Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาคอเลสทิพอล (Colestipol) เป็นยาลดไขมันคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดีประเภท Low-density lipoprotein ด้วยมีกลไกที่ลดการดูดซึมไขมันจากระบบทางเดินอาหารซึ่งถือเป็นการป้อง กันระดับต้นๆ ปกติอาหารจำพวกไขมันจะต้องถูกทำให้แตกตัวเป็นอนุภาคเล็กๆก่อนการดูดซึม โดยรวมตัวกับน้ำดีที่หลั่งมาจากตับ ยาคอเลสทิพอลจะเข้ารวมตัวกับน้ำดีที่มีไขมันเกาะติดอยู่แล้ว และทำให้ยาคอเลสทิพอล กรดน้ำดี และไขมัน ไม่ถูกดูดกลับเข้าสู่ร่างกายด้วยเช่นกัน แต่จะถูกขับออกไปพร้อมกับอุจจาระ นอกจากนี้ยาคอเลสทิพอลยังถูกนำมารักษาอาการป่วยอย่างอื่นได้อีก เช่น

ยาแผนปัจจุบันของยานี้ที่มีจำหน่ายจะเป็นชนิดผงแขวนตะกอนและยาชนิดเม็ด ก่อนการจ่ายยาให้กับผู้ป่วย แพทย์มักจะสอบถามข้อมูลประวัติทางการแพทย์เพิ่มเติมดังนี้เช่น

  • มีการแพ้ยาชนิดต่างๆหรือไม่
  • รับประทานยาอะไรอยู่บ้าง
  • มีโรคประจำตัวอะไรที่อาจเป็นข้อห้ามใช้ของยาคอเลสทิพอล

รวมถึงแนะนำให้ผู้ป่วยควบคุมอาหารประเภทไขมันสูงหรืออาหารหวานจัด พร้อมกับมีการออกกำลังกายที่เหมาะสมกับวัยของผู้ป่วยเอง เหล่านี้จะทำให้ระดับไขมันในเลือดกลับมาเป็นปกติได้อย่างรวดเร็วจนสามารถหยุดการใช้ยานี้ได้ ประการสำคัญผู้ป่วยต้องมาพบแพทย์ตามนัดและตรวจไขมันในเลือดว่ากลับมาสู่ภาวะปกติหรือยัง

การใช้ยานี้กับผู้ป่วยบางกลุ่มเช่น ผู้สูงอายุ (60 ปีขึ้นไป) ต้องใช้ความระมัดระวังอย่างมาก ด้วยเป็นวัยที่อาจได้รับผลกระทบจากยามากกว่าผู้ป่วยกลุ่มอื่น สำหรับผู้ป่วยเด็กยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกสนับสนุนการใช้ยาคอเลสทิพอลเพื่อการรักษา หรือการใช้ยากับสตรีที่อยู่ในภาวะตั้งครรภ์ และให้นมบุตร ต้องประเมินถึงข้อดี ข้อเสีย ที่อาจกระทบไปถึงทารกและประเด็นสำคัญอีก 1 ข้อที่ผู้ป่วยจะได้ยินจากแพทย์ผู้รักษาคือ ต้องรับประทานยาตรงเวลาและห้ามปรับขนาดการรับประทานด้วยตนเองเป็นอันขาด

คอเลสทิพอลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

คอเลสทิพอล

ยาคอเลสทิพอลมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

คอเลสทิพอลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาคอเลสทิพอลคือ หลังรับประทาน ตัวยาจะเข้ารวมตัวกับกรดน้ำ ดี (Bile acid, กรดที่เกี่ยวข้องกับการดูดซึมไขมัน) ในลำไส้เล็ก ทำให้กรดน้ำดีไม่สามารถดูดกลับไปใช้ใหม่ ตับจึงนำไขมันคอเลสเตอรอลที่ตัวเองสะสมไว้มาสร้างน้ำดีรุ่นใหม่ ซึ่งคอเลสเตอ รอลในกระแสเลือดก็จะถูกดึงมาใช้ชดเชยเช่นกัน ทำให้เกิดฤทธิ์ลดไขมันชนิดความหนาแน่นต่ำ/ชนิดไม่ดีหรือ Low-density lipoprotein (LDL) ติดตามมา

คอเลสทิพอลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาคอเลสทิพอลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

  • ยาผงแขวนตะกอนชนิดรับประทาน ขนาดความแรง 5 กรัม/ซอง
  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 1 กรัม/เม็ด

คอเลสทิพอลมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาคอเลสทิพอลมีขนาดรับประทานเช่น

ก. ชนิดผงแขวนตะกอน:

  • ผู้ใหญ่ที่อายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป: รับประทานครั้งละ 5 กรัมวันละ 1 ครั้งในช่วง 1 - 2 เดือน ต่อมาแพทย์อาจปรับขนาดรับประทานได้ถึง 30 กรัม/วันโดยรับประทานครั้งเดียวหรือแบ่งรับประ ทานวันละ 2 ครั้ง การรับประทานให้นำยามากระจายลงในน้ำ นม ซีเรียล หรือเครื่องดื่มเช่น น้ำผลไม้ในปริมาณที่พอเพียง คนจนตัวยากระจายดี ยาคอเลสทิพอลไม่ละลายน้ำ สามารถดื่มรับ ประทานในลักษณะแขวนตะกอนได้เลย และห้ามการรับประทานแบบผงแห้ง

ข. ชนิดเม็ด:

  • ผู้ใหญ่ตั้งแต่อายุ 18 ปีขึ้นไป: รับประทานเริ่มต้น 2 กรัม (2 เม็ด) วันละครั้งหรือแบ่งรับประ ทานเป็นวันละ 2 ครั้งเช้า - เย็น ขนาดรับประทานที่คงระดับการรักษาอยู่ที่ 2 - 5 กรัม/วัน โดยแพทย์อาจปรับขนาดรับประทานในช่วง 1 - 2 เดือนหลังจากเริ่มรับประทานยานี้

*อนึ่ง:

  • ในเด็กและผู้ที่อายุต่ำกว่า 18 ปี: ยังไม่มีข้อมูลแน่ชัดถึงประสิทธิภาพและผลข้างเคียงของยานี้ในคนกลุ่มนี้ การใช้ยานี้ในคนกลุ่มนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา
  • ควรรับประทานยานี้ก่อนอาหารหรือก่อนนอน และยานี้อาจรบกวนการดูดซึมของยาอื่นได้ จึงไม่ควรรับประทานยานี้พร้อมยาอื่น ควรรับประทานยาอื่นประมาณ 1 ชั่วโมงก่อนรับประทานยาคอเลสทิพอล หรือประมาณ 4 ชั่วโมงหลังรับประทานยาคอเลสทิพอล

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาคอเลสทิพอล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาคอเลสทิพอลสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

คอเลสทิพอลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาคอเลสทิพอลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น มีอาการท้องผูก ปวดท้อง ท้องอืด แสบร้อนกลางอก คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสียจนถึงขั้นถ่ายอุจจาระเป็นเลือดซึ่งมักเกิดกับผู้ป่วยที่ใช้ยานี้ไปนานๆ อาจพบภาวะ/โรคกระดูกพรุน อุจจาระมีไขมันปนออกมามากซึ่งมักพบกับผู้ป่วยที่บริโภคยานี้เป็นปริมาณมาก นอกจากนี้ยังพบอาการผื่นคันตาผิวหนัง มีเม็ดผดเล็กๆขึ้นที่ลิ้น

กรณีที่รับประทานยานี้เกินขนาดอาจพบภาวะระบบทางเดินอาหาร/ลำไส้อุดตัน ซึ่งต้องพบแพทย์/มาโรงพยาบาลเพื่อทำการรักษาโดยเร็วทันที/ฉุกเฉิน

มีข้อควรระวังการใช้คอเลสทิพอลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาคอเลสทิพอลเช่น

อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาคอเลสทิพอลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

คอเลสทิพอลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาคอเลสทิพอลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

  • การใช้ยาคอเลสทิพอลร่วมกับยา Hydrocortisone อาจทำให้การดูดซึมของ Hydrocor tisone ลดน้อยลง หากจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกันควรรับประทาน Hydrocortisone ก่อนประมาณ 1 ชั่วโมงหรือรับประทานหลังยาคอเลสทิพอลประมาณ 4 ชั่วโมง
  • การใช้ยาคอเลสทิพอลร่วมกับยาขับปัสสาวะ Furosemide จะส่งผลให้ลดประสิทธิภาพและการออกฤทธิ์ของ Furosemide หากจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดรับประทานให้เหมาะสมเป็นกรณีไป หรือให้รับประทานยา Furosemide 2 - 3 ชั่วโมงก่อนการรับประทานยาคอ เลสทิพอล
  • การใช้ยาคอเลสทิพอลร่วมกับยาลดไขมันในเลือดอื่นเช่น Simvastatin อาจลดประสิทธิ ภาพการรักษาของ Simvastatin เพื่อหลีกเลี่ยงเหตุการณ์ดังกล่าวควรรับประทาน Simvastatin หลังรับประทานยาคอเลสทิพอลไปแล้วประมาณ 4 ชั่วโมง
  • การรับประทานยาคอเลสทิพอลร่วมกับยา Levothyroxine อาจเกิดการลดการดูดซึมและลดประสิทธิภาพของ Levothyroxine เพื่อป้องกันปฏิกิริยาเหล่านี้ควรรับประทาน Levothyroxine ห่างจากคอเลสทิพอลเป็นเวลาประมาณ 4 ชั่วโมงเป็นอย่างต่ำ

ควรเก็บรักษาคอเลสทิพอลอย่างไร

ควรเก็บยาคอเลสทิพอลในช่วงอุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

คอเลสทิพอลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาคอเลสทิพอลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Colestid (คอเลสติด) Pfizer

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Colestipol[2015,Aug1]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Bile [2015,Aug1]
  3. https://www.mims.com/india/drug/info/colestipol/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,Aug1]
  4. https://www.medicines.org.uk/emc/PIL.20935.latest.pdf [2015,Aug1]
  5. http://www.drugs.com/colestid-images.html[2015,Aug1]
  6. https://www.mims.com/india/drug/info/colestipol/?type=full&mtype=generic#LabInterference [2015,Aug1]
  7. http://www.drugs.com/drug-interactions/colestipol-index.html?filter=2&generic_only= [2015,Aug1]
  8. http://livertox.nih.gov/Colestipol.html [2015,Aug1]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน sirikul scala333
Frame Bottom