Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

peripheral nerve  ระบบประสาทส่วนปลาย  cancer  oncology 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

แขนไม่มีแรง  ขาไม่มีแรง 

การเปลี่ยนแปลงทางระบบประสาทจากเคมีบำบัดเกิดได้อย่างไร?

ยาเคมีบำบัด อาจก่อให้เกิดการบาดเจ็บเสียหายต่อเซลล์ระบบประสาทได้ โดยเฉพาะประสาทส่วนปลาย (Peripheral nerve) ที่กำกับดูแลแขน ขา ดังนั้นเมื่อได้รับยาเคมีบำบัด จึงอาจมีผลข้างเคียงจากการบาดเจ็บของประสาทต่างๆได้ เช่น ประสาทส่วนปลาย หรือ ประสาทหู ทั้งนี้ความรุนแรงของอาการขึ้นกับ ชนิด และปริมาณ (Dose) ของยาเคมีบำบัด เช่น ยาเคมีบำบัดในกลุ่ม Taxanes และ Platinum

ส่วนใหญ่ของอาการมักเกิดตั้งแต่ได้รับยาในครั้งแรก แต่อาการจะไม่รุนแรง อาการจะค่อยๆรุนแรงขึ้นเมื่อได้รับยาในครั้งต่อๆไป ตามปริมาณของยาที่สะสมสูงขึ้น

อาการทางระบบประสาทเหล่านี้ อาจจะดีขึ้นได้ภายหลังครบยาเคมีบำบัดแล้วประมาณ 6 เดือน ถึง 1 ปี แต่บางอาการอาจคงอยู่ตลอดไป เช่น ผลต่อประสาทหูของยาในกลุ่ม Platinum ซึ่งจะส่งผลให้ผู้ป่วยมีการได้ยินลดลงตลอดไป

เคมีบำบัดก่ออาการทางระบบประสาทอย่างไร?

การเปลี่ยนแปลงทางระบบประสาทจากยาเคมีบำบัด

อาการทางระบบประสาทที่อาจพบได้จากการได้รับยาเคมีบำบัด คือ

ป้องกันอาการทางระบบประสาทจากเคมีบำบัดอย่างไร?

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีป้องกันอาการทางระบบประสาทจากยาเคมีบำบัด

ดูแลตนเองอย่างไรเมื่อมีอาการทางระบบประสาทจากเคมีบำบัด? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

การดูแลตนเอง การพบแพทย์เมื่อมีอาการทางระบบประสาทจากยาเคมีบำบัด คือ

  • ปรึกษาแพทย์ พยาบาลทางเคมีบำบัด และปฏิบัติตามคำแนะนำ
  • เข้าใจ และยอมรับ เพื่อการปรับตัว และเพื่อการดูแลตนเอง
  • บอกเล่าอาการกับครอบครัว คนดูแล เพื่อการดูแลผู้ป่วยได้อย่างเมาะสม
  • ระมัดระวังในการลุก นั่ง ยืน เดิน ใช้ราวเกาะ อาจต้องใช้ไม้เท้าช่วย
  • ระมัดระวังการใช้ของมีคมต่างๆ
  • ควรสวมรองเท้าเสมอรวมทั้งในบ้าน เป็นรองเท้าหัวปิด ไม่คับ อ่อนนุ่ม เพื่อป้องกันแผลที่เท้าเกิดโดยไม่รู้ตัว
  • สวมถุงมือในการทำงานสกปรกเสมอเช่น ล้างจาน ทำสวน
  • กายภาพบำบัดตามแพทย์แนะนำ พยายามนวด เคลื่อนไหว และออกกำลัง นิ้ว มือ เท้า แขน ขา สม่ำเสมอ บ่อยๆ
  • ดูแลตนเองเรื่องท้องผูก
  • ไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะจะส่งผลให้อาการมากขึ้น โดยเฉพาะการทรงตัว
  • สังเกตแผลต่างๆที่มือ เท้า เสมอ เพื่อการดูแลรักษา ป้องกันการติดเชื้อ เพราะอาการชา จะส่งผลให้เกิดแผลโดยไม่รู้ตัว
  • ควรพบแพทย์ เมื่ออาการต่างๆเลวลง หรือ เมื่อกังวลในอาการ

บรรณานุกรม

  1. http://www.cancer.gov/cancertopics/coping/chemo-side-effects [2016,Oct15]
  2. DeVita, V., Hellman, S., and Rosenberg, S. (2005). Cancer: principles& practice of oncology (7th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
  3. Chemotherapy principles http://www.cancer.org/Treatment/TreatmentsandSideEffects/TreatmentTypes/Chemotherapy/ChemotherapyPrinciplesAnIn-depthDiscussionoftheTechniquesanditsRoleinTreatment/chemotherapy-principles-indepth-toc [2016,Oct15]
  4. http://www.cancer.net/navigating-cancer-care/side-effects/nervous-system-side-effects [2016,Oct15]
  5. http://www.cancer.ca/en/cancer-information/diagnosis-and-treatment/chemotherapy-and-other-drug-therapies/chemotherapy/side-effects-of-chemotherapy/nervous-system-damage-and-chemotherapy/?region=on [2016,Oct15]
Updated 2016,Oct15


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน sirikul fair_fastest Paratchaya
Frame Bottom