxamine-index.html?filter=3&generic_only= [2016,March12]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom