Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ยาต้านการอักเสบ 

บทนำ

คอร์ติโซน (Cortisone) เป็นสารประเภทสเตียรอยด์ฮอร์โมนที่หลั่งมาจากต่อมอะดรีนัล(Adrenal gland, ต่อมหมวกไต) เพื่อร่างกายตอบสนองต่อภาวะเครียด การอักเสบ และลดอาการแพ้ของร่างกาย

ยาคอร์ติโซนถูกนำมาผลิตเชิงพาณิชย์ครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1949 (พ.ศ. 2492) รูปแบบของผลิตภัณฑ์จะมีทั้งยาฉีดเข้ากล้ามเนื้อ ยาฉีดเข้าข้อกระดูก และยารับประทาน ประโยชน์ทางการ แพทย์ส่วนใหญ่จะใช้บำบัดอาการปวดในระยะสั้นๆเช่น ปวดข้อ ปวดเส้นเอ็น ปวดเข่า ปวดข้อศอกและไหล่ นอกจากนี้ยังใช้คอร์ติโซนเพื่อรักษาอาการของผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของร่างกายทำลายอวัยวะของตนเอง (โรคออโตอิมูน) หรือป้องกันร่างกายไม่ให้ปฏิเสธอวัยวะที่ถูกปลูกถ่ายกับผู้ป่วย ส่วนสำหรับอาการทางผิวหนัง ยาคอร์ติโซนจะช่วยรักษาอาการของแผลเป็น ภาวะผิวหนังอักเสบ (Atopic dermatitis, อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ผื่นภูมิ แพ้ผิวหนังในเด็ก) ได้อีกด้วย

ยาในกลุ่มคอร์ติโซนมีข้อห้ามใช้สำคัญๆที่พอจะยกตัวอย่างได้เช่น ถ้าร่างกายได้รับยาประ เภทคอร์ติโซนไม่ควรไปฉีดวัคซีนชนิดที่มีชีวิต (Live vaccine) หรือแม้แต่การหยุดใช้คอร์ติโซน ยังคงต้องให้แพทย์ช่วยปรับขนาดและลดปริมาณการใช้ยานี้อย่างเป็นลำดับขั้น การหยุดยานี้ทันที จะส่งผลกระทบโดยตรงและอาจเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยได้

เราสามารถพบเห็นการใช้ยาคอร์ติโซนได้ทั้งในสถานพยาบาลทั้งของรัฐและของเอกชนโดยทั่วไป

คอร์ติโซนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

คอร์ติโซน

ยาคอร์ติโซนมีสรรพคุณดังนี้

คอร์ติโซนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาคอร์ติโซนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ต่อกระบวนการหลั่งสารเคมีที่กระตุ้นให้เกิดภาวะอักเสบเช่น Prostaglandins และ Leukotrienes อีกทั้งช่วยชะลอการชุมนุมของกลุ่มเม็ดเลือดขาวที่จะเข้ามาทำลายอวัยวะของร่างกายด้วยกันเอง จากกลไกที่กล่าวมาเพียงโดยย่อนี้ทำให้คอร์ติโซนมีฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

คอร์ติโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาคอร์ติโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

  • ยาเม็ด ขนาด 5, 10, 20 และ 25 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาฉีด ขนาด 25 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

คอร์ติโซนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาคอร์ติโซนมีขนาดรับประทานดังนี้เช่น

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 25 - 300 มิลลิกรัม/วันโดยแบ่งรับประทานเป็น 1 - 2 ครั้ง
  • เด็ก: รับประทาน 0.5 - 0.75 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วันโดยแบ่งรับประทานทุกๆ 8 ชั่วโมง

*อนึ่ง ควรรับประทานยานี้พร้อมอาหารหรือหลังอาหารทันที

*****หมายเหตุ:

• ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ผู้รักษาได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษา แพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาคอร์ติโซน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาคอร์ติโซนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

คอร์ติโซนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาคอร์ติโซนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ได้ดังนี้ เช่น เกิดภาวะหัวใจล้มเหลว เกิดภาวะเกลือโพแทสเซียมต่ำ มีภาวะความดันโลหิตสูง เกิดแผลในกระเพาะอาหาร และอาจพบเลือดออกในกระเพาะ - ลำไส้ (เลือดออกในทางเดินอาหาร) ตับอ่อนอักเสบ กินจุ คลื่นไส้ มีภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงและกล้ามเนื้อลีบ กระดูกพรุน มวลกระดูกน้อยลงและกระดูกหักง่าย เส้นเอ็นแตก/บาดเจ็บ นอนไม่หลับ อารมณ์แปรปรวน อาจเกิดภาวะซึมเศร้า อย่างรุนแรง บางคนอาจพบอาการชัก ความดันในกะโหลกศีรษะสูง วิงเวียน ปวดศีรษะ กดการเจริญเติบโตในเด็ก อาจพบภาวะต้อกระจก ต้อหิน ในผู้ชายอาจทำให้ตัวอสุจิเคลื่อนตัวน้อยลงหรือเร็วขึ้นก็ได้ สำหรับผู้หญิงอาจทำให้ภาวะการมีประจำเดือนผิดปกติ

มีข้อควรระวังการใช้คอร์ติโซนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาคอร์ติโซนดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาคอร์ติโซนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกชนิดควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

คอร์ติโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาคอร์ติโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาคอร์ติโซนอย่างไร

ควรเก็บยาคอร์ติโซนที่อุณหภูมิระหว่าง 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยา ให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

คอร์ติโซนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาคอร์ติโซนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Cortisone Tablet (คอร์ติโซน แท็ปเบลท)West-Ward Pharmaceutical Corp
Cortisone Acetate Ikapharmindo (คอร์ติโซน อะซิเตท ไอกาฟาร์มินดู)Ikapharmindo
Cortisone Harsen (คอร์ติโซน ฮาร์เซน)Harsen

บรรณานุกรม

1. http://www.mims.com/USA/Drug/info/Cortisone%20Tablet/?type=full[2015,April11]
2. http://www.mims.com/USA/drug/info/Hydrocortisone%20Tablet/?type=full [2015,April11]
3. http://en.wikipedia.org/wiki/Cortisone [2015,April11]
4. http://www.drugs.com/mtm/cortisone.html [2015,April11]
5. http://www.drugs.com/dosage/cortisone.html [2014,Dec20]
6. http://www.drugs.com/drug-interactions/cortisone-index.html?filter=3&generic_only= [2015,April11]
7. http://www.drugbank.ca/drugs/db01380[2015,April11]
8. http://www.drugs.com/cdi/cortisone.html [2015,April11]
9. http://www.healthdigest.org/topics/category/2989-cortisone-drug-and-prescription-information-side-effects-use-and-dosage [2015,April11]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน panza_26 ZaxKup sirwit.top icelovecp nuy01271998
Frame Bottom