Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ระบบประสาท  ระบบกล้ามเนื้อ   ระบบประสาทวิทยา  ระบบโรคติดเชื้อ 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

กล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลัน 

บทนำ

อาการอ่อนแรงในเด็กนั้น เป็นภาวะที่เกิดขึ้นได้บ่อย แล้วก็สังเกตได้ยากกว่าในผู้ใหญ่ สาเหตุก็มีหลากหลาย ยากแก่การวินิจฉัยและให้การรักษา เมื่อเกิดขึ้นแล้วก็ส่งผลให้พ่อแม่/ ญาติของเด็กนั้นเกิดความทุกข์ทรมานใจ ถึงแม้ว่าหลายต่อหลายโรคจะมีวัคซีนป้องกันไม่ให้เกิด แต่ก็ยังพบว่า มีเด็กในหลายประเทศเกิด ‘โรค/อาการ/ภาวะ กล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียก (Acute flaccid paralysis ย่อว่า AFP)’ วันนี้ผมมาชวนคุยเกี่ยวกับโรค AFP ดีกว่า เพราะเป็นโรคหนึ่งที่สามารถป้องกันได้

อนึ่ง บางท่านเรียกโรคนี้ว่า ‘กล้ามเนื้ออัมพาตอ่อนปวกเปียกแบบเฉียบพลัน’ หรือ ‘กล้ามเนื้ออ่อนปวกเปียกเฉียบพลัน’

กล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียกคืออะไร?

กล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียก

ภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียก (Acute flaccid paralysis : AFP) คือ อาการอ่อนแรงที่เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันกับกล้ามเนื้อส่วนหนึ่งส่วนใดของร่างกายในเด็กอายุน้อยกว่า 15 ปี

กล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียกมีสาเหตุจากอะไรได้บ้าง?

ภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียก/AFP นั้นมีสาเหตุหลากหลายมาก แต่โดยวัตถุประสงค์หลักของการใช้นิยามของภาวะ AFP นี้ มุ่งให้ใช้เพื่อการเฝ้าระวังโรคโปลิโอเป็นหลัก แต่อย่างไรก็ตามมีภาวะ/โรคที่มีลักษณะคล้ายกันได้ดังต่อไปนี้

1. โรคของเส้นประสาท ได้แก่

2. โรคของกล้ามเนื้อ ได้แก่

3. โรคของเซลล์ไขสันหลังส่วนหน้า (Anterior horn cell) ได้แก่

  • โรคโปลิโอ
  • โรคที่สัมพันธ์กับการติดเชื้อไวรัสชนิดต่างๆ
  • โรคที่อาจมีความสัมพันธ์กับวัคซีนที่ผู้ป่วยได้รับ

4. โรคทางระบบอื่นๆ นอกเหนือจากระบบประสาท ได้แก่

5. โรคของไขสันหลัง ได้แก่

6. โรคของตำแหน่งรอยต่อระหว่างกล้ามเนื้อและประสาทส่วนปลาย (Neuromuscular junction ย่อว่า NMJ) ได้แก่

กล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียกพบได้บ่อยหรือไม่?

ข้อมูลของประเทศไทยพบภาวะ/โรค AFP นี้ได้ประมาณ 0.18 รายต่อประชากร1แสนคน พบเพศชายได้บ่อยกว่าเพศหญิงเล็กน้อย

กล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียกมีอาการผิดปกติอะไรบ้าง?

ผู้ป่วยโรค AFP นี้ จะเริ่มมีอาการคล้ายกับเป็นโรคหวัด นำมาก่อนได้นานหลายวัน อาจถึง 10 วัน อาการที่พบบ่อยได้แก่

ผู้ป่วยควรมาพบแพทย์เมื่อใด?

ผู้ป่วยควรมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลตั้งแต่ที่

*ทั้งนี้ ไม่ควรรอจนอาการเป็นมาก เพราะจะล่าช้าเกินไป

ผู้ป่วยควรพบแพทย์ที่คลินิกหรือที่โรงพยาบาล?

กรณีมีอาการไข้ ไม่มีอาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อ ก็สามารถพบแพทย์ที่คลินิกได้ แต่ถ้ามีอาการอ่อนแรงฯแล้ว ควรพบแพทย์ที่โรงพยาบาลจะเหมาะสมกว่า

แพทย์ให้การวินิจฉัยภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียกอย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยภาวะ/โรคAFP จากลักษณะทางคลินิก คืออาการผิดปกติข้างต้นของผู้ป่วยว่าเข้าได้กับภาวะ AFP หรือไม่ และมีสาเหตุอื่นๆ ที่อาจมีลักษณะที่คล้ายกันหรือไม่ โดยการตัดสาเหตุอื่นๆออก ร่วมกับประวัติการได้รับวัคซีนต่างๆครบถ้วนในช่วงอายุต่างๆ หรือไม่ แล้วทำการตรวจเพิ่มเติมทางห้องปฏิบัติการต่างๆ เพื่อทำการยืนยันว่าเป็นโรค AFP หรือไม่

ทั้งนี้ การตรวจเพิ่มเติม ได้แก่

ใครมีโอกาสเกิดกล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียกได้สูง?

ผู้มีโอกาสสูงที่จะเกิด โรค AFP สูง ได้แก่

  • ผู้ซึ่งไม่ได้รับวัคซีนต่างๆครบตามกำหนด โดยเฉพาะวัคซีนโปลิโอ
  • โรคพบบ่อยใน 2 ช่วงอายุ คือ 7-9 ปี และ 10-14 ปี

การรักษากล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียกทำอย่างไร?

การรักษาที่สำคัญในโรคAFP คือ

ผลการรักษากล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียกเป็นอย่างไร?

การรักษาส่วนใหญ่ในโรคAFP จะได้ผลดี อาการจะค่อยๆ ดีขึ้น แต่ต้องรักษาต่อเนื่องด้วยการทำกายภาพบำบัดเป็นเวลานาน เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน และการฟื้นฟูสภาพกล้ามเนื้อ

กล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียกก่อภาวะแทรกซ้อนอะไรได้บ้าง?

ภาวะแทรกซ้อน(ผลข้างเคียง)ที่พบได้จากโรค AFP ได้แก่

กล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันแบบปวกเปียกก่อภาวะแทรกซ้อนอะไรได้บ้าง?

ป้องกันโรคAFPได้ด้วยการให้วัคซีนโปลิโอตามกำหนดเวลา

ผู้ป่วยต้องรักษานานเท่าไหร่?

การรักษาในช่วงแรกที่มีอาการ/โรค AFP นั้นใช้เวลาเป็นเดือน ส่วนการรักษาในระยะยาวนั้นขึ้นกับปัญหาที่พบ เช่น

ผู้ป่วยมาพบแพทย์ก่อนนัดได้หรือไม่?

ผู้ป่วยมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลก่อนนัดได้ถ้า

ผู้ปกครอง/ญาติควรดูแลผู้ป่วยอย่างไร?

ผู้ปกครอง/ญาติ ควรดูแลผู้ป่วยโดย

สรุป

ภาวะ AFP นี้เป็นภาวะที่ป้องกันได้ โดยการให้เด็กทุกคนได้รับวัคซีนต่างๆตามแนวทางที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดไว้อย่างเคร่งครัด

อนึ่ง แนะนำอ่านเพิ่มเติมในเว็บhaamor.com ในอีกโรคที่มีอาการคล้ายกับโรค AFP แต่เป็นโรคเกิดเฉพาะกับไขสันหลัง ได้แก่ โรค/’อาการอ่อนปวกเปียกเฉียบพลันเหตุไขสันหลังอักเสบ



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom