Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนังขึ้นจุด 

บทนำ

กระผู้สูงอายุ (Senile lentigo หรือ Lentigo senilis) หรือ กระแดด (Solar lentigo หรือ Sun-induced freckle) หรือภาษาอังกฤษทั่วไป เรียกว่า Liver spots หรือ Age spot คือ รอยสีน้ำ ตาลเข้มที่พบบริเวณผิวหนังที่ผ่านการตากแดด/โดนแสงแดดมาเป็นเวลายาวนาน พบได้ทั้งเพศหญิงและเพศชาย และพบได้ทุกวัย แต่จะพบได้มากกว่าในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้มีเชื้อชาติที่มีผิวสีขาว ผมสีอ่อน เช่น ผมสีแดง ผมสีทอง

กระผู้สูงอายุแตกต่างจาก ‘กระทั่วไป’ คือ กระผู้สูงอายุเกิดในคนอายุที่มากขึ้น โดยปริมาณกระผู้สูงอายุจะมากขึ้นตามอายุ และมักไม่จางหายไป (อ่านเพิ่มเติม เรื่อง ‘กระ’ ได้ในเว็บ haamor .com บทความเรื่อง กระ)

จากรายงานโดยการสำรวจพบว่า ประมาณ 90% ของประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปจะมีกระผู้สูง อายุอยู่

กระผู้สูงอายุเกิดได้อย่างไร?

กระผู้สูงอายุ

กระผู้สูงอายุเกิดจากการที่เซลล์สร้างเม็ดสี (Melanin) คือเมลาโนไซต์ (Melanocyte) ถูกกระตุ้นเป็นเวลานานจากแสงแดด จึงทำให้เซลล์มีการแบ่งตัวเพิ่มขึ้นและมีการทำงานสร้างเม็ดสีมากขึ้น จึงเห็นเป็นผิวหนังบริเวณนั้นมีสีเข้มกว่าบริเวณโดยรอบ

กระผู้สูงอายุติดต่อได้ไหม?

กระผู้สูงอายุเป็นโรคผิวหนังที่เกิดจากแสงแดดกระตุ้นการทำงานของเซลล์เมลาโนไซด์อย่างสะสม ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อ จึงไม่เป็นโรคติดต่อแต่อย่างใด

กระผู้สูงอายุมีอาการอย่างไร?

อาการหรือลักษณะของกระผู้สูงอายุ จะมีลักษณะเป็นผื่นราบ สีน้ำตาลเข้มกว่าผิวหนังโดย รอบ มีขอบเขตชัดเจนและขอบเรียบ โดยทั่วไปมีขนาดใหญ่กว่า 1 เซนติเมตร แต่ก็สามารถพบได้บ้างที่มีขนาดเป็นจุดเล็กๆ พบบริเวณผิวที่ถูกแสงแดดปริมาณมากเช่น โหนกแก้ม หลังมือ และแขน ทั้งนี้เกิดโดยไม่มีอาการอื่นๆร่วมด้วย เช่น โตขึ้นรวดเร็ว เจ็บ คัน บวม หรือเป็นแผล

ควรพบแพทย์เมื่อไหร่?

โดยทั่วไป กระผู้สูงอายุไม่มีผลเสียต่อสุขภาพ แต่เนื่องจากกระผู้สูงอายุ มักพบร่วมกับโรคผิวหนังอื่นๆที่มีปัจจัยการเกิดร่วมกัน คือ การสัมผัสแสงแดด เช่น จุดขาวจากการสัมผัสแสงแดด (Idiopathic guttate hypomelanosis), ผื่นผิวหนังจากการรับแสงแดดสะสมชนิดที่อาจพัฒนาเป็นมะเร็งผิวหนังได้ (Actinic hyperkeratosis), หรือกระเนื้อ ดังนั้นหากไม่มั่นใจว่ารอยโรคที่เป็น อยู่เป็นกระผู้สูงอายุหรือเป็นโรคอื่น สามารถมาพบแพทย์ให้ช่วยวินิจฉัยได้

แพทย์วินิจฉัยกระผู้สูงอายุได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยกระผู้สูงอายุได้เพียงจาก ประวัติอาการ อายุ การโดนแสงแดด และการตรวจดูรอยโรค แต่ถ้าแพทย์สงสัยว่าเป็นรอยโรคชนิดที่อาจพัฒนาเป็นมะเร็งได้ แพทย์อาจตัดชิ้นเนื้อจากรอยโรคเพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยา

รักษากระผู้สูงอายุอย่างไร?

รักษากระผู้สูงอายุได้โดยการทายาที่ทำให้ผิวขาวขึ้น (Whitening) แต่วิธีนี้ให้ผลการตอบ สนองไม่ดีนัก โดยอาจทำให้สีน้ำตาลของรอยโรคจางลงได้บ้าง การรักษาที่ได้ผลดี คือการใช้เล เซอร์ชนิด Q-Switch NdYag laser หรือการจี้รอยโรคด้วยความเย็น (Cryotherapy)

กระผู้สูงอายุก่อผลข้างเคียงอย่างไร?

เฉพาะตัวโรคของกระผู้สูงอายุ ไม่มีผลข้างเคียงต่อสุขภาพแต่อย่างใด แต่เนื่องจากกระผู้สูง อายุคือตัวสะท้อนว่าผิวหนังได้รับแสงแดดมาเป็นปริมาณมากและยาวนาน ในคนที่พบกระแดดมาก จะพบว่ามีแนวโน้มผิวไหม้แดดได้ง่ายกว่าคนทั่วไปประมาณ 2 เท่า และเพิ่มโอกาสเกิดมะเร็งผิว หนังชนิดเมลาโนมาได้ประมาณ 3 - 4 เท่าของคนที่ไม่มีกระผู้สูงอายุ

กระผู้สูงอายุมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

การพยากรณ์โรคของกระผู้สูงอายุต่างจาก ‘กระทั่วไป’ ที่รอยโรคของกระทั่วไปสามารถลด ลงและอาจหายได้เองเมื่ออายุมากขึ้น (อ่านเพิ่มเติม เรื่อง ‘กระ’ ได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง กระ) แต่กระผู้สูงอายุนั้นมีแต่จะเพิ่มจำนวนตามอายุและตามการสัมผัสแสงแดด เมื่อกระผู้สูง อายุเกิดขึ้น หากหลบเลี่ยงแสงแดดร่วมกับใช้ครีมกันแดด อาจทำให้รอยโรคจางลง หรือคงอยู่สภาพเดิมไม่มีการเปลี่ยนแปลงได้

ดูแลตนเองอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อมีกระผู้สูงอายุ คือ การดูแลผิวหนังตามปกติ ร่วมกับการป้องกันแสงแดด ด้วยการหลีกเลี่ยงแสงแดดจัด และทาครีมกันแดดเป็นประจำ

อนึ่ง มีรายงานว่า ผู้มีกระผู้สูงอายุมีโอกาสเกิดมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาได้สูงประมาณ 3 - 4 เท่าของคนที่ไม่มีกระผู้สูงอายุ ดังนั้นผู้มีกระผู้สูงอายุจึงควรคอยสังเกตว่า กระฯมีลักษณะผิดปกติไปหรือไม่ เช่น มีขนาดโตเร็ว ขอบหรือผิวกระขรุขระ กระเป็นรอยแผลแตก หรือมีเลือดออก ซึ่งเป็นอาการที่ควรรีบพบแพทย์/ไปโรงพยาบาล

ป้องกันกระผู้สูงอายุอย่างไร?

การป้องกันกระผู้สูงอายุ คือ การหลีกเลี่ยงไม่ให้ผิวหนังได้รับแสงแดดจัด เช่น การสวมหมวกปีกกว้างเมื่อออกแดด การใช้ร่ม การสวมใส่เสื้อผ้าที่ปกปิด การพยายามอยู่ในที่ร่ม นอกจาก นั้น คือ การใช้ครีมกันแดดเป็นประจำ

บรรณานุกรม

1. ปรียา กุลละวณิชย์,ประวิตร พิศาลยบุตร .Dermatology 2020:Aging and geriatric dermatology .พิมพ์ครั้งที่1.กรุงเทพฯ:โฮลิสติก,2555

3. Bastiaens M, Hoefnagel J,Westendorp R,Vermeer BJ,Bouwes Bavinck JN.Solar lentigigines are strongly related to sun exposure in contrast to ephelides.Pigment cell research .2004Jun:225-9 2. Lowell A. Goldsmith,Stephen I. Katz,Barbara A. Gilchrest,Amy S. Paller,David J.Leffell,Klaus Wolff.Fitzpatrick’s dermatology in general medicine :Benign neopasias and hyperplasias of melanocytes.eight edition.McGraw-Hill.2012



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 4 คน saru_hana nanzaaa pimlada23 Kritba12
Frame Bottom