Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย 

บทนำ

ยากรดฟูซิดิก (Fusidic acid) จัดเป็นยาปฏิชีวนะที่ใช้ต่อต้านแบคทีเรียชนิดแกรมบวกเช่น Staphylococcus, Streptococcus และ Corynebacterium เป็นต้น นักวิทยาศาสตร์สกัดกรดฟูซิดิกจากเชื้อราที่มีชื่อว่า Fusidium cocineum บริษัทยาผู้ถือลิขสิทธิ์ได้วางจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของกรดฟูซิดิกในปี ค.ศ. 1960 (พ.ศ. 2503) โดยมีชื่อการค้าที่รู้จักกันเช่น Fucidin และ Fucithalmic ผลิตภัณฑ์ที่พบและมีจำหน่ายส่วนมากในบ้านเราจะเป็นยาใช้ภายนอก (ทั้งชนิดครีม ขี้ผึ้ง ยาหยอดตา) และยาเม็ดรับประทาน

จากการศึกษาข้อมูลด้านเภสัชจลนศาสตร์ (Pharmacokinetic, การศึกษาความเป็นไปของยาเมื่อยาเข้าสู่ร่างกาย) ของยาตัวนี้พบว่า การดูดซึมจากทางเดินอาหารมีถึงประมาณ 91% เมื่อยาเข้าสู่กระแสเลือดจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีน 97 - 99% และร่างกายต้องใช้เวลา 5 - 6 ชั่ว โมงในการกำจัดยานี้ 50% ออกจากร่างกาย

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยานี้ลงในบัญชียาหลักแห่งชาติทั้งในรูปแบบของยาครีมสำหรับทาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย และยาหยอดตาสำหรับหนังตาอักเสบ (Blepharitis) กรณีที่การใช้ยา Chloramphenical หรือ Gentamicin แล้วเกิดอาการแพ้หรือไม่ได้ผล

การเลือกใช้เภสัชภัณฑ์ใดๆของกรดฟูซิดิกได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย ประกอบกับเกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้บริโภค ควรต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ผู้รักษา ผู้บริโภค/ผู้ป่วยต้องใช้ยาตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด

กรดฟูซิดิกมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

กรดฟูซิดิก

ยากรดฟูซิดิกมีสรรพคุณดังนี้เช่น

กรดฟูซิดิกมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยากรดฟูซิดิกมีกลไกการออกฤทธิ์โดย ตัวยาจะออกฤทธิ์ยับยั้งการสังเคราะห์โปรตีนพร้อมกับรบกวนกลไกการทำงานของสารพันธุกรรม (Ribosome) ในเซลล์ของแบคทีเรีย ส่งผลให้แบคทีเรียหยุดการเจริญเติบโตและตายลงในที่สุด

กรดฟูซิดิกมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยากรดฟูซิดิกมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 250 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาครีม ขนาดความแรง 2 มิลลิกรัม/เนื้อครีม 100 มิลลิกรัม
  • ยาขี้ผึ้ง ขนาดความแรง 2 มิลลิกรัม/เนื้อครีม 100 มิลลิกรัม
  • ยาครีมที่ผสมเสตียรอยด์เช่น Fusidic acid 20 มิลลิกรัม + Hydrocortisone acetate 10 มิลลิกรัมต่อยาครีม 1 กรัม, Fusidic acid 20 มิลลิกรัม + Betamethasone valerate 1 มิลลิกรัมต่อยาครีม 1 กรัม, Fusidic acid 2 มิลลิกรัม + Betamethasone dipropionate 0.064 มิลลิกรัมต่อยาครีม 100 มิลลิกรัม
  • ยาขี้ผึ้งที่ผสมเสตียรอยด์เช่น Fusidic acid 2 มิลลิกรัม + Betamethasone dipropionate 0.064 มิลลิกรัมต่อยาขี้ผึ้ง 100 มิลลิกรัม
  • ยาหยอดตา ขนาดความเข้มข้น 1 มิลลิกรัม/100 มิลลิลิตร

กรดฟูซิดิกมีขนาดรับประทานและการบริหารยาอย่างไร?

ยากรดฟูซิดิกมีขนาดรับประทานและการบริหารยาดังนี้เช่น

ก. สำหรับรักษาอาการติดเชื้อแบคทีเรียทางผิวหนังที่มีสาเหตุจากเชื้อ Straphylococcus และ Streptococcus: ทายาวันละ 2 ครั้งเช้า - เย็น

ข. สำหรับรักษาภาวะติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือด/ภาวะพิษเหตุติดเชื้อ (Septicemia), รักษาและป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียจากบาดแผลหรือแผลจากการผ่าตัด, รักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรียในกระดูก (Osteomyelitis), รักษาโรคปอดบวม (Pneumonia):

  • ผู้ใหญ่และเด็กอายุมากกว่า 12 ปี: รับประทาน 500 มิลลิกรัมวันละ 3 ครั้งหลังอาหาร
  • เด็กอายุน้อยกว่า 1 ปี: รับประทาน 15 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวันละ 3 ครั้งหลังอาหาร
  • เด็กอายุ 1 - 5 ปี: รับประทาน 250 มิลลิกรัมวันละ 3 ครั้งหลังอาหาร
  • เด็กอายุ 5 - 12 ปี: รับประทาน 500 มิลลิกรัมวันละ 3 ครั้งหลังอาหาร

ค. สำหรับรักษาการติดเชื้อแบคทีเรียที่ตา: หยอดตา 1 หยดทุก 12 ชั่วโมงติดต่อกัน 2 - 3 วัน หรือตามแพทย์แนะนำ (ในวันแรกของการหยอดตาอาจหยอดตา 1 หยดทุก 4 ชั่วโมงก็ได้)

ง. สำหรับใช้ป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียก่อนผ่าตัดตา: หยอดตา 1 หยดทุก 12 ชั่วโมงก่อนเข้ารับการผ่าตัดตา 24 - 48 ชั่วโมง

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์ หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยากรดฟูซิดิก ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยา/ใช้ยาสามารถรับประทาน/ใช้ยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยา/ใช้ยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

กรดฟูซิดิกมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยากรดฟูซิดิกสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้กรดฟูซิดิกอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้กรดฟูซิดิกดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยากรดฟูซิดิกด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

กรดฟูซิดิกมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยากรดฟูซิดิกมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

  • การใช้ยากรดฟูซิดิกร่วมกับยาปฏิชีวนะกลุ่มเพนิซิลิน (Antistaphylococcal penicillin) จะเกิดการเสริมฤทธิ์ในการต่อต้านเชื้อแบคทีเรีย การใช้ยา 2 ตัวนี้ร่วมกันต้องเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์เท่านั้น
  • การใช้ยากรดฟูซิดิกร่วมกับยาปฏิชีวนะบางตัวเช่น Ciprofloxacin จะเกิดการต้านฤทธิ์ของการรักษาซึ่งกันและกัน หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรเลี่ยงการใช้ยาทั้ง 2 ตัวร่วมกัน

ควรเก็บรักษากรดฟูซิดิกอย่างไร?

ควรเก็บรักษายากรดฟูซิดิกดังนี้

*****หมายเหตุ:

  • ห้ามเก็บยาเหล่านี้ในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อน และความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

กรดฟูซิดิกมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยากรดฟูซิดิกที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Difusin (ไดฟูซิน)Zyg Pharma
Foban (โฟแบน)HOE Pharmaceuticals
Fobancort (โฟแบนคอท)HOE Pharmaceuticals
Fucicort (ฟูซิคอท)LEO Pharma
Fucidin Cream (ฟูซิดิน ครีม)LEO Pharma
Fucidin H (ฟูซิดิน เฮช)LEO Pharma
Fucidin Ointment (ฟูซิดิน ออยเม้น)LEO Pharma
Fucidin Tablet (ฟูซิดิน แท็ปเบลท)LEO Pharma
Fucithalmic (ฟูซิทาลมิก)LEO Pharma
Fusid (ฟูซิด)Chew Brothers

บรรณานุกรม

1 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/159#item-8922 [2014,Dec20]
2 http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=fusidic+acid [2014,Dec20]
3 http://en.wikipedia.org/wiki/Fusidic_acid [2014,Dec20]
4 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Fucidin%20Tablet/?type=brief [2014,Dec20]
5 http://www.mims.com/USA/drug/info/fusidic%20acid/?type=full [2014,Dec20]
6 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Fucidin%20Tablet/?type=brief [2014,Dec20]
7 http://www.patient.co.uk/medicine/fusidic-acid-eye-drops-fucithalmic [2014,Dec20]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom