Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

กล่องเสียง  ระบบหูคอจมูก 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เสียงแหบ 

บทนำ

กล่องเสียงอักเสบ (Laryngitis) เป็นโรค/ภาวะ/อาการที่เกิดมีการอักเสบขึ้นกับกล่องเสียง ส่วนใหญ่มักเป็นการอักเสบจากติดเชื้อโรค แต่ส่วนน้อยเกิดจากการอักเสบที่เกิดโดยไม่ได้มีการติดเชื้อโรค

กล่องเสียงอักเสบที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและอาการหายไปในประมาณ 3 สัปดาห์เรียกว่า “กล่องเสียงอักเสบเฉียบพลัน/ฉับพลัน (Acute laryngitis)” แต่ถ้าการอักเสบเป็นๆหายๆหรือต่อเนื่องเรื้อรังนานเกิน 3 สัปดาห์ขึ้นไปมักเรียกว่า “กล่องเสียงอักเสบเรื้อรัง (Chronic laryngitis)”

กล่องเสียงอักเสบเป็นภาวะที่พบบ่อยโดยเฉพาะกล่องเสียงอักเสบเฉียบพลัน แต่ทั้งนี้ไม่มีรายงานสถิติการเกิดกล่องเสียงอักเสบเพราะทั่วไปมักเป็นอาการที่หายได้เองใน 3 - 4 วันโดยไม่ต้องพบแพทย์ นอกจากนั้นยังมักเกิดรวมอยู่ในอาการของโรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจตอนต้น ต่างๆเช่น โรคหวัด โรคไข้หวัดใหญ่ จึงไม่ได้แยกศึกษาเฉพาะอาการกล่องเสียงอักเสบ

สามารถพบกล่องเสียงอักเสบได้ในทุกอายุตั้งแต่เด็กจนถึงในผู้สูงอายุ ในเด็กมักพบในช่วงอายุตั้งแต่ 3 ปีขึ้นไป ส่วนในผู้ใหญ่มักพบในช่วงอายุ 18 - 40 ปี ผู้หญิงและผู้ชายมีโอกาสเกิดได้ใกล้เคียงกัน

อะไรเป็นสาเหตุของกล่องเสียงอักเสบ?

กล่องเสียงอักเสบ

กล่องเสียงอักเสบเกิดจากเนื้อเยื่อกล่องเสียงที่รวมถึงสายเสียงเกิดการอักเสบเสียหายจึง มีอาการบวม แดง ส่งผลให้การทำงานของเนื้อเยื่อต่างๆโดยเฉพาะสายเสียงทำงานไม่ได้เต็มที่ เจ็บและเสียงแหบเมื่อเปล่งเสียงพูด รวมไปในถึงเจ็บเมื่อกลืน เพราะนอกจากมีหน้าที่เปล่งเสียงและเป็นทางผ่านของอากาศเข้าสู่หลอดลมแล้ว กล่องเสียงยังเป็นอวัยวะที่มีส่วนช่วยในการกลืนด้วย

สาเหตุของกล่องเสียงอักเสบที่พบได้บ่อยคือ

ก. กล่องเสียงอักเสบเฉียบพลัน: เกือบทั้งหมดมีสาเหตุเกิดจากการติดเชื้อทางเดินหายใจตอนต้น/ทางเดินหายใจตอนบนจากเชื้อไวรัสเช่น โรคหวัด ไข้หวัดใหญ่ ส่วนน้อยเกิดจาก - การติดเชื้อแบคทีเรียเช่น คออักเสบ ต่อมทอนซิลอักเสบ และสเตรปโธรท

ข. กล่องเสียงอักเสบเรื้อรัง: ส่วนใหญ่จะเกิดจากการระคายเคืองต่อกล่องเสียงจากสารเคมีต่างๆซึ่งเช่นเดียวกับสาเหตุให้เกิดกล่องเสียงอักเสบเฉียบพลัน แต่ทั้งนี้กล่องเสียงอักเสบ เรื้อรังจะเกิดกับการสัมผัสสาร/สิ่งต่างๆเหล่านี้เรื้อรังเช่น การสูบบุหรี่ โรคกรดไหลย้อนที่รุนแรงและควบคุมโรคไม่ได้ โรคภูมิแพ้หูคอจมูกเรื้อรัง การสูดดมสารระเหยต่างๆเรื้อรัง รวมถึงการใช้เสียงผิดวิธีเรื้อรัง (เช่น ในอาชีพนักร้อง เป็นครู เป็นพ่อค้า/แม่ค้า) เป็นต้น นอกจากนั้นยังอาจเกิดจากบางโรคเช่น มีก้อนเนื้อที่ไม่ใช่มะเร็งที่กล่องเสียง หรือมะเร็งกล่องเสียง (เป็นได้ทั้งสาเหตุของกล่องเสียงอักเสบเรื้อรังหรือเป็นผลข้างเคียงที่เกิดจากกล่องเสียงอักเสบเรื้อรัง) หรือการอักเสบจากโรคออโตอิมมูนซึ่งพบสาเหตุนี้ได้น้อย

กล่องเสียงอักเสบมีอาการอย่างไร?

อาการของกล่องเสียงอักเสบได้แก่ อาการจากตัวกล่องเสียงเองและอาการจากโรคที่เป็นสาเหตุของกล่องเสียงอักเสบซึ่งจะแตกต่างกันไปในแต่ละสาเหตุ จึงจะไม่กล่าวถึงในบทความนี้(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com ในแต่ละเรื่องที่เป็นสาเหตุเช่น แบคทีเรีย เชื้อไวรัส ไข้หวัด ใหญ่ หรือมะเร็งกล่องเสียง เป็นต้น)

บทความนี้จะกล่าวถึงเฉพาะอาการจากตัวกล่องเสียงอักเสบเองซึ่งที่พบบ่อยได้แก่

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลเสมอเมื่อมีอาการดังกล่าวในหัวข้อ อาการ และอาการไม่ดีขึ้นภายในประมาณ 1 - 2 สัปดาห์หลังการดูแลตนเอง โดยเฉพาะถ้าเสียงแหบเรื้อรังและ/หรือมีเสลด น้ำลาย หรือไอเป็นเลือดเรื้อรัง

ถ้าอาการต่างๆเลวลงก็ควรรีบพบแพทย์/ไปโรงพยาบาล ไม่ควรรอจนถึง 1 - 2 สัปดาห์

นอกจากนี้หากมีอาการหายใจลำบากต้องไปรีบโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน

แพทย์วินิจฉัยสาเหตุกล่องเสียงอักเสบได้อย่างไร?

โดยทั่วไปแพทย์มักวินิจฉัยหาสาเหตุของกล่องเสียงอักเสบเฉียบพลันได้จากประวัติอาการ ประวัติทางการแพทย์ต่างๆ การตรวจร่างกาย และการตรวจทางหูคอจมูก โดยไม่ต้องมีการตรวจสืบค้นอื่นเพิ่มเติม

แต่ถ้าเป็นกล่องเสียงอักเสบเรื้อรังอาจจำเป็นต้องมีการส่องกล้องตรวจกล้องเสียง อาจต้องมีการตัดชิ้นเนื้อจากกล่องเสียงส่วนที่ผิดปกติเพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยา และอาจต้องมีการตรวจภาพกล่องเสียงด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์และ/หรือเอมอาร์ไอ

รักษากล่องเสียงอักเสบอย่างไร?

แนวทางการรักษากล่องเสียงอักเสบคือ การรักษาสาเหตุและการรักษาประคับประคองตามอาการ

ก. การรักษาสาเหตุ ซึ่งจะแตกต่างกันตามสาเหตุเช่น รักษาโรคหวัด รักษาโรคคออักเสบ รักษาโรคภูมิแพ้หูคอจมูก รักษาโรคกรดไหลย้อน การใช้ยาปฏิชีวนะเมื่อกล่องเสียงติดเชื้อแบคทีเรีย (เช่น ในโรคสเตรปโธรท) หรือการรักษามะเร็งกล่องเสียง เป็นต้น

ข. การรักษาประคับประคองตามอาการ ที่สำคัญที่สุดคือ

  • พักใช้เสียง หยุดการตะโกน
  • ให้ความชุ่มชื้นกับกล่องเสียงได้แก่ การดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ ไม่ให้ร่างกายขาดน้ำ
  • เลิกบุหรี่และหลีกเลี่ยงสารก่อการระคายเคืองต่อกล่องเสียงที่รวมถึงควันบุหรี่
  • หลีกเลี่ยงควันต่างๆ

นอกจากนั้นเช่น

กล่องเสียงอักเสบมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

การพยากรณ์โรคในกล่องเสียงอักเสบขึ้นกับสาเหตุ

ก. กล่องเสียงอักเสบเฉียบพลัน: ทั่วไปกล่องเสียงอักเสบเฉียบพลันมักหายได้ภาย ในเวลา 1 - 2 สัปดาห์โดยเฉพาะเมื่อเกิดจากเชื้อไวรัส อาการกล่องเสียงอักเสบมักหายดีขึ้นหลัง การติดเชื้อไวรัสโดยใช้เพียงการรักษาประคับประคองตามอาการหรือการใช้ยาปฏิชีวนะในกรณีติดเชื้อแบคทีเรีย

ข. กล่องเสียงอักเสบเรื้อรัง: จะมีธรรมชาติของโรคที่รุนแรงกว่ากล่องเสียงอักเสบเฉียบพลันมาก การรักษาจึงยุงยากกว่าและอาจต้องใช้เวลาการรักษาต่อเนื่องไปตลอดเช่น ในโรคกรดไหลย้อนหรือโรคออโตอิมมูน หรืออาจต้องมีการผ่าตัดกรณีเป็นเนื้องอกหรือติ่งเนื้อ หรืออาจต้องตัดกล่องเสียงและ/หรือฉายรังสีรักษาและ/หรือใช้ยาเคมีบำบัดกรณีเป็นโรคมะเร็งกล่องเสียง

กล่องเสียงอักเสบก่อผลข้างเคียงอะไรบ้าง?

ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยจากกล่องเสียงอักเสบคือ เสียงแหบ แต่ที่พบได้น้อยและรุนแรงที่จำเป็นต้องรีบไปโรงพยาบาลทันทีคืออาการหายใจลำบากจากกล่องเสียง/ทางเดินหายใจตีบแคบหรืออุดตัน

นอกจากนั้นถ้ากล่องเสียงอักเสบเรื้อรังมีสาเหตุจากการสูบบุหรี่จะเป็นปัจจัยเสี่ยงเกิดมะเร็งกล่องเสียง

ดูแลตนเองอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อมีกล่องเสียงอักเสบได้แก่

ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

ควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเมื่อ

ป้องกันกล่องเสียงอักเสบอย่างไร?

การป้องกันกล่องเสียงอักเสบคือ การป้องกันสาเหตุดังกล่าวในหัวข้อสาเหตุ ที่สำคัญคือ

  • รักษาสุขอนามัยพื้นฐาน (สุขบัญญัติแห่งชาติ) เพื่อลดโอกาสติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ
  • พักผ่อนให้เพียงพอให้ร่างกายแข็งแรงเพื่อลดโอกาสติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ
  • เลิกบุหรี่ ไม่สูบบุหรี่
  • หลีกเลี่ยงสารก่อการระคายเคืองกล่องเสียงที่รวมถึงควันนุหรี่/บุหรี่มือสองและควันต่างๆ
  • รู้จักใช้หน้ากากอนามัย
  • รู้จักรักษาสุขภาพเสียง (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com เรื่อง การรักษาสุขอนามัยเสียง)

บรรณานุกรม

  1. Huntzinger, A. (2010). Am Fam Physician. 81, 1292-1296
  2. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001385.html [2016,March12]
  3. http://emedicine.medscape.com/article/864671-overview#showall [2016,March12]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 6 คน zalapao cooper2533 lufy088 Zippy Kengkzz1 Bellaung14936
Frame Bottom