Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม  อาการทางจิตเวช 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาควิไทอะปีน (Quetiapine) เป็นยาที่ใช้รักษาอาการของโรคจิตเภท (Schizophrenia) โรคไบโพลาร์/อารมณ์สองขั้ว (Bipolar disorder) รวมไปถึงใช้เป็นยารักษาอาการโรคซึมเศร้า (Antidepressant) ยานี้ก่อให้เกิดฤทธิ์ทำให้ผู้ป่วยนอนหลับได้ง่าย แต่ทางคลินิกก็ไม่มีข้อแนะนำให้ใช้ยานี้เป็นยานอนหลับตามสรรพคุณดังกล่าว นักวิทยาศาสตร์ใช้เวลาพัฒนายาควิไทอะปีนถึง 4 ปีจนได้รับการขึ้นทะเบียนเมื่อปี ค.ศ. 1997 (พ.ศ. 2540) และเป็นที่รู้จักมีใช้กันอย่างแพร่หลายทั่วโลก ประสิทธิภาพและระยะเวลาที่ใช้ในการรักษาอาการป่วยของควิไทอะปีนมีความแตกต่างกันออกไปตามลักษณะอาการป่วยเช่น

  • อาการจิตเภทของผู้ป่วยจะเริ่มดีขึ้นเมื่อใช้ยาควิไทอะปีนประมาณ 18 สัปดาห์ขึ้นไป
  • แต่ในผู้ป่วยกลุ่มวัยรุ่นที่มีอายุ 13 - 17 ปีใช้เวลาเพียงประมาณ 6 สัปดาห์ก็เริ่มมีอาการดีขึ้น
  • ในขณะที่อาการของผู้ป่วยไบโพลาร์จะมีอาการดีขึ้นภายในประมาณ 24 สัปดาห์หลังได้รับยาควิไทอะปีน
  • และประมาณ 3 สัปดาห์สำหรับผู้ป่วยวัยรุ่นที่มีช่วงอายุ 10 - 17 ปีสำหรับการรักษาโรคไบโพลาร์

ยาควิไทอะปีนสามารถใช้เป็นลักษณะยาเดี่ยวหรืออาจต้องใช้ร่วมกับยา Lithium หรือ Divalproex (ยาโรคลมชัก) โดยแพทย์จะบริหารการใช้ยาเหล่านี้กับผู้ป่วยอย่างค่อยเป็นค่อยไป กล่าวคือ เริ่มให้ผู้ป่วยได้รับยาในขนาดต่ำก่อนจากนั้นจึงค่อยปรับขนาดยาเพิ่มขึ้นตามลำดับ

มีเงื่อนไขบางประการที่ผู้ป่วยควรทราบว่าร่างกายอยู่ในภาวะที่เหมาะสมต่อการใช้ยาควิไทอะปีนหรือไม่เช่น

นอกจากนี้ยังมีเรื่องผลข้างเคียงและข้อห้ามใช้อีกหลายประการที่ผู้ป่วยจะต้องระมัดระวังเป็นอย่างมากเมื่อใช้ยาควิไทอะปีน เพื่อความปลอดภัยของตัวผู้ป่วยเองการใช้ยาควิไทอะปีนจึงต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ผู้รักษาอย่างเคร่งครัด

ควิไทอะปีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ควิไทอะปีน

ยาควิไทอะปีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

ควิไทอะปีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ตัวยาควิไทอะปีนมีกลไกการออกฤทธิ์ที่ตัวรับ (Receptor) ในสมองชื่อ D2 (Dopamine 2 receptor) และ 5-HT2 (5-hydroxytryptamine หรือ Serotonin receptor) โดยทำให้เกิดการปรับสมดุลของสารสื่อประสาทในสมอง ส่งผลให้อาการทางจิตประสาทต่างๆกลับมาใกล้เคียงกับคนปกติ และเป็นที่มาของสรรพคุณ

ควิไทอะปีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาควิไทอะปีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทานขนาด 25, 50, 100, 150, 200, 300 และ 400 มิลลิกรัม/เม็ด

ควิไทอะปีนมีขนาดการรับประทานอย่างไร?

ยาควิไทอะปีนมีขนาดการรับประทานขึ้นกับชนิดโรค ความรุนแรงของอาการ และอายุผู้ป่วย ขนาดยาจึงขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป ในบทความนี้ขอยกตัวอย่างเช่น

ก. สำหรับรักษาผู้ป่วยโรคจิตเภท (Schizophrenia):

  • ผู้ใหญ่: รับประทานยาเริ่มต้นครั้งละ 25 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้ง ขนาดรับประทานอาจเพิ่มจาก 25 มิลลิกรัมไปเป็น 50 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้งหรือ 3 ครั้ง/วัน ในวันที่ 4 ของการรักษาอาจเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 300 - 400 มิลลิกรัม/วันโดยแบ่งการรับประทานเป็น 2 - 3 ครั้ง ทั้งนี้เป็นไปตามคำสั่งของแพทย์ผู้รักษา
  • ผู้สูงอายุ: รับประทานยาเริ่มต้นครั้งละ 25 มิลลิกรัมวันละครั้ง อาจเพิ่มขนาดรับประทานครั้งละ 25 - 50 มิลลิกรัม/วัน ขนาดการใช้ยาที่มีประสิทธิภาพอยู่ในช่วง 150 - 750 มิลลิกรัม/วัน ทั้งนี้ขึ้นกับการตอบสนองของผู้ป่วยตามดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

ข. สำหรับรักษาผู้ป่วยโรคไบโพลาร์ (Bipolar disorder):

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทานยาครั้งละ 50 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้ง แพทย์สามารถปรับเพิ่มขนาดรับประทานได้สูงสุดไม่เกิน 800 มิลลิกรัม/วัน

*อนึ่ง

  • เด็ก: ขนาดการใช้ยานี้กับเด็ก เด็กวัยรุ่น ต้องให้แพทย์ผู้รักษาเป็นผู้พิจารณาตามความเหมาะสมเป็นกรณีๆเท่านั้น
  • สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาควิไทอะปีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาควิไทอะปีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาควิไทอะปีนตรงเวลา

ควิไทอะปีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาควิไทอะปีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่อระบบ อวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ควิไทอะปีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาควิไทอะปีนเช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาควิไทอะปีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอเช่นกัน

ควิไทอะปีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาควิไทอะปีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาควิไทอะปีนอย่างไร?

ควรเก็บยาควิไทอะปีนในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ควิไทอะปีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาควิไทอะปีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Quantia (ควอนเทีย) Unison
Seroquel (เซโรควิล)AstraZeneca
Neutapin (นูทาปิน)Kenyaku

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Quetiapine [2016,March19]
  2. http://www.drugs.com/quetiapine-images.html [2016,March19]
  3. http://www.drugs.com/cdi/quetiapine.html [2016,March19]
  4. https://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Quetiapine [2016,March19]
  5. http://www.drugs.com/drug-interactions/quetiapine-index.html?filter=3&generic_only= [2016,March19]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Nurm
Frame Bottom