Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

กระดูกสันหลัง  ระบบกระดูกและข้อ 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ล้มแล้วปวดหลัง 

กระดูกสันหลังหัก หมายความว่าอย่างไร?

กระดูกสันหลังหัก (Fracture of the spine) หมายถึง การหักของกระดูกสันหลังซึ่งเป็นอวัยวะที่ห่อหุ้มไขสันหลังและเส้นประสาทที่ออกมาจากไขสันหลัง ซึ่งไขสันหลังเป็นส่วนต่อของเนื้อสมอง ทำหน้าที่ควบคุมสั่งงานให้แขนขาและร่างกายทำงาน และรับรู้ความรู้สึกต่างๆรวมทั้งความเจ็บปวดที่ผ่านจากแขนขาและร่างกายกลับมาประมวลที่สมอง เมื่อกระดูกสันหลังหัก ย่อมทำให้เกิดอัมพาต ร่างกายไม่สามารถเคลื่อนไหวหรือรับรู้ความรู้สึกได้ตามปกติ รูป 1 และ รูป 2

รูป 1 กระดูกสันหลังหัก มีชิ้นที่แตกเลื่อนไปกดทับไขสันหลัง

กระดูกสันหลังหัก

รูป 2 กระดูกสันหลังหัก มีการเคลื่อนจนทำให้มีการฉีกขาดของไขสันหลัง

กระดูกสันหลังหัก

อาการอย่างไรจึงสงสัยว่ามีกระดูกสันหลังหัก?

กระดูกสันหลังหัก

กระดูกสันหลัง โดยทั่วไปจะหักเมื่อเกิดอุบัติเหตุ เช่น ตกจากที่สูง รถชนกัน หกล้มก้นกระแทก ซึ่งแรงที่เกิดจากอุบัติเหตุเหล่านี้มักต้องมากพอที่จะทำให้กระดูกของคนหนุ่มสาวที่ยังแข็งแรงอยู่เกิดหักได้ ปัจจุบันนี้ สังคมบ้านเราเป็นสังคมผู้สูงอายุ มีผู้ที่มีอายุมากกว่า 60 ปีมาก กว่า 10% ของประชากรทั้งหมด ทำให้มีกระดูกสันหลังหักในประชากรกลุ่มนี้มากขึ้น เนื่องจากผู้สูงอายุจะมีกระดูกบาง/กระดูกพรุน และการทรงตัวไม่ดี จึงล้มได้ง่าย อย่างไรก็ตาม ในคนทุกอายุเมื่อไรก็ตามที่มีการล้มแล้วปวดหลัง ให้คิดไว้เสมอว่า อาจมีกระดูกสันหลังหัก

แพทย์วินิจฉัยกระดูกสันหลังหัก ได้อย่างไร?

การวินิจฉัยกระดูกสันหลังหัก แพทย์อาศัยการซักประวัติ การตรวจร่างกาย และการถ่าย ภาพรังสี (เอกซเรย์) ก็สามารถวินิจฉัยได้ว่า มีกระดูกสันหลังหักหรือไม่ การสอบถามประวัติทางการแพทย์ และการตรวจร่างกายในกรณีนี้ จะต้องรวมการตรวจระบบประสาท (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง วิธีตรวจวินิจฉัยโรคระบบประสาท ตอน1:การตรวจร่างกาย) เพื่อดูการขยับและการรับความรู้สึกของแขนขา รวมทั้งตรวจดูการทำงานของหูรูดทวารหนักด้วย เพื่อประเมินว่า การหักของกระดูกสันหลังก่อให้เกิดการบาดเจ็บต่อไขสันหลังและ/หรือต่อเส้น ประสาทด้วยหรือไม่

เมื่อสงสัยว่าผู้สูงอายุอาจมีกระดูกสันหลังหัก ควรดูแลเบื้องต้นอย่างไร?

เมื่อสงสัยว่า อาจมีกระดูกสันหลังหัก ต้องห้ามขยับเขยื้อนผู้ป่วย ถ้าผู้ป่วยหมดสติ ให้การดูแลเบื้องต้น ประหนึ่งว่ามีกระดูกสันหลังหัก ให้เคลื่อนย้ายผู้ป่วยด้วยความระมัดระวังอย่างที่สุด เพื่อไม่ให้หลังเคลื่อน หาแผ่นกระดานสอดเข้าใต้แผ่นหลัง แล้วยกแผ่นกระดานพร้อมผู้ป่วยใส่รถไปโรงพยาบาล ถ้าผู้ป่วยสามารถเดินนั่งได้ ก็ให้นั่งเอนหรือนอนราบในรถเพื่อไปโรงพยาบาลได้ การทำแบบนี้มีจุดมุ่งหมายไม่ให้ปวด และไม่ให้กระดูกหลังที่หักเคลื่อนไปกดถูกไขสันหลัง หรือเส้นประสาทหลังระหว่างการเคลื่อนย้าย

เมื่อสงสัยว่าผู้สูงอายุอาจมีกระดูกสันหลังหัก ควรพบแพทย์เมื่อไร?

ต้องพามาหาแพทย์/ไปโรงพยาบาลทันที

กระดูกสันหลังหัก รักษาเองได้ไหม? ไม่พบแพทย์ได้ไหม?

กระดูกสันหลังหัก มีอันตรายมากถึงขั้นทำให้อัมพาตได้ จึงห้ามดูแลรักษากันเองโดยเด็ดขาด

แพทย์มีวิธีรักษากระดูกสันหลังหักอย่างไร?

ในปัจจุบัน แพทย์เฉพาะทางที่ได้รับการฝึกฝนอบรมให้มีความรู้ความสามารถในการให้การรักษาผู้ป่วยที่กระดูกสันหลังหัก คือแพทย์ออร์โทพีดิกส์ (หมอกระดูก) และแพทย์ศัลย ศาสตร์ประสาท (หมอผ่าตัดสมอง)

การรักษากระดูกสันหลังหัก มีทั้งการผ่าตัดดามเหล็ก (รูป 3) และการไม่ผ่าตัดแต่ใช้โครงเหล็กดามหลังอยู่ภายนอก (รูป 4)

แพทย์จะพิจารณาว่าต้องผ่าตัดหรือไม่ จากข้อมูลเหล่านี้ เช่น มีการกดทับไขสันหลังหรือเส้นประสาทหรือไม่ มีการเบียดของกระดูกที่แตกเข้าไปในโพรงไขสันหลังหรือไม่ มีความไม่มั่น คง (เคลื่อนที่ได้ง่าย) ของกระดูกสันหลังอันเกิดจากการหักหรือไม่ และ/หรือมีความผิดรูปของสันหลัง/กระดูกสันหลังหรือไม่

กระดูกสันหลังหัก

รูป 4 โครงเหล็กดามหลังจากภายนอก

กระดูกสันหลังหัก

ดูแลตนเองอย่างไรเมื่อได้รับการผ่าตัดกระดูกสันหลังหัก?

หลังการผ่าตัดกระดูกสันหลัง ผู้ป่วยต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ผู้ทำการรักษาโดยเคร่งครัด ผู้ป่วยมักได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูและนักกายภาพบำ บัด โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีอัมพาต ซึ่งการดูแลเน้นในการป้องกันไม่ให้เกิดแผลกดทับ (Pressure sore) และไม่ให้เกิดทางเดินปัสสาวะอักเสบอัน (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com .ในบท ความเรื่อง โรคติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ) เนื่องจากการควบคุมการถ่ายปัสสาวะไม่ได้

สรุป

กระดูกสันหลังหักเป็นการบาดเจ็บที่รุนแรง และมีผู้ป่วยจำนวนมากที่เป็นอัมพาต เพราะกระดูกหลังที่หักเคลื่อนไปกดทับไขสันหลัง การป้องกันไม่ให้เกิดอุบัติเหตุจึงเป็นเรื่องที่สำคัญที่สุด เพราะเมื่อเกิดการบาดเจ็บต่ออวัยวะที่เรียกว่าไขสันหลังแล้ว แม้ได้รับการรักษาให้กระดูกหลังที่หักติดกันแล้ว ไขสันหลังที่บาดเจ็บก็มักไม่ฟื้นกลับเป็นปกติ ทำให้เป็นอัมพาต ซึ่งไม่เพียงไม่สามารถประกอบอาชีพการงานได้แล้ว ยังเป็นภาระต่อครอบครัวและสังคม สำหรับผู้สูง อายุที่มีกระดูกบาง/กระดูกพรุน กระดูกสันหลังจะหักแม้เพียงล้มเบาๆ ซึ่งในผู้สูงอายุเหล่านี้ แม้กระดูกหลังหักมักจะไม่ทำให้เกิดอัมพาต แต่ก็ทำให้ปวดทุกข์ทรมานมาก ไม่สามารถ นอน นั่ง ลุก ยืน ได้อย่างไม่เจ็บปวด จึงมักต้องนอนอยู่แต่เฉพาะบนเตียง ไม่สามารถไปไหนมาไหนได้ และอาจเสียชีวิตจากโรคแทรกซ้อน/ผลข้างเคียง (เช่น แผลกดทับ โรคติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ)

ในที่สุดนี้ ผมขออนุญาตแนะนำให้ผู้สูงอายุทุกท่านถือ “ไม้เท้า” เพื่อไม่ให้ล้ม เพื่อไม่ให้สัตว์เลี้ยงที่พเนจรตามท้องถนนเข้ามาใกล้ “เมื่อไม่ล้ม ก็ไม่หัก”



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Fineka
Frame Bottom