Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวโต 

บทนำ

เมื่อปี ค.ศ.2011 (พ.ศ.2554) ทางคลินิก ได้นำยาคริสออทินิบ(Crizotinib)มาใช้เป็นยารักษามะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวโต(Non-small cell lung cancer) รูปแบบเภสัชภัณฑ์ของยาคริสออทินิบเป็นยาชนิดรับประทาน สามารถดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้ประมาณ 43% ตัวยานี้ในกระแสเลือดส่วนใหญ่จะโดนทำลายโดยตับ ร่างกายต้องใช้เวลานานถึงประมาณ 42 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยานี้ทิ้งไปกับอุจจาระและปัสสาวะ

ระหว่างที่ได้รับยาคริสออทินิบ แพทย์จะกำกับดูแลและเฝ้าระวังผลกระทบ(ผลข้างเคียง)บางประการที่อาจเกิดขึ้นกับผู้ป่วยดังต่อไปนี้ เช่น

  • ผู้ป่วยที่ได้รับยาชนิดนี้/ยานี้ภายใน 2 เดือน อาจเกิดภาวะปอดอักเสบ
  • ยาคริสออทินิบสามารถทำให้ตับทำงานผิดปกติ/ตับอักเสบ และมีผู้ป่วยบางราย แพทย์ต้องให้ผู้ป่วยหยุดใช้ยาคริสออทินิบ ด้วยเกิดพยาธิสภาพของตับ/ตับอีกเสบอย่างรุนแรง ซึ่งแพทย์จะแนะนำให้ผู้ป่วยได้รับการตรวจสภาพตับเดือนละครั้งอย่างต่อเนื่อง
  • ผู้ป่วยต้องได้รับการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจเป็นระยะๆ ด้วยยาคริสออทินิบสามารถกระตุ้นให้เกิดความผิดปกติในการทำงานของหัวใจ แพทย์จะคอยปรับการใช้ยานี้ เช่น หยุดการให้ยาผู้ป่วยเป็นระยะๆ กรณีที่คลื่นไฟฟ้าหัวใจยังไม่กลับมาเป็นปกติแพทย์จะระงับการใช้ยานี้

สัญญาณหรือลักษณะทางร่างกายที่ผู้ป่วยสามารถใช้เป็นตัวบ่งบอกถึงอันตราย(ผลข้างเคียงรุนแรง)จากการใช้ยาชนิดนี้ และควรต้องนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลภายใน 24 ชั่วโมงมีดังต่อไปนี้ เช่น

ยาคริสออทินิบเป็นยารักษามะเร็งฯที่มีจำหน่ายในบ้านเรา คณะกรรมการอาหารและยาได้ระบุให้ยาชนิดนี้เป็นยาควบคุมพิเศษและยาอันตรายร้ายแรงที่ต้องใช้ยานี้ภายใต้คำสั่งแพทย์แต่ผู้เดียว โดยเราจะพบเห็นการใช้ยานี้ได้ตาสถานพยาบาลเท่านั้น ซึ่งใช้ชื่อ การค้าว่า “Xalkori”

คริสออทินิบมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

คริสออทินิบ

ยาคริสออทินิบมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

คริสออทินิบมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ก่อนใช้ยาคริสออทินิบรักษาผู้ป่วย แพทย์จะทำการตรวจทดสอบเอนไซม์ของร่างกาย ที่มีชื่อว่า Anaplastic lymphoma kinase (ALK) ในผู้ป่วยมะเร็งปอดจะพบว่าเอนไซม์นี้ มีความผิดปกติในระดับพันธุกรรมหรือยีน/จีน(Gene) คริสออทินิบเป็นยาที่มีกลไกการออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ดังกล่าว ส่งผลให้กระบวนการเจริญเติบโตตลอดจนการแบ่งเซลล์ของมะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวโตหยุดชะงัก และหมดความสามารถในการแพร่กระจายในที่สุด

คริสออทินิบมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาคริสออทินิบมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาแคปซูลชนิดรับประทาน ที่ประกอบด้วย Crizotinib 200 และ 250 มิลลิกรัม/แคปซูล

คริสออทินิบมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาคริสออทินิบมีขนาดรับประทาน เช่น

  • ผู้ใหญ่: ขนาดและระยะเวลาในการใช้ยานี้ให้เป็นไปตามคำสั่งแพทย์แต่ผู้เดียว
  • เด็ก: ทางคลินิก ยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัยและขนาดการใช้ยานี้ในเด็ก

*หมายเหตุ:

  • ก่อนสั่งจ่ายยานี้ แพทย์จะตรวจสอบระดับ ALK ของผู้ป่วยเพื่อยืนยันสถานะการเป็นโรคมะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวโต
  • การรับประทานยานี้ต้องอาศัยความต่อเนื่องโดยสามารถรับประทานยาก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้
  • ผู้ป่วยต้องมารับการตรวจร่างกาย เช่น หัวใจ ตับ และปอด ตามที่แพทย์นัดหมายอย่างสม่ำเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาคริสออทินิบ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

ผู้ป่วยต้องรับประทานยาคริสออทินิบ ต่อเนื่องจึงจะเกิดประสิทธิผลต่อการรักษา กรณีลืมรับประทาน สามารถรับประทานยานี้ทันทีที่นึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยานี้ในมื้อถัดไป เช่นเหลือเวลาอีกไม่ถึง 6 ชั่วโมงก็จะถึงเวลารับประทานยามื้อถัดไป ห้ามเพิ่มขนาดรับประทานยานี้เป็น 2 เท่า ให้รับประทานยานี้ที่ขนาดปกติตรงตามเวลาเดิม

คริสออทินิบมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาคริสออทินิบสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้คริสออทินิบอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาคริสออทินิบ เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีมีครรภ์ และสตรีในภาวะให้นมบุตร
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง ต้องรับประทานยานี้ตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด
  • ป้องกันการตั้งครรภ์ทั้งในสตรีและบุรุษขณะที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้รับยานี้
  • ปรับพฤติกรรมการดำรงชีวิตประจำวันตามคำแนะนำของ แพทย์ พยาบาล เภสัชกร เช่น เลี่ยงการโดนแสงแดดจัดเป็นเวลานานเพราะจะเกิดผื่นแพ้แสงแดดได้ง่าย ล้างมือบ่อยครั้งขึ้น และไม่อยู่ในที่มีผู้คนแออัดเพราะจะติดเชื้อได้ง่าย
  • หากพบอาการคลื่นไส้อาเจียน ห้ามไปซื้อหายาใดๆมารับประทานเอง ต้องใช้ยาบรรเทาอาการดังกล่าวตามที่แพทย์สั่งจ่ายเท่านั้น
  • ดื่มน้ำวันละ 2–3 ลิตรเพื่อหลีกเลี่ยงภาวะขาดน้ำของร่างกาย รับประทานอาหารและพักผ่อนอย่างเพียงพอ เพื่อให้ร่างกายฟื้นสภาพได้เร็วขึ้น
  • กรณีเกิดอาการข้างเคียงต่างๆให้รีบมาปรึกษาแพทย์ โดยไม่ต้องรอถึงวันแพทย์นัด เพื่อแพทย์ปรับแนวทางการรักษาได้อย่างเหมาะสม
  • หากมีอาการ ตาพร่า มองภาพไม่ชัดเจน ห้ามผู้ป่วยขับขี่ยวดยานพาหนะต่างๆ รวมถึงการทำงานกับเครื่องจักร ด้วยจะเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย ควรรีบกลับมาโรงพยาบาล/มาปรึกษาแพทย์ เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสม
  • มาโรงพยาบาลเพื่อรับการตรวจร่างกายจากแพทย์รวมถึงการตรวจทางห้องปฏิบัติการ เช่น ตรวจการทำงานของ ตับ ไต หัวใจ และปอด ตลอดจนกระทั่ง การตรวจดูความก้าวหน้าของการรักษามะเร็ง ตามที่แพทย์นัดหมายทุกครั้ง
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาคริสออทินิบด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

คริสออทินิบมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาคริสออทินิบมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาคริสออทินิบอย่างไร?

ควรเก็บยาคริสออทินิบ ในช่วงอุณหภูมิ 20–25 องศาเซลเซียส ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

คริสออทินิบมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาคริสออทินิบ มียาชื่อการค้าและบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Xalkori (ซาลโคริ)Pfizer Aventis

บรรณานุกรม

  1. https://www.drugs.com/mtm/crizotinib.html [2018,April21]
  2. https://www.drugs.com/sfx/crizotinib-side-effects.html [2018,April21]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Crizotinib [2018,April21]
  4. http://chemocare.com/chemotherapy/drug-info/crizotinib.aspx [2018,April21]
  5. http://www.mims.com/thailand/drug/info/crizotinib/?type=brief&mtype=generic [2018,April21]
  6. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2012/202570s002lbl.pdf [2018,April21]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน NS2539 angelwin aa158
Frame Bottom